Sąd Najwyższy nie przyjął skargi spółki F. o wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej

Wnioskodawca – F. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K.

wnioskiem z 9 grudnia 2022 r. wniosła o wykreślenie z działu IV księgi wieczystej KW

nr […] prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla Krakowa Podgórza w Krakowie,

hipoteki umownej nr […] ustanowionej na rzecz R. spółki prawa cypryjskiego oraz

hipoteki przymusowej nr […] ustanowionej na rzecz M. G. na podstawie

prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa - Śródmieścia w

Krakowie z 2 września 2019 r. (sygn. akt VIII GUp 66/13/S). Referendarz Sądowy

przy Sądzie Rejonowym dla Krakowa Podgórza w Krakowie dnia 20 marca 2023 r.

dokonał wpisu zgodnie z powyższym wnioskiem, tj. wykreślił z działu IV księgi

wieczystej KW nr […] hipotekę umowną nr […] wraz z wpisem zajęcia wierzytelności

zabezpieczonej hipoteką umowną nr […] dokonanego przez Komornika Sądowego

I CSK 623/26

2

przy Sądzie Rejonowym w Otwocku, […] (sygn. akt Km […]), jak również hipotekę

przymusową nr […]. Jako podstawę wpisu wskazano postanowienie z 2 września

2019 r., w przedmiocie zakończenia postępowania przez Sąd Rejonowy dla Krakowa

- Śródmieścia w Krakowie (sygn. akt […]). Zawiadomienie o powyższym wpisie w

księdze wieczystej KW nr […] nie zostało doręczone uczestnikowi postępowania –

A. P., który następczo wniósł nań skargę na orzeczenie referendarza sądowego, w

części dotyczącej wykreślenia hipoteki umownej nr […] wraz z zajęciem

wierzytelności zabezpieczonej hipoteką na podstawie zajęcia wierzytelności

dokonanego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Otwocku, […]

(sygn. akt Km […]). Skarżący, we wnioskach powyższej skargi wniósł o uchylenie

tego wpisu w zaskarżonej części i oddalenie wniosku w tym zakresie. Skarżący

zarzucił, iż przy dokonywaniu wpisu pominięto okoliczność likwidacji spółki R. spółki

prawa cypryjskiego w 2015 roku.

Odnośnie do okoliczności stanu faktycznego sprawy księga wieczysta KW nr

[…] prowadzona jest przez Sąd Rejonowy dla Krakowa Podgórza w Krakowie dla

położonej w Krakowie nieruchomości gruntowej składającej się z działki o nr.: […].

Wskazana nieruchomość jest zabudowana budynkiem hotelowym posadowionym

przy ul. P.[…] W dziale II księgi wieczystej jako właściciel nieruchomości ujawniony

jest Skarb Państwa, zaś jako użytkownik wieczysty nieruchomości – F. spółka z

ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. W dziale IV tej księgi wieczystej

według stanu na chwilę złożenia wniosku o wpis (9 grudnia 2022 r.) ujawniona była,

w szczególności, hipoteka obciążająca prawo użytkowania wieczystego – to jest

hipoteka umowna nr […] na rzecz R. spółki prawa cypryjskiego z siedzibą w N. (Cypr)

zabezpieczająca spłatę kwoty głównej, wierzytelności, odsetek i kosztów

dochodzenia roszczeń z tytułu umowy rozliczeniowej z 29 czerwca 2012 r.; która to

wierzytelność hipoteczna była przedmiotem zajęcia na podstawie zajęcia

wierzytelności dokonanego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w

Otwocku, […] sygn. akt Km […]) — hipoteka wykreślona wpisem z 20 marca 2023 r.,

a następnie przywrócona pod nr […] wpisem z 22 marca 2024 r. Hipoteka umowna

nr […] została ujawniona w dziale IV księgi wieczystej […] na wniosek z 30 listopada

2012 r., postanowieniem z 20 sierpnia 2013 r., którego podstawą stanowiło

oświadczenie spółki E. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. o

ustanowieniu hipoteki celem zabezpieczenia roszczeń pieniężnych spółki R..

