Zasiedzenie części działki w złej wierze. SN odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej

1. Postanowieniem z 16 lutego 2022 r. Sąd Rejonowy Lublin-Zachód

w Lublinie oddalił wniosek Z.W. i J.W. o zasiedzenie, w sprawie z udziałem A.M., B.M.,

Skarbu Państwa - Starosty […] i Powiatu […] i orzekł o kosztach postępowania.

2. Na skutek apelacji wnioskodawców Sąd Okręgowy w Lublinie

postanowieniem z 29 sierpnia 2024 r. oddalił apelację i rozstrzygnął o kosztach

postępowania apelacyjnego.

3. Od postanowienia Sądu Okręgowego skargę kasacyjną wnioskodawcy.

Skarżący wnieśli o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując się

na przesłankę określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

4. Uczestnik — Skarb Państwa, reprezentowany przez Z. w L. oraz

uczestniczka K.M. reprezentowana przez kuratora procesowego wnieśli odpowiedzi

na skargę, w których żądali wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie

zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

5. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W judykaturze już

wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej

(zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18). Wskazano tam m.in.,

że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania

cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu

publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz

prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń

wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie

zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie

sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji

tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach

której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap

I CSK 3815/25

3

postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony wyłącznie do zbadania

przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c.; nie służy zaś merytorycznej

ocenie skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek,

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest wówczas usprawiedliwione.

6. Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że skarga kasacyjna nie

zawiera argumentów wystarczających dla uznania, że w sprawie spełniona została

przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., uzasadniająca przyjęcie skargi do rozpoznania.

7. W kwestii oczywistej zasadności skargi jako przyczyny kasacyjnej należy

zwrócić uwagę, że uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania w tym

zakresie wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia zaskarżonym

orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego oraz przeprowadzenia

wywodu zmierzającego do jego wykazania. Oczywistość naruszenia ma miejsce

wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej

wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania

pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich

znaczenia. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje przy tym samo

oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego

przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której spowodowało

ono wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet

oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że

skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (zob. postanowienie SN z 6 listopada

2012 r., III SK 16/12). Skarga kasacyjna powoda nie zawiera argumentów

wystarczających dla uznania, że w sprawie spełniona została przesłanka z art. 3989

§ 1 pkt 4 k.p.c., uzasadniająca przyjęcie skargi do rozpoznania.

8. Skarżący sformułował wniosek w skardze w sposób bardzo ogólny.

Tymczasem trzeba podkreślić, że sądy szczegółowo rozpoznały okoliczności

sprawy. W szczególności wyraźnie ustaliły, że wnioskodawcy weszli w posiadanie

części działki numer […] - równocześnie z nabyciem posiadania działki numer […] -

w złej wierze, zaś rozpoczęty jesienią 1983 r. trzydziestoletni okres posiadania

nieruchomości, niezbędny do nabycia przez wnioskodawców własności części działki

numer […], wymagany przez art. 172 § 2 k.c., nie upłynął do dnia złożenia przez B.M.

wniosku o zawezwanie skarżących do próby ugodowej, co miało miejsce w dniu 28

marca 2013 r. i spowodowało, zgodnie z art. 175 k.c. w związku z art. 123 § 1 pkt 1

I CSK 3815/25

4

k.c., przerwanie biegu zasiedzenia. Mając na względzie, że zgodnie z art. 3983 § 3

k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów

lub oceny dowodów, nie można przyjąć, że ocena prawna dokonana przez Sąd

Okręgowy stanowi kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa materialnego.

9. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn

uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności

nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).

10. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).

11. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520

§ 1 k.p.c.

(Ł.W.)

[SOP]