Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi banku, bank zapłaci 5417 zł kosztów procesu

Pozwem z 16 marca 2020 r. skierowanym przeciwko Bank1 S.A. w W.

(obecnie Bank S.A. w W., KRS nr […]), powód – M.K. wniósł o zasądzenie od

strony pozwanej na jego rzecz kwoty 42.416,63 zł wraz z odsetkami ustawowymi

I CSK 357/26

2

za opóźnienie w płatności liczonymi od 25 lutego 2020 r. do dnia zapłaty oraz kwoty

37.2960,55 CHF wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w płatności

liczonymi od 25 lutego 2020 r. do dnia zapłaty, ewentualnie, o zasądzenie kwoty

62.971,45 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w płatności liczonymi od

dnia 25 lutego 2020 r. do dnia zapłaty. Powód – M.K. wskazał, że 6 kwietnia 2008 r.

wraz z rodzicami – E.K. i C.K. zawarł z Bank1 S.A. z siedzibą w W. (poprzednikiem

prawnym pozwanego) umowę kredytu na cele mieszkaniowe […] Nr […], przy czym

kwota kredytu miała być przeznaczona na zakup lokalu mieszkalnego o pow. 66,35

m2 oraz garażu usytuowanego w przyziemiu budynku nr […] położonego przy ul.

[…] w K. Aneksem nr […] z dnia 24 lipca 2014 r. umożliwiono powodowi spłatę

kredytu w walucie CHF. Wskazał także, że przy uznaniu kwestionowanych

postanowień spornej umowy za kształtujące główne świadczenia stron, umowa ta

musi zostać uznana za nieważną. Za nieważnością umowy w ocenie powoda może

także przemawiać jej sprzeczność z naturą stosunku prawnego umowy kredytu,

wynikająca z niedookreślenia wysokości świadczeń stron spowodowanej

odniesieniem ich wysokości do kursów waluty CHF ustalanych jednostronnie przez

Bank oraz obciążenia kredytobiorcy nieograniczonym ryzykiem kursowym, jak

również sprzeczność umowy z art. 69 ust. 1 i 2 ustawy Prawo bankowe, wynikająca

z braku możliwości określenia na podstawie zapisów umowy kwoty kredytu, tj.

salda kredytu wyrażonego w walucie CHF.

W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości.

Wskazał, że zawarta między stronami umowa kredytu stanowi ważne oraz

skuteczne zobowiązanie i brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności z mocy

prawa; kredyt indeksowany do waluty obcej nie jest kredytem złotowym. W

przypadku, natomiast, przyjęcia dopuszczalności tzw. „odfrankowienia” spornej

umowy kredytu, pozwany Bank podniósł zarzut przedawnienia roszczeń powoda

obejmujących nadpłaty powstałe w okresie od dnia zawarcia umowy do dnia 24

marca 2010 r. W przypadku, zaś, unieważnienia przez Sąd umowy kredytu

pozwany Bank podniósł ewentualny zarzut potrącenia wierzytelności powodów o

zapłatę dochodzonej kwoty z wzajemną wierzytelnością strony pozwanej o zwrot

kwoty udzielonego powodom kredytu w wysokości 300.000 zł oraz wierzytelności

strony powodowej z tytułu tzw. wynagrodzenia za korzystanie z kapitału, tj. kwoty

I CSK 357/26

3

103.075,34 zł, łącznie 403.075,34 zł. W przypadku, zaś, nieuwzględnienia

ewentualnego zarzutu potrącenia pozwany Bank podniósł ewentualny zarzut

zatrzymania kwoty 300.000 zł stanowiącej roszczenie pozwanego Banku wobec

strony powodowej o zwrot kwoty udzielonego kredytu oraz kwoty 103.075 zł,

stanowiącej roszczenie pozwanego Banku wobec powoda o wynagrodzenie z tytułu

korzystania z kapitału, czyli łącznie kwoty 403.075,34 zł. Wobec dokonania

przekształceń podmiotowych po stronie pozwanej ostatecznie B. S.A., jako spółka

uprzednio przejmująca spółkę – Bank S.A. z siedzibą w W., w konsekwencji,

zmienił nazwę na Bank1 S.A. w W.