Następczo w dziale IV tejże księgi ujawniono zajęcie wierzytelności hipotecznej

I CSK 623/26

3

przysługującej R. na rzecz wierzyciela – A. P. (obecnie uczestnik postępowania).

Wpisu dokonano 21 grudnia 2016 r. na podstawie zajęcia wierzytelności dokonanego

przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Otwocku […] dnia 10 grudnia

2014 roku w sprawie egzekucyjnej […] z wniosku wierzyciela A. P. przeciwko

dłużnikowi R..

Postanowieniem Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie z 1

października 2013 r. ogłoszono upadłość likwidacyjną E. spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością z siedzibą w W., która to Spółka po zakończeniu postępowania

upadłościowego zmieniła firmę na – F. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z

siedzibą w K. (aktualnie wnioskodawca).

R. spółka prawa cypryjskiego z siedzibą w N. została rozwiązana 21 stycznia

2015 r., co ujawniono w rejestrze spółek cypryjskich.

Sąd Rejonowy dla Krakowa Podgórza w Krakowie postanowieniem z 21

marca 2024 r. po uprzednim rozpoznaniu skargi uczestnika postępowania – A. P. na

wpis dokonany przez referendarza sądowego 20 marca 2023 r. w księdze wieczystej

[…], w zakresie wykreślenia hipoteki umownej numer […] wraz z zajęciem

wierzytelności zabezpieczonej wskazaną hipoteką, w szczególności, uchylił ten wpis

oraz oddalił wniosek o wpis w tym zakresie (pkt I).

Apelację od tego postanowienia Sądu I instancji wniósł wnioskodawca – F.

spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K., zaskarżając to

postanowienie w części, to jest w punkcie I tiret 1 i tiret 2 sentencji rozstrzygnięcia.

W apelacji zaskarżonemu postanowieniu Sądu Rejonowego dla Krakowa

Podgórza w Krakowie z 21 marca 2024 r. skarżący zarzucił naruszenie przepisów

postępowania - art. 518 1 § 4 k.p.c. w zw. z art. 6261 § 2 k.p.c., art. 6267 § 1 i § 2

k.p.c. i art. 62610 k.p.c., art. 62612 § 1 i 3 k.p.c. i art. 6268 § 2 k.p.c. poprzez

niewłaściwe uznanie, iż A. P. jest uczestnikiem postępowania i w konsekwencji

uwzględnienie jego skargi na orzeczenie referendarza sądowego. W uzasadnieniu

apelacji skarżący podniósł, iż nie istnieje wierzytelność R. spółki prawa cypryjskiego

z siedzibą w N., albowiem Syndyk masy upadłości odmówił uznania wierzytelności

R. spółki prawa cypryjskiego z siedzibą w N. wobec uczestnika postępowania, gdyż

wierzytelność ta nie mogła być przedmiotem przelewu z 29 czerwca 2012 r. na rzecz

spółki - R.

W ocenie Sądu Okręgowego w Krakowie apelacja wnioskodawcy – F. spółka

z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. była bezzasadna. Jak wskazał

I CSK 623/26

4

Sąd odwoławczy, skarżący - dłużnik powoływał się na fakt nieistnienia wierzytelności

R. spółki prawa cypryjskiego z siedzibą w N. i wskazywał, że Syndyk wraz z listą

wierzytelności wyłożoną zarządzeniem Sędziego Komisarza z 27 listopada 2014 r.,

(sygn. akt […]) odmówił uznania wierzytelności R. spółki prawa cypryjskiego z

siedzibą w N. stwierdzając, że wierzytelność ta nie mogła być przedmiotem przelewu

z 29 czerwca 2012 r. na rzecz Spółki R. Sąd II instancji zauważył, że argumentacja

