Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi powoda i zasądził od niego 2700 zł kosztów

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

I CSK 3589/24

2

Skarżący wniósł o przyjęcie skargi do rozpoznania w oparciu o pierwszą,

drugą i czwartą z wymienionych przesłanek.

Przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1

k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle

konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że

jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. Problem ten musi mieć

charakter uniwersalny, co oznacza, że jego rozwiązanie powinno służyć

rozstrzyganiu innych, podobnych spraw. Chodzi przy tym o problem, którego

wyjaśnienie jest konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc pozostający w

związku z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd Najwyższy, a ustalonym przez

sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.) i także w

związku z podstawą prawną zaskarżonego wyroku (zob. postanowienia SN: z 21

maja 2013 r., IV CSK 53/13, z 3 lutego 2012 r., I UK 271/11, nie publ.). Konieczne

jest przytoczenie argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen.

Skarżący powinien nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub

procesowego), którego dotyczy zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną

argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego

rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie

(zob. m.in. postanowienia SN: z 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07, z 9 lutego 2011 r.,

III SK 41/10, nie publ.).

Natomiast oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na

tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga

wykazania, że określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości, nie

doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane

przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub

podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob. postanowienia SN: z

13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07, nie publ.).

Zgodnie zaś z utrwalonym stanowiskiem judykatury, odwołanie się do

przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymaga przedstawienia, w

czym wyraża się „oczywista zasadność” skargi oraz argumentacji wykazującej, że

I CSK 3589/24

3

istotnie skarga jest oczywiście uzasadniona. Chodzi tu o wykazanie kwalifikowanej

postaci naruszenia prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego

oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy

prawniczej (zob. m.in. postanowienia SN: z 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie

publ.; z 12 grudnia 2000, V CKN 1780/00, OSNC 2001, Nr 3, poz. 52; z 22 marca

2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, Nr 10, poz. 156 oraz z 15 czerwca 2018 r., III

CSK 38/18, nie publ.). Celem sformułowania powyższej przesłanki przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania nie jest wykazanie jedynie oczywistego naruszenie

konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacji, w której

naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob.

postanowienia SN: z 6 listopada 2012 r., III SK 16/12; z 15 października 2015 r., III

CSK 198/15; z 13 kwietnia 2016 r., V CSK 622/15., z 2 czerwca 2016 r., III CSK

113/16; z 27 października 2016 r., III CSK 217/16; z 29 września 2017 r., V CSK

162/17; z 7 marca 2018 r., I CSK 664/17; z 18 kwietnia 2018 r., II CSK 726/17 z 5

października 2018 r., V CSK 168/18).

Skarżący upatrywał problemu prawnego - na tle art. 6 k.c. – ujętego w

pytaniu, czy w postępowaniu gospodarczym o zapłatę podniesienie przez dłużnika

(pozwanego) ogólnego tylko zarzutu o nieuznaniu powództwa z powodu braku

wiedzy o funkcjonowaniu swojej jednoosobowej działalności gospodarczej stanowi

podstawę do przyjęcia, że dłużnik skutecznie zakwestionował zasadność

roszczenia opartego o zaksięgowane przez tego dłużnika faktury VAT, czy to na

dłużnika w takim przypadku przechodzi ciężar dowodzenia dlaczego – mimo

zaksięgowania przez siebie spornych w postępowaniu faktur VAT – nie stanowią

one dowodu wykonania opisanych w nich zobowiązań. W związku z tym, że

powyższe wątpliwości zostały ujęte w sposób kazuistyczny i odniesione do

aspektów dowodowych należało stwierdzić, że nie odzwierciedlają one istnienia

istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., które

powinno zostać ujęte w sposób abstrtakcyjuny.

Potrzebę wykładni przepisów prawa skarżący odniósł do art. 10 ust. 1

ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w

transakcjach handlowych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1790) a konkretnie tego,

czy stosowanie tego przepis ten może być ograniczone w ramach wynikających z

I CSK 3589/24

4

art. 5 k.c. W orzecznictwie zostało już wyjaśnione, że w tego typu sprawach nie jest

wykluczone powołanie się na art. 5 k.c. (uchwała SN z 12 grudnia 2019 r., III CZP

48/19, OSNC 2020, nr 9, poz. 69). Należy ponadto zauważyć, że rozważanie

zgłoszonych wątpliwości interpretacyjnych nie ma też znaczenia dla wyniku

niniejszej sprawy, skoro to powód powinien był udowodnić zasadność roszczenia,

czemu jednak nie sprostał. Rozważanie tamowania roszczenia poprzez

zastosowanie art. 5 k.c. wymaga uprzedniego wykazania zasadności roszczenia,

nie koliduje to więc z przywołanym przez skarżącego orzecznictwem TSUE.

Oczywista zasadność skargi – w ocenie skarżącej - miała polegać na tym

tym, że Sąd odwoławczy wybiórczo powołał się na art. 387 § 21 pkt 1 k.p.c.,

pomijając jednocześnie treść art. 387 § 21 pkt 2 k.p.c. Skarżący wskazał, iż

wskutek wybiórczej i niewszechstronnej oceny dowodowej dokonanej przez Sąd

odwoławczy i nieodniesienia się do szeregu konkretnych zarzutów dotyczących

ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe zastosowanie przepisów

prawa materialnego, powód został pozbawiony prawa do rozpoznania jego sprawy

w obu instancjach. Oczywista zasadność skargi miała zatem wynikać z wadliwych

ustaleń faktycznych przyjętych przez Sąd drugiej instancji, które nie podlegają

kontroli w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Apelacyjny odniósł się do zarzutów

dotyczących podstawy faktycznej zaskarżonego wyroku, co nie pozwala

zaaprobować twierdzenia skarżącej o pozornym rozpoznaniu sprawy w drugiej

instancji.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.).

Grzegorz Misiurek

(M.M.)

I CSK 3589/24

5

[SOP]