Wtorek Wydanie nr 31

Sygnatura akt
I CSK 464/26
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna Wydział I
Rodzaj
Postanowienie
Data orzeczenia
10 czerwca 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Zasądzono
Żądanie pozwu
130 424 zł
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy

Sąd Najwyższy

Klient kontra bank o ustalenie i zapłatę, 130 tys. zł. Sąd zasądził

Rozstrzygnięcie
Zasądzono
Żądanie pozwu
130 424 zł
Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Cywilna Wydział I
Sygnatura
I CSK 464/26

Treść orzeczenia około 16 minut czytania

I CSK 464/26

POSTANOWIENIE

10 czerwca 2026 r.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

SSN Władysław Pawlak

na posiedzeniu niejawnym 10 czerwca 2026 r. w Warszawie

w sprawie z powództwa M.D. i M.D.1

przeciwko Bank spółce akcyjnej w G.

o ustalenie i zapłatę,

na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w G.

od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie

z 22 października 2025 r., I ACa 1560/23,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od pozwanego na rzecz powodów kwotę 2700

(dwa tysiące siedemset) zł, z ustawowymi odsetkami za

opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia

pozwanemu niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem

kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Powodowie – M.D. i M.D.1 pozwem skierowanym przeciwko Bank S.A. z

siedzibą w G. wnieśli o: ustalenie nieważności łączącej strony umowy kredytu nr

[…] z 26 marca 2008 r.; zasądzenie od pozwanego łącznie na ich rzecz kwoty

258.528,57 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 30 marca 2022 r.,

ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia tego żądania powodowie wnieśli o:

zasądzenie od pozwanego łącznie na ich rzecz kwoty 105.118,62 zł wraz z

ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od 30 marca 2022 r. do dnia

I CSK 464/26

2

zapłaty oraz uznanie za nieobowiązujące stronę powodową jako konsumenta

wyszczególnionych w pozwie postanowień spornej umowy kredytowej nr […] z 26

marca 2008 r.

W odpowiedzi na pozew Bank S.A. z siedzibą w G. wniósł o oddalenie

powództwa w całości.

Odnośnie do okoliczności faktycznych, powodowie – M.D. i M.D.1, jako

małżeństwo, w którym obowiązuje ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej, w

2008 r. chcieli uzyskać kredyt w celu budowy domu mieszkalnego i spłaty kredytu

złotowego zaciągniętego na zakup działki budowlanej położonej przy ul. […] w W.

Kredytu walutowego indeksowanego do CHF ostatecznie udzielił im Bank1 S.A. w

G., tj. poprzednik prawny pozwanego – Bank S.A. w G. Pomiędzy stronami została

zawarta 26 marca 2008 r. umowa kredytu nr […], na podstawie której wypłacono

kredytobiorcom kwotę 308.954,93 zł. Środki uzyskane z kredytu powodowie

przeznaczyli zgodnie z celem wskazanym w umowie na spłatę ceny działki

budowlanej i budowę domu. Powodowie w kredytowanej nieruchomości nadal

zamieszkują; nie prowadzono na jej terenie działalności gospodarczej. Od 3

kwietnia 2008 r. do 2 lutego 2022 r. powodowie wpłacili na rzecz pozwanego

Banku, w wyniku wykonania umowy kredytowej z 26 marca 2008 r. w sumie

269.716,29 zł. Pismem z 15 marca 2022 r. powodowie wezwali Bank do zapłaty

kwoty 1.000.000,00 zł oraz 310.000,00 CHF.

W wyniku rozpoznania sprawy - Sąd Okręgowy w Szczecinie wyrokiem z 28

kwietnia 2023 r., w szczególności: ustalił, iż umowa kredytu nr […] zawarta w dniu

26 marca 2008 r. pomiędzy Bank1 S.A. w G., a M.D. i M.D.1 jest nieważna (pkt I);

zasądził od pozwanego Bank S.A. w G. na rzecz powodów łącznie kwotę

258.528,57 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 30 marca 2022 r. do

dnia zapłaty (pkt II).

