Spór o zapłatę i ustalenie

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

I CSK 444/25

2

Skarżący wniósł o przyjęcie skargi do rozpoznania w oparciu o pierwszą i

drugą z wymienionych przesłanek; przy czym poza wnioskiem stwierdził również,

że doszło do nieważności postepowania.

Przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1

k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle

konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że

jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. Problem ten musi mieć

charakter uniwersalny, co oznacza, że jego rozwiązanie powinno służyć

rozstrzyganiu innych, podobnych spraw. Chodzi przy tym o problem, którego

wyjaśnienie jest konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc pozostający w

związku z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd Najwyższy, a ustalonym przez

sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.) i także w

związku z podstawą prawną zaskarżonego wyroku (zob. postanowienia SN: z 21

maja 2013 r., IV CSK 53/13, z 3 lutego 2012 r., I UK 271/11, nie publ.). Konieczne

jest przytoczenie argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen.

Skarżący powinien nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub

procesowego), którego dotyczy zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną

argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego

rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie

(zob. m.in. postanowienia SN: z 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07, z 9 lutego 2011 r.,

III SK 41/10, nie publ.).

Natomiast oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na

tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga

wykazania, że określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości, nie

doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane

przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub

podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob. postanowienia SN: z

13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07, nie publ.).

Wszystkie powołane przez skarżącego przesłanki sprowadzają się do oceny

tego, czy postępowanie sądowe z powództwa kredytobiorcy o ustalenie nieistnienia

I CSK 444/25

3

stosunku prawnego z umowy kredytu waloryzowanego (indeksowanego albo

denominowanego) do waluty obcej, wytoczone przeciwko upadłemu bankowi

(kredytodawcy), jest sprawą o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy

upadłości i tym samym podlega zawieszeniu do czasu rozpoznania zgłoszenia

wierzytelności na liście wierzytelności lub odpowiednio odmowy uwzględnienia

wierzytelności na liście i wyczerpania trybu określonego ustawą. Z tym też skarżący

związał nieważność postępowania.

Sąd Najwyższy wyjaśnił już, brak jest w tego typu sprawach przeszkód do

podjęcia postępowania i kontynuowania postępowania z udziałem syndyka masy

upadłości (zob. m.in. wyrok SN z 8 sierpnia 2024 r., II CSKP 726/24 oraz

postanowienie SN z 29 grudnia 2025 r., I CSK 68/25 – nie publ.). W sytuacji

kontynuowania procesu z powództwa kredytobiorcy o ustalenie nieistnienia

stosunku prawnego z umowy kredytu waloryzowanego nie dochodzi więc do

nieważności postępowania, skoro jest to właściwa droga procedowania.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.).

Zgodnie z art. 108 § 1 zdanie pierwsze k.p.c., sąd rozstrzyga o kosztach w

każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji; przepis ten ma odpowiednie

zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym na podstawie art. 39821 w związku z art.

391 k.p.c. Sąd Najwyższy odmawiając przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

także ma obowiązek orzec o kosztach postępowania kasacyjnego, ale nie dotyczy

to sytuacji, w których nie dochodzi do definitywnego zakończenia sprawy, a więc

m.in. w przypadku zaskarżenia skargą kasacyjną wyroku częściowego.

(A.T.)

[a.ł]