Zniesienie współwłasności pawilonu w L. Sąd Najwyższy nie przyjął skargi kasacyjnej

1. Postanowieniem częściowym z 20 sierpnia 2024 r. Sąd Rejonowy Poznań

- Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu dokonał zniesienia współużytkowania wieczystego

gruntu położonego w miejscowości L. przy ulicy […], działka nr […] oraz zniesienia

współwłasności budynku - pawilonu handlowego stanowiącego odrębny od gruntu

przedmiot własności, w sprawie z wniosku M.R., przy udziale M.A. i L.B., o zniesienie

współużytkowania wieczystego i o zniesienie współwłasności oraz orzekł o kosztach

postępowania.

2. Na skutek apelacji wnioskodawcy Sąd Okręgowy w Poznaniu

postanowieniem z 30 kwietnia 2025 r. oddalił apelację i rozstrzygnął o kosztach

postępowania apelacyjnego.

3. Od postanowienia Sądu Okręgowego skargę kasacyjną wniósł

wnioskodawca. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania,

powołując się na przesłankę określoną w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

4. Uczestnik L.B. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie

zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

5. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W judykaturze już

wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej

(zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18). Wskazano tam m.in.,

że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania

cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu

publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz

prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń

wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie

zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie

I CSK 3707/25

3

sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji

tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach

której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap

postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony wyłącznie do zbadania

przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c.; nie służy zaś merytorycznej

ocenie skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek,

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest wówczas usprawiedliwione.

6. Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że skarga kasacyjna nie

zawiera argumentów wystarczających dla uznania, że w sprawie spełniona została

przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., uzasadniająca przyjęcie skargi do rozpoznania.

7. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego istotne

zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) powinno zostać sformułowane w

sposób spełniający wymagania stawiane zagadnieniu prawnemu przedstawianemu

Sądowi Najwyższemu przez sąd drugiej instancji w razie powstania poważnych

wątpliwości, w formie pytania sformułowanego w taki sposób, by możliwe było

rozstrzygnięcie stawianych przez skarżącego wątpliwości (art. 390 § 1 k.p.c. – zob.

postanowienia SN z 23 stycznia 2014 r., I UK 361/13 oraz z 14 września 2012 r., I UK

218/12; z 17 grudnia 2025 r., III USK 205/24). Ponadto istotne zagadnienie prawne

winno stanowić problem prawny nowy, nierozwiązany dotychczas w orzecznictwie,

którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa.

8. Tymczasem sformułowane przez skarżącego zagadnienia nie mają

przymiotu nowości. Jak trafnie wskazał Sąd Okręgowy, te zagadnienia były już

omawiane w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Przykładowo w postanowieniu

z 21 stycznia 2015 r. (IV CSK 177/14, OSNC-ZD 2016, nr 2, poz. 21) Sąd Najwyższy

przyjął, że uregulowana w art. 95 ust. 4 przesłanka wyłączająca obowiązek

zgodności z ustaleniami planu miejscowego w odniesieniu do realizacji roszczeń

do części nieruchomości, wynikających z przepisów niniejszej ustawy lub

z odrębnych ustaw, obejmuje również żądanie zniesienia współwłasności, które jest

realizacją roszczenia współwłaściciela o przyznanie mu - zgodnie z art. 211 k.c. -

prawa do części nieruchomości, które przysługuje mu dotąd do całej nieruchomości,

ale tylko w określonym udziale.

I CSK 3707/25

4

9. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn

uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności

nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).

10. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).

11. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520

§ 2 k.p.c.

(Ł.W.)

[SOP]