Pozwany apelacją zaskarżył powyższy wyrok Sądu Okręgowego w

Szczecinie w całości, podnosząc sprecyzowane w treści apelacji zarzuty

naruszenia przepisów postępowania, tzn.: art. 25 k.p.c.; art. 227 k.p.c. oraz art. 233

§ 1 k.p.c. i art. 299 k.p.c.; art. 2352 § 1 pkt 3 i 5 k.p.c., art. 227 k.p.c. oraz art. 278

k.p.c. oraz przepisów prawa materialnego, tj.: art. 3851 § 1 k.c. oraz art. 3851 § 2

k.c.; art. 3851 k.c. w zw. z art. 3 ust. 1 Dyrektywy 93/13; art. 3851 § 2 k.c. w zw. z

I CSK 464/26

3

art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13 oraz art. 358 § 2 k.c.; art. 58 k.c. oraz art. 69 ust. 1

Prawa bankowego; art. 1 pkt 1 lit a) w zw. z art. 4 Ustawy z dnia 29 lipca 2011 r. o

zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw (ustawa

antyspreadowa); art. 410 § 1 k.c. w zw. z art. 405 k.c. w zw. z art. 3851 § 1 k.c. i

art. 58 k.c. w zw. z art. 481 k.c.

We wnioskach apelacji skarżący domagał się, między innymi, zmiany

zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości, ewentualnie,

uchylenia wyroku w zaskarżonej części i przekazania sprawy do ponownego

rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Szczecinie, w przypadku, zaś,

nieuwzględnienia ww. roszczeń, pozwany wniósł o uwzględnienie zgłoszonego

zarzutu prawa zatrzymania.

W piśmie z 18 maja 2023 r. pozwany złożył oświadczenie o skorzystaniu

przez Bank z prawa zatrzymania świadczeń spełnionych przez powodów na rzecz

Banku w ramach wykonania spornej umowy, do zwrotu których Bank mógłby zostać

zobowiązany w przypadku prawomocnego zakończenia postępowania, do czasu

gotowości do zadysponowania przez powodów, co do zwrotu świadczenia

spełnionego przez Bank na ich rzecz, w postaci kwoty 299.797,75 złotych tj.

wartości kapitału udostępnionego na podstawie spornej umowy kredytowej.

Powodowie w odpowiedzi na apelację wnieśli o jej oddalenie w całości.

Pismem z 1 października 2025 r. powodowie wskazali, że w związku z

zaistniałą koniecznością złożenia przez nich oświadczenia o potrąceniu, które

zostało dokonane pismem z 17 września 2025 r. oraz w związku z wezwaniem ich

przez pozwany bank do zapłaty z 9 września 2025 r. cofają powództwo o zapłatę ze

zrzeczeniem się roszczenia w zakresie: - zasądzenia kwoty 130.424,25 zł wraz z

odsetkami ustawowymi za opóźnienie w zapłacie, liczonymi od ww. kwoty od 30

marca 2022 r. i w konsekwencji wnieśli o umorzenie postępowania w tym zakresie;

- zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie w zapłacie od pozwanego łącznie

na rzecz powodów liczonych od kwoty 128.104,32 zł za okres od 30 marca 2022 r.

do 17 września 2025 r. i w efekcie wnieśli o umorzenie postępowania w tym

zakresie. Równocześnie powodowie podtrzymali żądanie zasądzenia od

pozwanego łącznie na ich rzecz kwoty 128.104,32 zł wraz z odsetkami ustawowymi

za opóźnienie liczonymi od 18 września 2025 r. do dnia zapłaty oraz roszczenie o

I CSK 464/26

4

ustalenie nieważności umowy kredytu Nr […] z 26 marca 2008 r. Powodowie

podtrzymali też sprecyzowane pozwem roszczenie ewentualne.

W ocenie Sądu II instancji apelacja pozwanego, co do zasady okazała się

bezzasadna, a dokonana zmiana zaskarżonego wyroku w zakresie roszczenia o

zapłatę była konsekwencją dokonanego przez powodów potrącenia i ograniczenia

w postępowaniu apelacyjnym powództwa o zapłatę. W zakresie roszczenia o

ustalenie apelacja jako bezzasadna podlegała w całości oddaleniu.

