Wnioskodawcy H.W. i A.W. chcieli stwierdzenia nabycia działki, SN odmówił przyjęcia skargi

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten

odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem

zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od

prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, wydanych po przeprowadzeniu

dwuinstancyjnego postępowania sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej

instancji dysponuje pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z

art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie

i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią

I CSK 4111/24

2

wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

(przyczyn kasacyjnych).

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący

wnioskodawcy H.W. i A.W. wskazali m.in., że istotą sprawy jest niezajęcie przez

Sądy meriti stanowiska co do tego, czy J.R. była właścicielką nieruchomości

oznaczonej jako działka nr [...]. Powołali ponadto określone kwestie, które – w

przekonaniu skarżących – wymagają wyjaśnienia bądź udzielenia odpowiedzi.

Skonstruowane w ten sposób motywy wniosku nie nawiązywały do żadnej z

przywołanych wcześniej przyczyn kasacyjnych określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. W

szczególności, wywody wniosku nie ujawniały żadnego skonkretyzowanego

zagadnienia prawnego, względnie potrzeby wykładni konkretnych przepisów prawa

materialnego lub procesowego; nie stwarzały również podstaw do przyjęcia, że

skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, co wymaga wykazania, że

zaskarżone orzeczenie jest wadliwe na pierwszy rzut oka, dla każdego

przeciętnego prawnika (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12

grudnia 2000, V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52, z dnia 22 marca 2001 r.,

V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156 i z dnia 15 czerwca 2018 r., III CSK

38/18). Skarżący, reprezentowani przez kwalifikowanego pełnomocnika

procesowego, nie podjęli zatem w istocie nawet próby sformułowania jurydycznego

wywodu zmierzającego do wykazania, że merytoryczne rozpoznanie skargi przez

Sąd Najwyższy – z racji okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. – jest

uzasadnione z uwzględnieniem ponadindywidualnych funkcji tego nadzwyczajnego

środka zaskarżenia.

Podkreślenia wymagało w tym kontekście, że wniosek o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania stanowi odrębne, konstrukcyjne wymaganie skargi

kasacyjnej, służące przekonaniu Sądu Najwyższego, że merytoryczne rozpoznanie

skargi jest uzasadnione w kontekście jej publicznoprawnych celów. Ocena tej

kwestii nie ma jednak arbitralnego (dowolnego) charakteru, lecz następuje

wyłącznie przez pryzmat przyczyn kasacyjnych unormowanych w art. 3989 § 1

k.p.c., których wykazanie każdorazowo obciąża skarżącego. Ciężar ten

koresponduje z wysokim stopniem sformalizowania postępowania kasacyjnego i

I CSK 4111/24

3

przewidzianym w nim obowiązkowym zastępstwem strony przez adwokata lub

radcę prawnego (art. 871 k.p.c.), które zapewniać ma konieczny w postępowaniu

przed Sądem Najwyższym profesjonalizm i odpowiednio zabezpieczać sytuację

procesową stron. W świetle art. 3989 § 1 k.p.c. podstawy przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania nie stanowi natomiast subiektywne przekonanie

skarżącego o słuszności własnych racji, potrzebie wyjaśnienia określonych

wątpliwości prawnych lub faktycznych na kanwie sprawy, w której wydano

zaskarżone orzeczenie, względnie poczucie pokrzywdzenia wydanym orzeczeniem.

Podkreślenia wymaga przy tym, że orzekając w przedmiocie przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania Sąd Najwyższy ocenia wyłącznie wniosek i jego

motywy, nie bada natomiast podstaw kasacyjnych, których badanie ma charakter

wtórny i jest warunkowane pozytywną decyzją co do przyjęcia skargi do

rozpoznania.

Ubocznie, w okolicznościach sprawy, należało zauważyć, że podłożem

oddalenia apelacji wnioskodawców było niewykazanie, iżby J.R. w miarodajnym

czasie była posiadaczką spornej działki, w skardze zaś usiłowano podjąć polemikę

z ustaleniami faktycznymi w tej materii m.in. w drodze zarzutu naruszenia art. 233 §

1 k.p.c. Zarzut ten był jednak niedopuszczalny (arg. ex art. 3983 § 3 k.p.c.),

podobnie jak próba podważenia dokonanych w tej materii ustaleń Sądów meriti (art.

39813 § 1 k.p.c.).

Należało tym samym odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.,

Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

Paweł Grzegorczyk

(M.M.)

[a.ł]

I CSK 4111/24

4