Zwrot nakładu z majątku wspólnego na majątek osobisty. SN nie przyjął skargi kasacyjnej A. S.

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być wobec tego

osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze

publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej

pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd

Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

I CSK 497/24

2

W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przyjęcia do rozpoznania

skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w Płocku

z dnia 23 sierpnia 2023 r. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania skarżąca powołała się na oczywistą zasadność wniesionej skargi oraz

na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego.

W judykaturze Sądu Najwyższego zgodnie przyjmuje się, że oczywista

zasadność skargi kasacyjnej oznacza, że dla przeciętnego prawnika podstawy

wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie. Sytuacja taka

w szczególności istnieje wtedy, gdy bez wątpienia wystąpiły uchybienia, na które

powołuje się skarżący, lub gdy jest pewne, że miały one wpływ na treść

zaskarżonego orzeczenia albo podniesione zarzuty oczywiście uzasadniają

wniesiony środek zaskarżenia. Pamiętać przy tym trzeba, że oczywiste jest to, co

jest widoczne bez potrzeby głębszej analizy, czy przeprowadzenia dłuższych badań

lub dociekań. Skarżący musi zatem wykazać, że wyrok zapadł z oczywistym,

rażącym naruszeniem przepisów prawa lub podstawowych zasad obowiązujących

w praworządnym państwie, widocznym na pierwszy rzut oka, bez konieczności

przeprowadzenia bardziej szczegółowej analizy (por. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 18 czerwca 2008 r., III CSK 110/08, nie publ.).

Tymczasem bliższa analiza uzasadnienia wniosku o przyjęcie do

rozpoznania skargi kasacyjnej wnioskodawczyni nie pozwala przyjąć, by była ona –

w powyższym rozumieniu – oczywiście uzasadniona. Wnioskodawczyni nie

wykazała, że zastosowanie powołanych w podstawach skargi przepisów, których

naruszenie miałoby wskazywać na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, było

– w okolicznościach sprawy – oczywiście błędne lub doprowadziło do tego,

że zaskarżone orzeczenie jest oczywiście nieprawidłowe.

Należy także zauważyć, że skarżąca w skardze powołując się na jej

oczywistą zasadność formułuje zarzuty naruszenia licznych przepisów prawa

procesowego, koncentrując się jednak głównie na przeprowadzonym przez Sąd

drugiej instancji postępowaniu dowodowym. Zgodnie jednak z art. 3983 § 3 k.p.c.,

podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub

oceny dowodów, a takie zarzuty sformułowała wcześniej przytaczając podstawy

I CSK 497/24

3

kasacyjne i identyczne zarzuty formułuje na okoliczność wykazania oczywistej

zasadności skargi kasacyjnej.

Skarżąca w skardze kasacyjnej nie wykazała także występowania innej

przesłanki przedsądu w postaci istotnego zagadnienia prawnego. Spełnienie tej

przesłanki przedsądu polega na sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu

argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi przy tym chodzić

o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma

znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej (por. postanowienia z dnia

10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11 i z dnia 11 stycznia 2002 r.,

III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151).

Istotność zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) konkretyzuje się

w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla

rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych

spraw. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przedstawienie okoliczności uzasadniających

rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia

prawnego polega na sformułowaniu tego zagadnienia, wskazaniu przepisów prawa,

na których tle zagadnienie to wyłoniło się, oraz zaprezentowaniu argumentacji

jurydycznej uzasadniającej możliwość rozbieżnych ocen prawnych

(por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC

2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12,

poz. 151, z dnia 24 maja 2016 r., I CSK 666/15, nie publ.).

Wnioskodawczyni w skardze podniosła jako istotne zagadnienie prawne

potrzebę rozstrzygnięcia kwestii „czy wycena nakładu poniesionego z majątku

wspólnego małżonków na majątek osobisty drugiego z małżonków winna być

dokonana na dzień zbycia składnika majątku osobistego, czy też nakład poniesiony

z majątku wspólnego małżonków na majątek osobisty drugiego z małżonków

powinien zostać zwaloryzowany na dzień orzekania w sprawie?”

Tymczasem kwestia podniesiona przez skarżącą jako istotne zagadnienie

prawne nie tylko nie spełnia przedstawionych powyżej wymagań tej przesłanki

przedsądu, ale sprowadza się wyłącznie do pytań o czysto incydentalnym

i kazuistycznym charakterze, nie zawierając w sobie elementów, które mogłyby

pozwolić na sformułowanie przez Sąd Najwyższy – w ramach rozpoznania skargi

I CSK 497/24

4

kasacyjnej – ogólnego stanowiska o uniwersalnym wymiarze. W konsekwencji,

podniesione kwestie z oczywistych powodów nie mogą stanowić istotnego

zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

Na marginesie należy także zauważyć, że między twierdzeniem skarżącej,

iż w sprawie występuje istotne zagadnienia prawne oraz że skarga kasacyjna jest

oczywiście uzasadniona zachodzi wewnętrzna sprzeczność. Sąd Najwyższy

w postanowieniu z dnia 25 kwietnia 2008 r., III CSK 64/08 (nie publ.) wyjaśnił,

że powoływanie się na oczywistość skargi i konieczność dokonania wykładni prawa

wzajemnie się wyklucza. Taki sposób konstruowania skargi kasacyjnej jest

pozorowaniem występowania w sprawie okoliczności publicznoprawnych, w

oparciu, o które Sąd Najwyższy dokonuje oceny na podstawie art. 3989 k.p.c.

Z tych wszystkich względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 1

w zw. z art. 391 § 1 oraz w zw. z art. 39821 k.p.c.

[a.ł]

Karol Weitz