W ocenie Sądu odwoławczego prawidłowa okazała się ocena Sądu I

instancji w zakresie statusu powodów jako konsumentów oraz co do istnienia

interesu prawnego w żądaniu ustalenia nieważności spornej umowy (art. 189

k.p.c.). Zdaniem Sądu drugiej instancji odwołanie się przy stosowaniu mechanizmu

denominacji/indeksacji kredytu do kursów walut stosowanych przez pozwany Bank,

samo przez się nie oznaczało nieważności spornej umowy, a jedynie - w sytuacji,

gdy mechanizm ten nie został z kredytobiorcą indywidualnie uzgodniony -

zapewniało podstawy do uznania, że postanowienia spornej umowy odwołujące się

do kursów z tabel pozwanego Banku, nie były uczciwe i rażąco naruszały interes

powodów, jako konsumentów (art. 3851 k.c.). W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd

Okręgowy zasadnie przyjął, że zawarta w przedmiotowej umowie klauzula

waloryzacyjna kształtowała prawa i obowiązki powodów jako konsumentów w

sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszała ich interesy (art. 3851 §

1 k.c.), co ostatecznie doprowadziło do potraktowania tych postanowień umownych

jako niedozwolonych. W konsekwencji sporne klauzule dotyczące waloryzacji

świadczeń wynikających z umowy kredytu zakłócały równowagę między stronami

umowy oraz w sposób jaskrawy naruszyły interes powodów, w związku z czym

należało ocenić je jako sprzeczne z dobrymi obyczajami. W dalszej kolejności Sąd

Apelacyjny uznał za bezzasadny zarzut naruszenia art. 3851 k.c.; nadto, chybione

były te zarzuty apelującego, w których podważał ona wpływ klauzuli przeliczeniowej

na ważność spornej umowy. Zastosowanie abuzywnej klauzuli dotyczącej ustalania

wysokości świadczenia kredytodawcy i kredytobiorcy w PLN, w kontekście

jurydycznym tworzonym przez normy prawa materialnego interpretowane zgodnie z

normami prawa europejskiego tworzącymi system ochrony konsumenta, stanowiło

samoistną i wystarczającą przesłankę uznania nieważności umowy. Wprawdzie

I CSK 464/26

5

zgodnie z art. 3851 § 2 k.c., jeżeli niedozwolone postanowienie umowne nie wiąże

konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. Jeżeli jednak

eliminacja niedozwolonego postanowienia umownego doprowadzi do takiej

deformacji regulacji umownej, że na podstawie pozostałej jej treści nie da się

odtworzyć treści praw i obowiązków stron, to w konsekwencji nie można przyjąć, iż

strony pozostają związane pozostałą częścią umowy. W rozpoznawanej sprawie

powodowie, w sposób jednoznaczny powoływali się na nieważność umowy

zawartej z poprzednikiem prawnym pozwanego, co oznaczało, iż wykluczyli

możliwość zastosowania rozwiązania polegającego na zastąpieniu postanowień

uznanych za abuzywne ustawowymi przepisami dyspozytywnymi, zwłaszcza, że

brak jest odpowiednich przepisów określających zasady waloryzacji walutowej w

umowach kredytowych. Biorąc pod uwagę charakter prawny wpływu abuzywności

klauzul na dalsze utrzymanie umowy, element woli i interesów konsumenta oraz

kwestię sankcjonowania wadliwych praktyk przedsiębiorcy posługującego się w

swojej praktyce klauzulą abuzywną, Sąd odwoławczy, w realiach niniejszej sprawy,

nie dostrzegł takich okoliczności, które z uwagi na ochronę konsumentów

przemawiałyby za utrzymaniem umowy w mocy bez postanowienia spornego.

