Sąd Najwyższy nie przyjął skargi kasacyjnej powódki przeciwko gminie O. o zapłatę

Wyrokiem z 10 czerwca 2025 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku, po

rozpoznaniu sprawy w następstwie apelacji pozwanego, zmienił wyrok Sądu

Okręgowego w Olsztynie z 14 czerwca 2022 r. - zasądzający na rzecz powódki od

pozwanego kwotę 876.494,10 zł z bliżej oznaczonymi odsetkami ustawowymi za

opóźnienie - m.in. w punkcie I w ten sposób, że zasądził od pozwanej na rzecz

powódki 142.591,24 zł zł z bliżej oznaczonymi odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

W skardze kasacyjnej, w uzasadnieniu wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania,

powódka wskazała przyczyny kasacyjne określone w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Z art. 3981 § 1 k.p.c. wynika, że skarga kasacyjna przysługuje co do zasady

od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji, a więc orzeczeń wieńczących

dwuinstancyjne postępowanie sądowe, w którym sądy obu instancji dysponują pełną

kognicją w zakresie faktów i dowodów. Jednakże zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd

Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko wtedy, gdy w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności

w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna

jest oczywiście uzasadniona. W zamyśle ustawodawcy skarga kasacyjna stanowi

zatem nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy

musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza

indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym,

w szczególności przez zapewnienie jednolitej wykładni i stosowania prawa.

Wyłączną podstawą oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania są

wskazane w niej przyczyny kasacyjne wraz z uzasadnieniem (art. 3984 § 2 k.p.c.).

Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, skarżący, który jako

uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał

przyczynę określoną w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., powinien odpowiednio sformułować

zagadnienie prawne, wskazać przepisy prawa, na których tle zagadnienie się

wyłoniło oraz przedstawić argumentację jurydyczną uzasadniającą możliwość

I CSK 3619/25

3

rozbieżnych ocen prawnych oraz świadczącą o istotności tego zagadnienia (zob. np.

postanowienia Sądu Najwyższego: z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, Nr 1,

poz. 11; z 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, niepubl.; z 9 kwietnia 2015 r.,

V CSK 547/14, niepubl.). Zagadnienie jest istotne, jeżeli jego rozstrzygnięcie ma

znaczenie dla ukierunkowania praktyki sądowej i rozstrzygnięcia sprawy, w której

zagadnienie powstało (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 18 września

2012 r., II CSK 180/12, niepubl. oraz z 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, niepubl.),

wywołuje poważne wątpliwości, a zarazem nie było dotychczas rozstrzygnięte

w judykaturze albo dotychczasowe orzecznictwo wymaga zmiany (zob. np.

postanowienie Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2016 r., II CSK 94/16, niepubl.).

Powołanie się zaś na przyczynę kasacyjną przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2

k.p.c. wymaga wykazania przez stronę skarżącą, że chodzi o wykładnię przepisów

prawa, których treść i znaczenie nie zostały dostatecznie wyjaśnione

w dotychczasowym orzecznictwie lub, że istnieje potrzeba zmiany ich

dotychczasowej wykładni, podania, w drodze stosownego jurydycznego wywodu, na

czym owe wątpliwości polegają, a także że mają one poważny oraz rzeczywisty

charakter i ich rozstrzygnięcie wiąże się z rozpatrywaną sprawą i jest istotne z punktu

widzenia wyniku postępowania oraz publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej.

Jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o występujących

w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez sądy

różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń,

dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z różnej wykładni przepisu

(por.m.in. postanowienia z 15 października 2002 r., II CZ 102/02, niepubl.; z 28

marca 2007 r., II CSK 84/07, niepubl.; z 8 lipca 2008 r. I CSK 111/08, niepubl.; z 20

listopada 2015 r., III CSK 269/15, niepubl.; z 20 maja 2016 r., V CSK 692/15, niepubl.;

z 3 sierpnia 2017 r., IV CSK 85/17, niepubl.; z 7 grudnia 2017 r., I CSK 499/17,

niepubl.; z 26 kwietnia 2018 r., IV CSK 571/17, niepubl.).

Nie zachodzą w sprawie powołane przez skarżącą przyczyny kasacyjne

w odniesieniu do formułowanej przez nią wątpliwości dotyczącej wymagalności

zgłoszonego roszczenia o zapłatę niewypłaconej dotacji na podstawie art. 90 ust. 2b

ustawy o systemie oświaty czy też roszczenia odszkodowawczego na podstawie art.

90 ust. 2b ustawy o systemie oświaty w zw. z 471 k.c. per analogiam. Nawet bowiem

podzielenie stanowiska skarżącej, że wymagalność jej roszczenia za 2009 r.

I CSK 3619/25

4

należałoby wiązać, tak jak wskazuje skarżąca, z 1 stycznia 2010 r. a nie 31 grudnia

2009 r., uwzględnić należy, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono

problematykę przedawnienia roszczeń w związku z wejściem w życie ustawy z dnia

13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych ustaw (Dz. U.

poz. 1104) i stosowania art. 118 zd. 2 k.c. do dotychczasowego dziesięcioletniego

terminu przedawnienia, który rozpoczął się przed dniem wejścia w życie ustawy

nowelizującej. W szczególności zaś wyjaśniono, że w przypadku dziesięcioletniego

terminu przedawnienia przewidzianego przepisami sprzed nowelizacji i skróconego

nowelizacją do terminu sześcioletniego, w przypadku, gdy przy uwzględnieniu

dotychczasowego terminu przedawnienie nastąpiłoby wcześniej niż z upływem

terminu sześcioletniego, liczonego od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej,

zastosowanie znajdują dotychczasowe przepisy, a termin przedawnienia nie podlega

w tym przypadku przedłużeniu do końca roku (zob. np. postanowienie Sądu

Najwyższego z 25 października 2023 r., III CZP 27/23, niepubl.). Wbrew zatem

zapatrywaniu skarżącej w świetle powyższego stanowiska i powołanych

w podstawach kasacyjnych przepisów, termin przedawnienia w przedmiotowej

sprawie nie upływał z końcem roku kalendarzowego.

Wystąpienia w sprawie przyczyn kasacyjnych nie uzasadniają również

formułowane przez skarżącą wątpliwości dotyczące prawidłowości wydanego

w sprawie zarządzenia o zwrocie pozwu. Zarządzenie w tym przedmiocie nie zostało

zaskarżone i - jak słusznie zauważył Sąd Apelacyjny - uprawomocniło się.

Ewentualna nieprawidłowość tego zarządzenia na etapie rozpoznawania apelacji

skarżącej jak również obecnie, pozostaje bez wpływu na ocenę, że zgodnie z art.

130 § 2 k.p.c. zwrócony pozew nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z

jego wniesieniem, co oznacza, że wniesienie pozwu przez skarżącą w grudniu 2019

r., który został prawomocnie zwrócony, nie może być traktowane jako czynność

przerywająca bieg przedawnienia.

Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak

w sentencji.

(K.L.)

I CSK 3619/25

5

[SOP]