Wyrokiem z 28 września 2022 r. Sąd Okręgowy w Krakowie zasądził od

strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 42.416,63 zł oraz kwotę 37.960,55 CHF -

obie kwoty z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 20 maja 2022

r. do dnia zapłaty (pkt 1); oddalił powództwo w pozostałej części (pkt 2).

Apelację od powyższego wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie wniósł

pozwany zaskarżając wyrok w części, tj. w zakresie punktu 1 oraz 3 zarzucając

naruszenie przepisów postępowania tj.: art. 2352 § 1 pkt 2 i 5 k.p.c. w zw. z art. 227

k.p.c. w zw. z art. 278 § 1 k.p.c.; art. 233 § 1 k.p.c. oraz naruszenie przepisów

prawa materialnego, tj.: art. 3851 § 1 k.c.; art. 3851 § 1 i 2 k.c.; art. 69 ust. 3 Pr.

Bank. w zw. art. 3851 § 1 i 2 k.c.; art. 358 § 2 k.c. w zw. z art. 3851 § 1 i 2 k.c.; art.

405 k.c. w zw. z art. 410 § 2 k.c.; art. 498 § 2 k.c. w zw. z art. 499 k.c.; art. 498 § 1

k.c. w zw. z art. 2031 § 3 k.p.c.; art. 496 k.c. w zw. z. art. 497 k.c.; art. 61 § 1 k.c.

Powód wniósł, między innymi, o oddalenie apelacji

W ocenie Sądu Apelacyjnego w Krakowie apelacja pozwanego nie odniosła

skutku, w szczególności, podniesione w apelacji strony pozwanej zarzuty

naruszenia prawa materialnego nie mogły doprowadzić ani do zmiany

zaskarżonego wyroku poprzez, oddalenie powództwa, ani do jego uchylenia i

przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Wśród wielowątkowych

rozważań, dokonując oceny zgodności zaskarżonego wyroku z przepisami prawa

materialnego Sąd odwoławczy podzielił argumentację prawną Sądu Okręgowego w

Krakowie. Sąd Apelacyjny nie zaakceptował zarzutów zmierzających do

podważenia abuzywnego charakteru wskazanych przez Sąd I instancji postanowień

umownych. W rezultacie stwierdzenie abuzywności kwestionowanych przez

I CSK 357/26

4

powoda postanowień skutkowało nieważnością całości umowy kredytowej.

Konsekwencją stwierdzenia nieważności spornej umowy kredytu był obowiązek

zwrotu na rzecz powoda na podstawie art. 405 k.c. w zw. z art. 410 k.c. świadczeń

uiszczonych na rzecz Banku w związku z zawartą umową. Wobec powyższego,

żądanie pozwu dotyczące zapłaty trafnie zostało uwzględnione. Jak stwierdził Sąd

II instancji nie było podstaw do uwzględnienia zgłoszonego przez pozwanego

zarzutu potrącenia, jak i zarzutu zatrzymania.

Ostatecznie wyrokiem z 19 września 2025 r., Sąd Apelacyjny w Krakowie, w

szczególności, oddalił apelację strony pozwanej.

Pozwany skargą kasacyjną zaskarżył powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego w

Krakowie z 19 września 2025 r. w całości. Skargę tę oparł na zarzutach naruszenia

przepisów prawa materialnego, tj.: art. 3851 § 1 k.c.; art. 3851 § 1 i 3 k.c. oraz art.