Kluczowym dla rozstrzygnięcia pozostawało bowiem, że dalsze obowiązywanie

umowy, po wyłączeniu z niej nieuczciwych postanowień umownych, jest pomyślane

jako przejaw ochrony interesu konsumenta. W odniesieniu zaś do stawianego przez

pozwany Bank zarzutu naruszenia art. 410 § 1 k.c. w zw. z art. 405 k.c. w zw. z art.

3851 § 1 k.c. i art. 58 k.c. w zw. z art. 481 k.c., należało wskazać, że nie zasługiwał

on na uwzględnienie. Dodatkowo trzeba było wskazać, że jeśli do należytego

poinformowania konsumenta o skutkach ustalenia nieważności umowy dochodzi

przed sądem, to upadek umowy ex tunc powoduje, że wezwanie do spełnienia

świadczenia uzyskuje skuteczność, mimo że w chwili jego złożenia wymagalność

roszczenia jeszcze nie istniała. Tym samym rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego w

przedmiocie początkowej daty ustalenia odsetek od zasądzonej kwoty jest

prawidłowe.

Ostatecznie Sąd Apelacyjny w Szczecinie wyrokiem z 22 października 2025

r., w szczególności: uchylił zaskarżony wyrok w punkcie drugim w części

zasądzającej kwotę 130.424,25 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie

I CSK 464/26

6

liczonymi od dnia 30 marca 2022 r. do dnia zapłaty oraz w części zasądzającej

odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty 128.104,32 zł za okres od dnia 30 marca

2022 r. do dnia 17 września 2025 r. i w tej części umorzył postępowanie w sprawie

o zapłatę (pkt I); oddalił apelację w pozostałym zakresie (pkt II).

Pozwany skargą kasacyjną zaskarżył powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego w

Szczecinie z 22 października 2025 r. w całości. Skargę tę oparł na zarzutach

naruszenia przepisów postępowania, tzn.: art. 203 § 4 k.p.c. w zw. z art. 321 § 1

k.p.c. oraz na zarzutach naruszenia prawa materialnego, tj.: art. 499 k.c.

Na podstawie art. 3984 § 2 k.p.c. w związku z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

skarżący wniósł o przyjęcie jego skargi do rozpoznania, ze względu na następujące

zagadnienia prawne: „Czy Sąd, do którego wpłynęło pismo procesowe zawierające

cofnięcie pozwu i zrzeczenie się roszczenia wskutek złożenia uprzedniego

oświadczenia o potrąceniu, winien na podstawie art. 203 § 4 k.p.c. badać złożone

oświadczenie o potrąceniu pod kątem tego czy owe oświadczenie jest sprzeczne z

prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa, w

szczególności gdy oświadczenie o potrąceniu zawiera skapitalizowane, nienależne

odsetki od należności głównej objętej jak i nie objęte postępowaniem sądowym?”

(1); „Czy Sąd winien dokonać oceny potrącenia złożonego drugiej stronie,

wprowadzonego do postępowania sądowego, w szczególności czy oświadczenie

ma moc wsteczną od chwili, kiedy potrącenie stało się możliwe, a co za tym idzie

wywołuje retroaktywny skutek co do świadczeń ubocznych?” (2). Tytułem

wykazania tych zagadnień autor skargi zaprezentował wywód prawny, którym

stwierdził, że Sąd Apelacyjny nie zbadał, czy oświadczenie o potrąceniu złożone

jest w sposób prawidłowy, tj. czy potrącane skapitalizowane świadczenia uboczne

lub roszczenie główne jest zgodne z prawem lub też czy nie zmierza do obejścia

prawa. Skarżący podkreślił, że brak jest jakichkolwiek szerszych wywodów

prawnych w pisemnych motywach uzasadnienia co do zasadności potrącenia

skapitalizowanych odsetek. W ocenie skarżącego Sąd II instancji poprzestał na

tym, że skoro powodowi zrzekli się roszczenia cofając pozew, to mają do tego

prawo - bez szerszej analizy skutków prawnych takiego oświadczenia o potrąceniu.

