Testament nazwał pasierba synem. SN nie przyjął skargi kasacyjnej

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten

odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem

I CSK 514/25

2

zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od

orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania

sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w

zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w

skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o

charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod

kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący P.S.

powołał się istotne zagadnienie prawne sprowadzające się do pytania, czy

nieprawidłowe określenie w testamencie pokrewieństwa spadkodawcy wobec

testatora można uznać za błąd w rozumieniu art. 945 § 1 pkt 2 k.c.

Powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.)

wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on

precedensowy (nowy) charakter lub znaczenie dla rozwoju prawa. Problem ten

powinien odnosić się do konkretnych przepisów prawa i zostać ujęty w sposób

abstrakcyjny, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą; konieczne jest przy

tym wskazanie argumentów, które prowadzą do jego rozbieżnych ocen (por.

postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002,

nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz.

151, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 10 kwietnia 2014 r., IV CSK

623/13, z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, z dnia 9 kwietnia 2015 r., V CSK

547/14).

Uzasadnienie wniosku nie spełniało powołanych wymagań. Przytoczona we

wniosku wątpliwość stanowiła tylko pozór zagadnienia prawnego, skarżący –

stawiając pytanie – zmierzał bowiem w rzeczywistości do poddania ocenie Sądu

Najwyższego prawidłowości własnego stanowiska wyrażonego przezeń wprost w

zarzutach apelacji, którą oparto m.in. na twierdzeniu, że testament K.S. został

sporządzony pod wpływem błędu w rozumieniu art. 945 § 1 pkt 2 k.c. Jasne jest

natomiast, że zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. nie może

sprowadzać się do pytania o prawidłowość rozstrzygnięcia konkretnej sprawy,

względnie do postulatu poddania weryfikacji przez Sąd Najwyższy poglądu

I CSK 514/25

3

prawnego prezentowanego przez skarżącego w toku postępowania przed Sądami

meriti.

Niezależnie od tego, zawarta we wniosku teza, jakoby relacje testatora z

wnioskodawcą były „zawsze złe”, nie została udowodniona i nie została objęta

podstawą faktyczną zaskarżonego postanowienia (art. 39813 § 2 k.p.c.). Sama zaś

okoliczność, że w spadkodawca, mając syna, określił w testamencie – powołanego

do dziedziczenia i wskazanego z imienia i nazwiska oraz daty urodzenia pasierba –

mianem syna, nie tłumaczy, na czym miałoby polegać stanowiące podłoże błędu

mylne wyobrażenie spadkodawcy o rzeczywistości, które prowadziło do

sporządzenia testamentu określonej treści (art. 945 § 1 pkt 2 k.c.).

Należało tym samym odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2, art. 520 § 3, art. 98 § 11, art.

108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

Paweł Grzegorczyk

(K.G.)

[SOP]