ta podniesiona została po raz pierwszy, a ponadto wskazał też, że w aktach

stosownej księgi wieczystej brak jakichkolwiek dokumentów na potwierdzenie tych

okoliczności. Sąd II instancji podkreślił, że zapoznawszy się z całością dokumentacji

zgromadzonej w aktach i dokumentach księgi wieczystej nr […], ostatecznie nie

stwierdził, aby zalegały tam właściwe dokumenty świadczące o nieistnieniu

wierzytelności. W rezultacie, Sąd II instancji, między innymi, stwierdził, że

argumentacja skarżącego wnioskodawcy w realiach przedmiotowej sprawy mogłaby

mieć znaczenia dla rozpoznania apelacji, pod warunkiem, że okoliczności te

zostałyby wykazane dokumentami złożonymi przy wniosku o wykreślenie wpisu

hipoteki, bądź dokumentami znajdującym się w aktach księgi wieczystej.

Ostatecznie Sąd Okręgowy w Krakowie postanowieniem z 10 czerwca 2025

r. oddalił apelację F. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K.

Wnioskodawczyni – F. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w

K. skargą kasacyjną zaskarżyła postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z 10

czerwca 2025 r. w całości. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia Sądu II

instancji wnioskodawczyni oparła na zarzutach naruszenia przepisów postępowania,

tj.: art. 387 § 21 w zw. z art. 3271 § 1 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.; art. 386 § 4 k.p.c.;

art. 5181 § 4 k.p.c. w zw. z art. 6261 § 2 k.p.c., art. 6267 § 1 i § 2 k.p.c. i art. 62610

k.p.c., art. 62612 § 1 i § 3 k.p.c. i art. 6268 § 2 k.p.c. oraz na zarzutach naruszenia

przepisów prawa materialnego, tzn.: art. 94 ustawy o księgach wieczystych i

hipotece; art. 292 ust. 1 i 2 w zw. z art. 295 prawa upadłościowego i naprawczego w

brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r.

We wnioskach skarżąca domagała się, w szczególności, przyjęcia jej skargi

kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na występowanie przyczyny kasacyjnej –

istotnego zagadnienia prawnego oraz ze względu na oczywistą zasadność skargi

(art. 3984 § 2 k.p.c. w zw. z art. 3989 § 1 pkt. 1 oraz 4 k.p.c. oraz w zw. z art. 13 § 2

k.p.c.).

I CSK 623/26

5

W ocenie skarżącej w sprawie zmaterializowało się istotne zagadnienie

prawne wyrażające się w pytaniu: „Czy status uczestnika postępowania

wieczystoksięgowego przysługuje posiadaczowi wierzytelności zabezpieczonej na

wierzytelności hipotecznej, która wpisana jest do księgi wieczystej, mimo że

wcześniej doszło do przeniesienia własności tej wierzytelności na inny podmiot”. Jak

wyjaśniła strona skarżąca zagadnienie to sprowadzało się do oceny znaczenia

wpływu rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych wynikającej z art 5 ustawy o

księgach wieczystych i hipotece oraz wpływu ustanowienia hipoteki na istnienie

wierzytelności, która nie mogła być przedmiotem zabezpieczenia.

Tytułem wykazania powołanej w skardze kasacyjnej przesłanki z art. 3989 § 1

pkt 4 k.p.c. skarżąca, w szczególności stwierdziła, że wobec niewątpliwego zawarcia

umowy podporządkowania z 5 października 2011 r. m.in. przez Bank1 S.A.

(poprzednik Bank S.A.), E. sp. z o.o., oraz A. S.A., R. w N., E. sp. z o.o.1 oraz T. sp.

z o.o. nie sposób zaprzeczyć skuteczności przelewu wierzytelności z tytułu pożyczki

na rzecz Bank S.A., jako wierzytelności podporządkowanej, w trybie zabezpieczenia

spłaty kredytu udzielonego przez Bank S.A. na rzecz E. sp. z o.o. Jak wskazała

wnioskodawczyni, z okoliczności tej wprost wynikało, że wierzytelność ta nie mogła

być przedmiotem przelewu z 29 czerwca 2012 r. na rzecz R. , jako że od dnia

zawarcia umowy podporządkowania A. S.A. nie była już wierzycielem. Stał się nim

Bank S.A. i tylko ten Bank mógł skutecznie cedować tę wierzytelność.