Z drugiej jednak strony, zasądzając roszczenie główne wyższe o równowartość

potrąconych kwot obejmujących skapitalizowane odsetki, uznał w sposób

I CSK 464/26

7

dorozumiany, że owe potrącone odsetki się należą, pomimo treści art. 499 k.c.,

który statuuje o wstecznej mocy obowiązywania oświadczenia o potrąceniu.

Zdaniem skarżącego bezspornym jest, że o zakresie potrącenia decyduje strona,

która z niego korzysta, a nadto, że potrącenie ma - z mocy ustawy - skutek

wsteczny (art. 499 k.c.). Skutek wsteczny potrącenia oznacza jednak - wbrew

zasądzonej przez Sąd Apelacyjny kwocie - że złożone skutecznie oświadczenie o

potrąceniu wywiera skutki prawne (określone w art. 498 § 2 k.c.) od chwili, kiedy

potrącenie stało się w ogóle możliwe, a więc od daty, w której istniał tzw. stan

potrącalności wierzytelności i zasadniczo nie ma nań wpływu kolejność

zgłoszonych do potrącenia przez potrącającego wierzytelności. W razie natomiast

późniejszego niż w chwili powstania stanu potrącalności złożenia oświadczenia o

potrąceniu z mocy prawa, następują takie skutki prawne, jakby oświadczenie o

potrąceniu zostało złożone przez uprawnionego do tego wierzyciela w chwili

powstania stanu potrącalności. Następnie skarżący wskazał, że umorzenie

wierzytelności, będących przedmiotem potrącenia, powoduje wygaśnięcie praw

akcesoryjnych wobec tych wierzytelności. Od chwili wystąpienia retroaktywnego

skutku wynikającego z art. 498 § 2 w zw. z art. 499 k.c., tj. od dnia powstania stanu

potrącalności, za niebyłe uznać należy te skutki prawne, które wynikały z założenia

istnienia wierzytelności, następnie umorzonych wskutek potrącenia. Dotyczy to w

szczególności naliczanych odsetek za opóźnienie lub zwłokę za okres po dniu

powstania stanu potrącalności od tej części każdej z wierzytelności wzajemnych,

które uległy z tą chwilą umorzeniu. W realiach sprawy – dotyczącej tzw. kredytu

frankowego - z uwagi na wsteczny charakter skutku potrącenia - potrąceniem

powinny być objęte wyłącznie kwoty główne, bez należności ubocznych. Skoro,

bowiem, umorzenie dokonuje się w wyznaczonym w przepisie art. 499 k.c.

momencie, którym w niniejszym procesie są daty wymagalności wierzytelności

głównej, to umorzeniu, na skutek potrącenia, ulegają wierzytelności w takim

rozmiarze, w jakim się wówczas znajdowały, a nie w wielkości, której - wobec

wcześniejszego umorzenia - nigdy nie osiągnęły.

Rekapitulując swoje rozważania autor skargi stwierdził, że należności

uboczne, z uwagi na retroaktywny skutek potrącenia, nie powinny zostać objęte

skutecznym potrąceniem jako niebyłe w dacie, w jakiej powstał stan potrącalności,

I CSK 464/26

8

tj. upływu wezwania do zapłaty wystosowanego przez kredytobiorców, co

jednocześnie uzasadniało przyjęcie jego skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych

przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest

uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje

publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta

do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje

sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W

judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego

Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji

zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności

kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę

postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu

siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00,

OSNC 2001, nr 4, poz. 53).

Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu

publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego

w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4

lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na

przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt. 1 k.p.c. Przesłanka ta nie została

jednak spełniona.

Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego, przedstawienie

okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na

przesłankę istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) polega na

I CSK 464/26

9

sformułowaniu tego zagadnienia, wskazaniu przepisu, na tle którego ono powstało i

przedstawieniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi przy tym

chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które

zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej oraz innych

podobnych spraw (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 10 maja 2001 r., II CZ

35/01, OSNC 2002, nr 1, poz.11, z 11 stycznia 2002, III CKN 570/01, OSNC 2002,

nr 12, poz. 151, z 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16, nie publ. i z 15 czerwca 2016

r., V CSK 4/16, nie publ.).