3852 k.c. w zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13; art. 385 § 1 i 2 k.c.; art. 65 § 1 i 2

k.c.; art. 56 k.c. w zw. z art 41 ustawy - Prawo wekslowe (stosowanego na zasadzie

analogii legis), art. 56 k.c. w zw. z art. 358 § 2 k.c., oraz art. 56 k.c.; art. 69 ust. 3

Ustawy - Prawo bankowe w zw. art. 3851 § 1 i 2 k.c.; art. 3851 § 1 i 2 k.c.; art. 358 §

2 k.c. w zw. z art. 3851 § 1 i 2 k.c.; art. 58 § 1 i 3 k.c. w zw. z art. 3851 § 1 i § 2 k.c.

oraz w zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13; art. 410 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 405 k.c.;

art. 410 k.c. w zw. z art. 405 i art. 3851 § 1 i § 2 k.c. oraz art. 6 ust. 1 Dyrektywy Nr

93/13; 3851 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 455 k.c. w z. z art. 481 § 1 k.c.

Na podstawie art. 3984 § 2 k.p.c. w związku z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. oraz

3989 § 1 pkt 2 k.p.c. skarżący wniósł o przyjęcie jego skargi do rozpoznania, ze

względu na - istnienie potrzeby wykładni przepisów budzących poważne

wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, tj. art. 3851 § 1 i 2

k.c., odnośnie do kwestii, „które postanowienia charakterystyczne dla umów kredytu

indeksowanych do franka szwajcarskiego są abuzywne, a w przypadku

stwierdzenia przez sąd, że uprawnienie banku do ustalania kursu franka

szwajcarskiego narusza rażąco interesy konsumenta i jest niezgodne z dobrymi

obyczajami: czy abuzywna jest wówczas wyłącznie Klauzula Kursowa określająca

sposób ustalenia wartości franka szwajcarskiego, czy też wszystkie postanowienia

dotyczące indeksacji kredytu, tj. Klauzula Kursowa i Klauzula Ryzyka Walutowego

stanowiąca, że wysokość zobowiązań z umowy kredytu zależna jest od zmiennej

I CSK 357/26

5

na przestrzeni obowiązywania umowy wartości waluty obcej?”(1); potrzebę

wykładni przepisów wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, tj. art. 410

k.c. w zw. z art. 405 i art. 385 § 1 i § 2 k.c. oraz art. 6 ust 1 Dyrektywy Nr 93/13,

przy czym rozbieżność ta, w ocenie pozwanego, dotyczyła kwestii, w jakiej przepisy

te odnoszą się do zasad rozliczeń stron nieważnej umowy (tj. do zastosowania tzw.

teorii dwóch kondykcji albo teorii salda), w szczególności w kontekście

najnowszego orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-

396/24, które nakazuje stosowanie teorii salda - co pozostaje w sprzeczności z

dominującą linią orzeczniczą sądów krajowych (2) oraz z uwagi na - występujące w

sprawie istotne zagadnienia prawne polegające na konieczności odniesienia się

przez Sąd Najwyższy do następujących kwestii: „czy na etapie oceny możliwości

obowiązywania umowy po usunięciu postanowienia abuzywnego, tj. na etapie,

poprzedzającym etap zastępowania postanowienia abuzywnego przepisem

dyspozytywnym, o którym mowa w orzeczeniach TSUE C-26/13 Kasler, C-260/18

Dziubak i C-932/19 OTP Jelzalogbank Zrt, dopuszczalne jest ustalenie treści

umowy (stosunku prawnego) w zakresie, który był regulowany przez abuzywną

normę, na podstawie art. 65 § 1 i 2 k.c. lub art. 56 k.c. w zw. z art. 41 ustawy -

