Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi banku w sporze o nieważną umowę kredytu

Wyrokiem z 19 kwietnia 2023 r. Sąd Okręgowy w Białymstoku ustalił, że

umowa kredytu na cele mieszkaniowe z 30 czerwca 2008 r. zawarta pomiędzy B. M.

i M. M., a Bankiem1 spółką akcyjną w W. (obecnie Bank spółka akcyjna w W.) jest

nieważna; zasądził od pozwanego Bank spółki akcyjnej w W. na rzecz powodów 329

132,08 PLN, za jednoczesnym zaofiarowaniem przez nich na rzecz pozwanego

zwrotu 180 000 PLN oraz oddalił powództwo w zakresie odsetek.

Wyrokiem z 17 czerwca 2025 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku uchylił

zaskarżony wyrok w punkcie II w części zasądzającej 180 000 zł i umorzył w tym

zakresie postępowanie wobec cofnięcia powództwa; zmienił zaskarżony wyrok w

punkcie II w pozostałym zakresie w ten sposób, że zasądził od pozwanego na rzecz

powodów 149 132,08 zł, eliminując jednocześnie z zaskarżonego rozstrzygnięcia

zarzut zatrzymania oraz oddalił apelację pozwanego w pozostałym zakresie.

W skardze kasacyjnej pozwany, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi

do rozpoznania, wskazał na przesłanki przedsądu przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1

i 2 k.p.c.

Zdaniem skarżącego w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jak

również potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki

skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18).

Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach

kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia,

nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa,

jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z

obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub

oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń

umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.

Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw.

przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje

I CSK 3627/25

3

wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem

Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania

przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej

oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek,

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.

Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest

zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia

rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie

może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie

zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania w

sprawie (zob. postanowienia SN: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z 7 czerwca

2005 r., V CSK 3/05; z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada 2007 r., I CSK

326/07; z 26 września 2005 r., II PK 98/05; z 10 maja 2019 r., I CSK 627/18).

Powołanie się na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2

k.p.c. wymaga wskazania przepisu prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości,

określenia zakresu koniecznej wykładni, wykazania, że wątpliwości interpretacyjne

mają poważny charakter i wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy, a

jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o występujących w

orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez sądy

różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń,

dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z różnej wykładni przepisu

(zob. m.in. postanowienia SN: z 15 października 2002 r. II CZ 102/02; z 28 marca

2007 r., II CSK 84/07; z 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07 i z 8 lipca 2008 r., I CSK

111/08).

Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że powyższe przesłanki

nie zostały wykazane. W skardze kasacyjnej nie powołano argumentów, które

mogłyby świadczyć, że w sprawie spełniona została któraś z przesłanek przyjęcia

sprawy do rozpoznania, a przedstawione problemy prawne, dotyczące umowy

kredytu, zostały już rozstrzygnięte w uchwale składu całej Izby Cywilnej Sądu

Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22 i wyrokach Sądu Najwyższego: z

18 maja 2022 r., II CSKP 972/22; z 18 maja 2022 r., II CSKP 1030/22; z 17 marca

2022 r., II CSKP 474/22; 17 stycznia 2024 r., II CSKP 1889/22 i z 6 marca 2024 r., II

I CSK 3627/25

4

CSKP 2223/22 oraz w wyroku TSUE z 8 września 2022 r. (C-80/21, C-81/21, C-

82/21, Deutsche Bank Polska i Bank Millennium).

Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.,

odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności,

które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 w

zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.

[S.J.]

[r.g.]