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej już wyjaśnił, że w razie

stwierdzenia nieważności umowy kredytowej zawartej przez przedsiębiorcę z

konsumentem, konsument jest uprawniony do domagania się od przedsiębiorcy

zwrotu świadczeń spełnionych przez konsumenta w wykonaniu tej umowy oraz

odsetek za opóźnienie od momentu upływu terminu nałożonego na danego

przedsiębiorcę do wykonania tego zobowiązania, po tym jak przedsiębiorca ten

otrzyma wezwanie do zwrotu tego świadczenia (zob. wyrok z 14 grudnia 2023 r., C-

28/22). Powstanie stanu wymagalności roszczenia o zwrot świadczenia

spełnionego w wykonaniu nieważnej umowy oraz stanu opóźnienia w realizacji tego

roszczenia przez zobowiązanego, nie jest uzależnione od stanowiska konsumenta

co do braku jego zgody na dalsze obowiązywanie umowy zawierającej klauzule

abuzywne (zob. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 7 grudnia

2023 r., C-140/22). Ponadto w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii

Europejskiej również i przedsiębiorcy – w przypadku nieważności umowy

kredytowej – przysługuje roszczenie o zwrot kapitału wypłaconego konsumentowi w

wykonaniu tej umowy, z odsetkami za opóźnienie od dnia wezwania konsumenta

do zapłaty (zob. wyrok z 15 czerwca 2023 r., C-520/21 oraz postanowienie z 11

grudnia 2023 r., C-756/22). Wreszcie istotnych wskazówek interpretacyjnych w

kwestii wymagalności roszczeń kondykcyjnych konsumenta i przedsiębiorcy, a tym

samym i wzajemnych roszczeń odsetkowych z perspektywy zarzutu potrącenia

dostarcza wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 22 stycznia 2026 r,

C-902/24.

Należy podkreślić, że pozwany w niniejszym procesie nie składał zarzutu

potrącenia ani też nie powoływał się na swoje oświadczenie o potrąceniu. Dlatego

I CSK 464/26

10

też Sąd drugiej instancji nie orzekał merytorycznie co do objętego potrąceniem

przez powodów roszczenia pozwanego. Nie musiał też badać w tym procesie

zakresu skuteczności oświadczenia powodów o potrąceniu, w kontekście

złożonego oświadczenia o częściowym cofnięciu pozwu za zrzeczeniem się

roszczenia.

Zgodnie z art. 203 § 2 zdanie pierwsze k.p.c. pozew cofnięty nie wywołuje

żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa. W związku z tym,

że Sąd odwoławczy rozstrzygał wyłącznie o roszczeniach powodów, w tym o ich

roszczeniu pieniężnym, po uwzględnieniu ograniczenia żądania w tym zakresie

wraz ze zrzeczeniem się roszczenia, pozwany nie został pozbawiony możliwości

dochodzenia własnego roszczenia zwrotnego (ze względu na nieważność umowy

kredytowej) w sytuacji, gdy w jego ocenie powodowie objęli potrąceniem jego

roszczenie zwrotne w wyższym zakresie niż byli do tego faktycznie i prawnie

uprawnieni.

Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., a o kosztach postępowania

kasacyjnego orzekł zgodnie z art. 98 § 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c., art. 391 § 1

k.p.c. i art. 398²¹ k.p.c., przy uwzględnieniu § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt. 2 i § 20

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie

opłat za czynności radców prawnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2023 poz.1935 ze zm).

Orzeczenie o odsetkach od zasądzonych kosztów postępowania kasacyjnego

znajduje uzasadnienie w art. 98 § 11 k.p.c. w zw. z art. 19 ust. 1 i art. 31 ustawy z

dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz

niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 614) oraz przy uwzględnieniu § 2a

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 sierpnia 2014 r. w sprawie

określenia brzmienia klauzuli wykonalności.

Władysław Pawlak

[PG]

I CSK 464/26

11

[SOP]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie powstały automatycznie z metryki i sentencji. Orzeczenie może być nieprawomocne.