Pobyt w zakładzie karnym i ocena dowodów. SN nie przyjął skargi kasacyjnej powoda

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten

odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem

I CSK 539/25

2

zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od

orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania

sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w

zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w

skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o

charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod

kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powód M.M.

powołał się na jej oczywistą zasadność. Zdaniem powoda, błędna ocena materiału

dowodowego dokonana przez Sądy pierwszej i drugiej instancji doprowadziła do

nieprawidłowego przyjęcia, że nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda w

związku z pobytem w zakładzie karnym.

Jak przyjmuje się w utrwalonej judykaturze Sądu Najwyższego, oczywista

zasadność skargi kasacyjnej oznacza, że dla przeciętnego prawnika podstawy

wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie. Oczywiste jest przy

tym tylko to, co można dostrzec bez potrzeby głębszej analizy, czy

przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań. Zarzucane uchybienia muszą

zatem mieć kwalifikowany charakter, odnosić się do konkretnych, powołanych

przez skarżącego przepisów prawa i być dostrzegalne na pierwszy rzut oka (por.

m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00,

OSNC 2001, nr 3, poz. 52, z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr

10, poz. 156 i z dnia 15 czerwca 2018 r., III CSK 38/18).

Wniosek nie spełniał powołanych wymagań. Skarżący powołał się w nim

wyłącznie na błędną oceną dowodów przez Sądy meriti, podczas gdy istota

postępowania kasacyjnego sprowadza się do kontroli legalności zaskarżonego

wyroku przy związaniu Sądu Najwyższego jego podstawą faktyczną (art. 39813 § 2

k.p.c.), z czym koresponduje zakaz powoływania w skardze zarzutów dotyczących

ustaleń faktycznych lub oceny dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.). Zarzuty tego rodzaju

nie mogą tym samym prowadzić do uwzględnienia skargi, a tym bardziej

przekonywać o jej oczywistej zasadności.

Należało tym samym odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

I CSK 539/25

3

Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2, art. 102, art. 391 § 1 i art. 39821

k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

Wniosek pełnomocnika procesowego powoda o przyznanie kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym

oddalono, mając na względzie, że sporządzenie skargi kasacyjnej z wnioskiem o

przyjęcie jej do rozpoznania odwołującym się do zarzutów, które na podstawie

wyraźnego przepisu pozostają poza kognicją Sądu Najwyższego w postępowaniu

kasacyjnym, nie może być traktowane jako udzielenie pomocy prawnej

(por. odpowiednio m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2020 r.,

V CSK 562/19, z dnia 26 maja 2020 r., IV CSK 662/19 i z dnia 10 czerwca 2022 r.,

I CSK 1054/22).

Paweł Grzegorczyk

(K.G.)

[SOP]