Sąd Najwyższy nie przyjął skargi banku w sprawie kredytu, bank zapłaci 2700 zł kosztów

Wyrokiem z 29 stycznia 2024 r. Sąd Okręgowy w Łodzi zasądził od Bank. S.A.

w W. (następcy prawnego Bank1 S.A. z siedzibą w W.) na rzecz M.W. i R.W. kwoty

po: a) 51.535,89 zł, b) 15.602,39 CHF – obydwie kwoty wraz z ustawowymi

odsetkami za opóźnienie od dnia 10 czerwca 2023 roku do dnia zapłaty, c) 5.917 zł

z tytułu zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od

I CSK 3656/25

2

uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty (pkt 1) i oddalił powództwo w

pozostałym zakresie (pkt 2).

Wyrokiem z 18 lipca 2025 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi oddalił apelację

pozwanego i orzekł o kosztach postępowania.

Pozwany wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok Sądu

Apelacyjnego w całości. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

skarżący powołał się na występowanie w sprawie istotnych zagadnień prawnych

sprowadzających się do rozstrzygnięcia, czy sąd orzekający jest zawsze związany

wolą konsumenta, który wnosi o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego

wynikającego z umowy, a także czy brak możliwości oszacowania kwoty, którą

strona umowy kredytu będzie świadczyć w przyszłości stanowi per se

o niejednoznaczności tego postanowienia umownego, a w konsekwencji – czy

postanowienie takie powinno podlegać badaniu pod kątem abuzywności.

Ponadto skarżący wskazał, że w sprawie zachodzi potrzeba wykładni

przepisów budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności

w orzecznictwie sądów, tj. art. 3851 § 1 i 2 k.c., w zakresie, w jakim przepis ten

odnosi się do skutków uznania postanowień umownych za abuzywne i możliwości

zastąpienia takich postanowień przepisami dyspozytywnymi.

W odpowiedzi powodowie wnieśli o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania i zasądzenie na ich rzecz od pozwanego zwrotu kosztów zastępstwa

procesowego przed Sądem Najwyższym według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości

lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając

na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do

zagwarantowania, że skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia

prawomocnych orzeczeń, będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne.

I CSK 3656/25

3

Ograniczenie przesłanek do czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych

sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga

kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie.

Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego

wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno,

przede wszystkim, być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się

w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń

(postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01),

a jednocześnie zostać przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby

umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi,

niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu

(postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02;

z 22 października 2002 r., III CZP 64/02; z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08).

Z kolei oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

na potrzebie wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości

lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.)

wymaga wykazania jaki konkretny przepis prawa, zastosowany w danej sprawie,

jest przedmiotem rozbieżnej wykładni w judykaturze sądowej i na czym rozbieżność

ta polega, co wymaga przytoczenia orzeczeń sądów wydanych w takich samych

lub istotnie zbliżonych stanach faktycznych, względnie, jaki konkretny przepis

prawa, zastosowany w danej sprawie, wymaga interpretacji ze strony Sądu

Najwyższego, z czego potrzeba ta wynika i z jakich powodów dotychczasowy

dorobek doktryny i orzecznictwa jest w tej mierze niewystarczający. Nieodzowne

jest ponadto, podobnie jak w przypadku przyczyny kasacyjnej określonej

w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., wykazanie związku między oczekiwaną od Sądu

Najwyższego wykładnią prawa a wynikiem postępowania kasacyjnego

(postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 października 2002 r., II CZ 102/02;

z 29 lipca 2015 r., I CSK 980/14; z 19 czerwca 2018 r., IV CSK 56/18).

I CSK 3656/25

4

Bliższa analiza skargi kasacyjnej wykazała, że w sprawie nie zachodzą

powołane wyżej przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.

Postanowienia analogiczne do ocenianych w niniejszej sprawie były już

wielokrotnie przedmiotem badania Sądu Najwyższego (zob. np. wyroki Sądu

Najwyższego z 22 stycznia 2016 r., I CSK 1049/14, OSNC 2016, nr 11, poz. 134;

z 10 maja 2022 r., II CSKP 285/22; z 20 maja 2022 r., II CSKP 403/22; z 24 lutego

2022 r., II CSKP 45/22, a także wyroki Trybunału Sprawiedliwości UE

z 3 października 2019 r., C-260/18, K.J. Dziubak przeciwko Raiffeisen Bank

International AG; z 10 czerwca 2021 r., C-776/19, C-782/19, VB i inni przeciwko

BNP Paribas Personal Finance SA oraz AV i in. przeciwko BNP Paribas Personal

Finance SA, Procureur de la République).

Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem judykatury, klauzule waloryzacyjne,

które nie zostały wyrażone w umowie kredytu w sposób jasny i precyzyjny,

podlegają badaniu pod kątem spełnienia przesłanek z art. 3851 § 1 k.c. Wymaganie

wyrażenia warunku umownego prostym i zrozumiałym językiem nakazuje, by

umowa przedstawiała w sposób przejrzysty konkretne działanie mechanizmu, do

którego odnosi się ów warunek, a także, w zależności od przypadku, związek

między tym mechanizmem a mechanizmem przewidzianym w innych warunkach,

tak by konsument był w stanie oszacować, w oparciu o jednoznaczne i zrozumiałe

kryteria, wypływające dla niego z tej umowy konsekwencje ekonomiczne.

Postanowienia umowy (regulaminu), określające zarówno zasady przeliczenia

kwoty udzielonego kredytu na złotówki przy wypłacie kredytu, jak i spłacanych rat

na walutę obcą, pozwalające bankowi swobodnie kształtować kurs waluty obcej,

mają charakter niedozwolonych postanowień umownych. Postanowienia takie są

bowiem nietransparentne i pozostawiają pole do arbitralnego działania banku.

W ten sposób obarczają kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem oraz naruszają

równorzędność stron.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono również, że

niedopuszczalne jest zastępowanie klauzul abuzywnych przepisami

dyspozytywnymi. W punkcie pierwszym uchwały pełnego składu Izby Cywilnej

Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22 (OSNC 2024, nr 12,

I CSK 3656/25

5

poz. 118), Sąd Najwyższy wskazał bowiem, że w razie uznania, iż postanowienie

umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu

określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie

jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego

postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający

z przepisów prawa lub zwyczajów. Na podstawie art. 87 § 1 ustawy o Sądzie

Najwyższym uchwała ta ma moc zasady prawnej i wiąże Sąd Najwyższy

w niniejszej sprawie.

Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c.).

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1,

11 i 3 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. oraz w zw. z § 2 pkt 7, § 10 ust. 4 pkt 2

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie

opłat za czynności adwokackie.

A.G.

[SOP]