Prawo wekslowe lub art. 56 k.c. w zw. z art. 358 § 2 k.c. lub art. 56 k.c. w zw. ze

wskazanymi w przypisie kilkudziesięcioma przepisami, z których na zasadzie

analogii iuris lub analogii legis wynika, że w polskim prawie obowiązuje generalna

norma, zgodnie z którą wartość waluty obcej określa się według kursu średniego

NBP?”(3); „czy jeżeli bez abuzywnego postanowienia umowa kredytu

indeksowanego do CHE nie może obowiązywać, to dochodzi do automatycznej

jego substytucji normą dyspozytywną, o ile tylko zastosowanie środków krajowych

zapewnia doprowadzenie do sytuacji, jaka miałby miejsce, gdyby umowa nie

zawierała tego abuzywnego postanowienia?”(4); „czy art. 358 § 2 k.c. stanowi

szczegółowy przepis dyspozytywny, który znajduje zastosowanie z mocy prawa

(automatycznie) w miejsce abuzywnej Klauzuli Kursowej określającej sposób

ustalenia kursu franka szwajcarskiego, na potrzeby operacji związanych z

indeksowaniem przy wypłacie i przy spłacie kredytu?”(5); „czy rozważając

unieważnienie umowy o kredyt indeksowany do waluty obcej na skutek uznania, że

postanowienia odsyłające do tabeli kursów (klauzula kursowa) mają charakter

I CSK 357/26

6

niedozwolony należy mieć na względzie wyłącznie oświadczenie kredytobiorcy, czy

badać również, czy określone rozstrzygnięcie prowadzi do zrealizowania celu

Dyrektywy 93/13?”(6).

W odpowiedzi na skargę pozwanego Banku, powód wniósł o odmowę

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, zasądzenie od pozwanego na rzecz

powoda zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu ze skargi

kasacyjnej według norm przepisanych wraz z należnymi odsetkami ustawowymi za

opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego liczonymi od dnia

uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono do dnia zapłaty; w

przypadku, zaś, przyjęcia skargi kasacyjnej pozwanego do rozpoznania przez Sąd

Najwyższy powód wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości, zasądzenie od

pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w

postępowaniu ze skargi kasacyjnej według norm przepisanych wraz z należnymi

odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego

liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono do dnia

zapłaty.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych

przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest

uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje

publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta

do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje

sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W

judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego

Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji

zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności

I CSK 357/26

7

kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę

postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu

siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00,

OSNC 2001, Nr 4, poz. 53).

Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu

publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego

w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4

lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).

Skarżący powołał się w skardze kasacyjnej na przesłanki określone w art.

3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c., lecz żadna z nich nie wystąpiła.

Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego, przedstawienie

okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na

przesłankę istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) polega na

sformułowaniu tego zagadnienia, wskazaniu przepisu, na tle którego ono powstało i

przedstawieniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi przy tym

chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które

zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej oraz innych

podobnych spraw (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 10 maja 2001 r., II CZ

35/01, OSNC 2002, nr 1, poz.11, z 11 stycznia 2002, III CKN 570/01, OSNC 2002,

nr 12, poz. 151, z 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16, nie publ. i z 15 czerwca 2016

r., V CSK 4/16, nie publ.).

Z kolei oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tym,

że istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że

określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się

wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez

skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub

podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob. postanowienia Sądu

Najwyższego z 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, nie publ., z 26 czerwca 2015 r.,

III CSK 77/15, nie publ. i z 20 maja 2016 r., V CSK 692/15, nie publ.).

Odnosząc się w pierwszej kolejności do wątpliwości interpretacyjnych

związanych z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 19 czerwca

I CSK 357/26

8

2025 r., C-396/24, należy zwrócić uwagę, że jakkolwiek w postanowieniu Sądu

Najwyższego z 9 lipca 2025 r., I CSK 652/25, wypowiedziano pogląd o

dopuszczalności zastosowania tzw. teorii salda także w przypadku, gdy konsument

występuje przeciwko przedsiębiorcy (bankowi) o zwrot świadczeń spełnionych na

podstawie nieważnej umowy, to jednak w świetle kolejnych wyroków Trybunału

Sprawiedliwości Unii Europejskiej: z 27 listopada 2025 r., C-746/24, z 11 grudnia

2025 r., C-767/24 i z 22 stycznia 2026 r, C-902/24, trzeba przyjąć iż zastosowanie

teorii salda może nastąpić jedynie na korzyść konsumenta, gdy to przedsiębiorca

występuje przeciwko konsumentowi o zwrot świadczeń spełnionych na podstawie

nieważnej umowy kredytowej. Natomiast w odwrotnej relacji procesowej

obowiązuje teoria dwóch kondykcji, co ma również istotne znaczenie dla kwestii

wymagalności roszczeń odsetkowych konsumenta.

