Sąd Najwyższy nie przyjął skargi spółki T. na wyrok o zapłatę 602 tys. zł

1. Wyrokiem z 26 maja 2023 r., Sąd Apelacyjny w Lublinie, w sprawie z

powództwa E. P. przeciwko „T.” spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K., o

zapłatę, na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z

dnia 30 czerwca 2022r., zmienił zaskarżony wyrok w pkt I i IV w ten sposób, że

nadał mu brzmienie: „I. zasądza od „T.” spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z

siedzibą w K. na rzecz E. P. kwotę 602407,67 zł (sześćset dwa tysiące czterysta

siedem złotych 67/100) wraz z odsetkami od kwot: a) 569.287,98 zł (pięćset

sześćdziesiąt dziewięć tysięcy dwieście osiemdziesiąt siedem złotych 98/100 z

ustawowymi odsetkami od dnia 20 lipca 2015 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku i

ustawowymi odsetkami za opóźnienie w transakcjach handlowych od dnia 1

stycznia 2016 roku do dnia zapłaty; b) 17.432,20 zł (siedemnaście tysięcy czterysta

I CSK 3970/23

2

trzydzieści dwa złote 20/100) z ustawowymi odsetkami od dnia 20 lipca 2015 roku

do dnia 31 grudnia 2015 roku i ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1

stycznia 2016 roku do dnia zapłaty; c) 12.109,00 zł (dwanaście tysięcy sto dziewięć

złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 20 lipca 2015 roku do dnia 31 grudnia

2015 roku i ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 roku do

dnia zapłaty; d) 3578,49 zł (trzy tysiące pięćset siedemdziesiąt osiem złotych

49/100) z ustawowymi odsetkami od dnia 20 lipca 2015 roku do dnia 31 grudnia

2015 roku i ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 roku do

dnia zapłaty; IV. Orzeka, że koszty procesu strony ponoszą w oparciu o zasadę

stosunkowego rozdzielenia kosztów tj. E. P. w 29% i „T.” spółka z ograniczoną

odpowiedzialnością z siedzibą w K. w 71%, pozostawiając ich szczegółowe

wyliczenie referendarzowi sądowemu.” (pkt I); w pozostałej części oddalił apelację

(pkt II) oraz orzekł o kosztach postępowania (pkt III).

2. Od wyroku Sądu Apelacyjnego skargę kasacyjną wywiodła strona

pozwana, zaskarżając wyrok w całości.

3. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując

się na przesłankę określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

4. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu

postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na

ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości

orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu

prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub

oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń

umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji

skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona

w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi

kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony

wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie

służy zaś merytorycznej ocenie skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej

I CSK 3970/23

3

jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest

usprawiedliwione.

5. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając na

skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do zagwarantowania, że

skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń,

będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne. Ograniczenie przesłanek do

czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą

być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga kasacyjna nie stanie się

instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie. Tak więc, nie w każdej sprawie,

nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy

wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania,

w przeciwnym razie Sąd Najwyższy stałby się wbrew obowiązującym regulacjom

sądem trzeciej instancji. Nie jest rolą Sądu Najwyższego korygowanie

ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej

indywidualnej sprawie.

6. Skarga kasacyjna strony pozwanej nie zawiera argumentów

dostatecznych dla uznania, że skarżący skutecznie wykazał, iż w sprawie zachodzi

powołana przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

7. Powołanie się na przesłankę oczywistej zasadności skargi kasacyjnej

oznacza, zgodnie z poglądem utrwalonym w judykaturze, że skarżący musi

przedstawić dokładny wywód, na czym – jego zdaniem – polega oczywista

zasadność skargi w danej sprawie z przytoczeniem przepisów, których naruszenie

ją spowodowało oraz argumentację wskazującą na to, dlaczego opisane

naruszenie doprowadziło do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia.

Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej, w trybie z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., nie jest

I CSK 3970/23

4

oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego,

lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście

nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie SN z 8 października 2015 r., IV

CSK 189/15 i przywołane tam orzecznictwo). Skarżący, przedstawiając – jako

okoliczność uzasadniającą rozpoznanie skargi kasacyjnej „oczywiste naruszenie

prawa” – powinien zatem wykazać kwalifikowany charakter tego naruszenia (zob.

postanowienia SN: z 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z

10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49; z 15 kwietnia 2021 r.,

IV CSK 617/20).

W przedmiotowej sprawie uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej nie spełnia powyżej opisanych wymogów. Skarżący w uzasadnieniu nie

wskazał w jaki sposób został naruszony art. 378 § 1 k.p.c. (tzn. których, według

skarżącego, zarzutów Sąd Apelacyjny nie rozpoznał). Ponadto skarżący w

uzasadnieniu wniosku nie zawarł wywodu wskazującego, iż ocena oświadczenia

powoda o odstąpieniu od umowy została przez Sąd Apelacyjny dokonana wadliwie.

Przypomnieć trzeba, że w orzecznictwie SN wskazuje się, że wniosek o

przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie podlegają analizie na etapie

przedsądu, natomiast podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero

po przyjęciu skargi do rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego

rozpoznawania. Oba te elementy muszą być przez skarżącego wyodrębnione,

oddzielnie przedstawione i uzasadnione, a dla spełnienia wymogu z art. 3984 § 2

k.p.c. nie wystarczy odwołanie się do podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia,

ponieważ mimo że argumenty mogą być podobne, to Sąd Najwyższy w ramach

przedsądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej

do rozpoznania, nie analizuje zaś podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (zob.

postanowienia SN z 22 maja 2024 r., I CSK 786/24).

8. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn

uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności

nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).

9. Z powyższych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c.).

I CSK 3970/23

5

Piotr Telusiewicz

[r.g.]