Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną powodów w części dla nich korzystnej

Powodowie P.K., P.K.1 i L.K. wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Sądu

Okręgowego w Nowym Sączu z 22 lipca 2025 r. (sygn. akt III Ca 967/24),

zaskarżając go w części – odnośnie pkt I ppkt 1, 2, 3, 4, 5, 6, pkt III i pkt VI. Wyrok

ten został wydany w wyniku rozpoznania apelacji pozwanego Skarbu Państwa –

Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwa Ł. i

Nadleśnictwa G. oraz apelacji prokuratora wniesionych od wyroku Sądu

I CSK 3626/25

2

Rejonowego w Gorlicach z 5 września 2024 r. (sygn. akt I C 409/22). W punkcie I.

wyroku Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że nadał mu treść:

„1. ujawnia zgodnie z mapą do celów prawnych z wykazem zmian danych

ewidencyjnych geodety uprawnionego mgr inż. P.K. z dnia 11 kwietnia 2024 r.,

wpisaną do zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starosty G. pod nr […], że

nieruchomości położone w Z., gmina U., objęte księgą wieczystą nr […] uległy

następującym przekształceniom: - działka nr […] uległa podziałowi na działki […],

[…], […], […], - działka nr […] uległa podziałowi na działki […], […], […], […], -

działka nr […] uległa podziałowi na działki […], […], […], […], […], […], […], […],

[…]; 2. uzgadnia z rzeczywistym stanem prawnym treść księgi wieczystej nr […]

prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Gorlicach V Wydział Ksiąg Wieczystych, w

której w dziale II jako właściciel ujawniony jest Skarb Państwa – Państwowe

Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Ł. w taki sposób, że nakazuje

z tej księgi odłączyć do nowej księgi wieczystej działki nr […] o powierzchni 1,74

ha, […] o powierzchni 1,60 ha, […] o powierzchni 0,22 ha, […] o powierzchni 0,32

ha i założyć dla powyższych działek nową księgę wieczystą, w której w dziale II w

miejsce powyższego pozwanego ujawnieni jako współwłaściciele zostaną

powodowie w udziałach: P.K.1 w 1/3 części, L.K. w 1/3 części oraz P.K. w 1/3

części;

3. w pozostałej części powództwo o uzgodnienie z rzeczywistym stanem

prawnym treści księgi wieczystej nr […] oddala i w całości oddala powództwo o

uzgodnienie z rzeczywistym stanem prawnym treści księgi wieczystej nr […]; 4. nie

obciąża powodów kosztami procesu na rzecz pozwanego; 5. nakazuje ściągnąć na

rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gorlicach od pozwanego Skarbu

Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych

Nadleśnictwa Ł. kwotę 7492,38 zł (siedem tysięcy czterysta dziewięćdziesiąt dwa

złote trzydzieści osiem groszy) tytułem zwrotu części wydatków wyłożonych w

sprawie tymczasowo przez Skarb Państwa; 6. nakazuje ściągnąć na rzecz Skarbu

Państwa – Sądu Rejonowego w Gorlicach od powodów P.K., P.K.1 i L.K. kwotę

7492,37 zł (siedem tysięcy czterysta dziewięćdziesiąt dwa złote trzydzieści siedem

groszy) tytułem zwrotu części wydatków wyłożonych w sprawie tymczasowo przez

Skarb Państwa.”. Ponadto w punkcie II. wyroku w pozostałym zakresie oddalił obie

I CSK 3626/25

3

apelacje, w punkcie III. zniósł między stronami koszty postępowania apelacyjnego,

a w punkcie IV. nieopłaconymi kosztami sądowymi obciążył Skarb Państwa.

W związku z zakresem zaskarżenia wskazanym przez powodów, należało

rozważyć dopuszczalność wniesionej przez nich skargi kasacyjnej. W orzecznictwie

Sądu Najwyższego przyjęto, że jedną z niewyartykułowanych wprost w przepisach

przesłanek dopuszczalności środka zaskarżenia (do nich zalicza się też skargę

kasacyjną) jest interes prawny w zaskarżeniu orzeczenia. Dla jego powstania

konieczne jest istnienie stanu pokrzywdzenia orzeczeniem (gravamen), a jego brak

prowadzi do odrzucenia środka zaskarżenia. Interes ten występuje w razie

pokrzywdzenia (gravaminis) i polega na niekorzystnej dla strony różnicy między

zgłoszonym przez nią żądaniem a treścią rozstrzygnięcia. Pokrzywdzenie

orzeczeniem (gravamen) jest przesłanką dopuszczalności środka zaskarżenia, w

tym i skargi kasacyjnej. Jeżeli zatem kwestionowane skargą kasacyjną orzeczenie

nie rozstrzyga niekorzystnie o żądaniu strony, skarga kasacyjna skierowana

przeciwko takiemu rozstrzygnięciu jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu (zob.

np. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego – zasada prawna – z 15

maja 2014 r., III CZP 88/13, OSNC 2014, nr 11, poz. 108 oraz postanowienia Sądu

Najwyższego: z 25 września 2019 r., III CZ 32/19, z 10 października 2014 r., III

CSK 291/13 i z 5 września 1997 r., III CKN 152/97).

Skarga kasacyjna powodów obejmuje również rozstrzygnięcia zawarte w pkt

I ppkt 1 i 2 wyroku Sądu drugiej instancji, mimo że rozstrzygnięcia te są dla nich

korzystne. Zawarte w pkt I ppkt 1 i 2 orzeczenia dotyczą wyłącznie ujawnienia

podziałów geodezyjnych nieruchomości zgodnie z mapą do celów prawnych oraz

nakazu odłączenia określonych działek i założenia dla nich nowej księgi wieczystej,

w której powodowie mają zostać ujawnieni jako współwłaściciele w udziałach po 1/3

części. Rozstrzygnięcia te realizują w części żądania powodów, prowadząc do

ujawnienia przysługującego im prawa własności, i nie naruszają w żadnym zakresie

ich interesu prawnego. W tej części Sąd Okręgowy nie orzekł na niekorzyść

powodów. Brak pokrzywdzenia orzeczeniem (gravamen) wyklucza istnienie

interesu prawnego w zaskarżeniu wyroku, co stanowi warunek dopuszczalności

skargi kasacyjnej. Z treści rozstrzygnięć zawartych w pkt I ppkt 1 i 2 wynika, że brak

I CSK 3626/25

4

jest jakiegokolwiek elementu, który mógłby wywołać dla powodów niekorzystne

skutki.

Skarga kasacyjna w zakresie dotyczącym pkt I ppkt 1 i 2 zaskarżonego

wyroku Sądu Okręgowego była zatem niedopuszczalna z powodu braku interesu

prawnego po stronie powodów. W tym zakresie powinna była zostać odrzucona

przez Sąd drugiej instancji, a wobec jej przekazania Sądowi Najwyższemu została

w tym zakresie odrzucona na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c.

Dariusz Dończyk

(A.G.)

[a.ł]