Ubocznie odnotować też trzeba, iż Trybunał Sprawiedliwości Unii

Europejskiej już wyjaśnił, że w razie stwierdzenia nieważności umowy kredytowej

zawartej przez przedsiębiorcę z konsumentem, konsument jest uprawniony do

domagania się od przedsiębiorcy zwrotu świadczeń spełnionych przez konsumenta

w wykonaniu tej umowy oraz odsetek za opóźnienie od momentu upływu terminu

nałożonego na danego przedsiębiorcę do wykonania tego zobowiązania, po tym jak

przedsiębiorca ten otrzyma wezwanie do zwrotu tego świadczenia (zob. wyrok z 14

grudnia 2023 r., C – 28/22). Powstanie stanu wymagalności roszczenia o zwrot

świadczenia spełnionego w wykonaniu nieważnej umowy oraz stanu opóźnienia w

realizacji tego roszczenia przez zobowiązanego, nie jest uzależnione od stanowiska

konsumenta co do braku jego zgody na dalsze obowiązywanie umowy zawierającej

klauzule abuzywne (zob. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 7

grudnia 2023 r., C - 140/22). Ponadto w świetle orzecznictwa Trybunału

Sprawiedliwości Unii Europejskiej również i przedsiębiorcy – w przypadku

nieważności umowy kredytowej – przysługuje roszczenie o zwrot kapitału

wypłaconego konsumentowi w wykonaniu tej umowy, z odsetkami za opóźnienie od

dnia wezwania konsumenta do zapłaty (zob. wyrok z 15 czerwca 2023 r., C –

520/21 oraz postanowienie z 11 grudnia 2023 r., C – 756/22). Wreszcie istotnych

wskazówek interpretacyjnych w kwestii wymagalności roszczeń kondykcyjnych

konsumenta i przedsiębiorcy, a tym samym i wzajemnych roszczeń odsetkowych z

I CSK 357/26

9

perspektywy zarzutu potrącenia dostarcza wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 22

stycznia 2026 r, C-902/24.

Natomiast co do pozostałych podnoszonych we wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania kwestii prawnych i wątpliwości interpretacyjnych

dotyczących tzw. kredytów frankowych należy stwierdzić, że zostały one już

wyjaśnione szczegółowo w orzecznictwie sądowym (zob. m.in. postanowienia Sądu

Najwyższego w sprawach I CSK 2225/23, I CSK 2268/23, I CSK 2291/23 i I CSK

2334/23 oraz wyroki w sprawach II CSKP 957/23, II CSKP 1002/23, II CSKP

1956/22, II CSKP 2164/22 i II CSKP 2295/22, II CSKP 690/23, II CSKP 1996/22, II

CSKP 2231/22 i II CSKP 278/23, II CSKP 380/23, II CSKP 617/23).

Z tego względu Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i

3 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c., art. 391 § 1 k.p.c. i art. 398²¹ k.p.c. w zakresie

zaś odsetek, opierając się na art. 98 § 11 k.p.c. w zw. z art. 19 ust. 1 i art. 31

ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego

oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 614) oraz przy uwzględnieniu § 2a

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 sierpnia 2014 r. w sprawie

określenia brzmienia klauzuli wykonalności (jedn. tekst: Dz. U. z 2021 r., poz.

2324). Zasądzone koszty obejmują wynagrodzenie za zastępstwo procesowe

ustalone według stawki minimalnej (§ 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie

opłat za czynności adwokackie - jedn. tekst: Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.)

oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (k. 464).

Władysław Pawlak

[PG]

[SOP]

I CSK 357/26

10