Wszystkie te okoliczności, zdaniem strony skarżącej, determinowały potrzebę

przyjęcie jej skargi kasacyjnej do rozpoznania.

We wnioskach skargi wnioskodawczyni, między innymi, domagała się

uchylenia zaskarżonego postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie w całości

oraz przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania z uwagi na

nierozpoznanie istoty sprawy, ewentualnie, w przypadku uznania zarzutów

naruszenia przepisów postępowania za nieuzasadnione przy jednoczesnym uznaniu

zarzutów naruszenia prawa materialnego za oczywiście uzasadnione, skarżąca

wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego

go postanowienia Sądu I instancji, domagając się wykreślenia z działu IV księgi

wieczystej […] hipoteki umownej na sumę 8 500 000 zł ustanowionej na rzecz R.

spółki prawa cypryjskiego siedzibą w N. oraz wpisu zajęcia wierzytelności

zabezpieczonej hipoteką umowną dokonanego przez Komornika Sądowego w

Otwocku […] w sprawie […].

I CSK 623/26

6

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych

przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Jakkolwiek ewentualny następca prawny spółki cypryjskiej R. w N. (tj.

Republika Cypryjska względnie Skarb Państwa na podstawie art. 25e ust. 1 ustawy

z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym) nie brał udziału w

postępowaniu (art. 6261 9 § 1 k.p.c. 2 k.p.c.), ale nie miała miejsca brana pod uwagę

z urzędu przez Sąd Najwyższy nieważność postępowania odwoławczego (art.

39813 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.) bowiem w uchwale składu siedmiu sędziów

z dnia 20 kwietnia 2010 r., III CZP 112/09, Sąd Najwyższy wyjaśnił, że niewzięcie

przez zainteresowanego udziału w sprawie rozpoznawanej w postępowaniu

nieprocesowym nie powoduje nieważności postępowania.

Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest

uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje

publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta

do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje

sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W

judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego

Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji

zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji

nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę postanowieniami

konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów

Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, Nr 4, poz.

53).

Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu

publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego

w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4

lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).

I CSK 623/26

7

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej skarżąca oparła na przesłankach

uregulowanych art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Przesłanki te nie zostały jednak

spełnione.

Według ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, przedstawienie

okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na

przesłankę istotnego zagadnienia prawnego polega na sformułowaniu tego

zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi

przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze,

które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej oraz

innych podobnych spraw (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja

2001, II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz.11, z dnia 11 stycznia 2002, III CKN 570/01,

OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16, nie publ., z

dnia 15 czerwca 2016 r., V CSK 4/16, nie publ.).

W sytuacji, gdy uprawnienie A. P. zostało ujawnione w księdze wieczystej, zaś

żądanie wniosku miało wpływ na dalszy byt tego prawa, to udział A. P. w niniejszym

postępowaniu w charakterze uczestnika w świetle art. 6261 § 2 k.p.c. nie mógł budzić

wątpliwości.

Ponadto w postępowaniu kasacyjnym nie jest dopuszczalne powoływanie

nowych faktów i dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi

stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 § 2 k.p.c. w zw. z art.

13 § 2 k.p.c.). W związku z powyższym nie miały znaczenia prawnego załączone do

skargi kasacyjnej dowody z dokumentów, których nie ma też w aktach księgi

wieczystej (tom I-X) j i z formalnego punktu widzenia nie mogły być objęte podstawą

faktyczną rozstrzygnięcia. Niezależnie od tego skarżąca pomija istotę postępowania

wieczysto-księgowego i zakres kognicji sądu w tego typu postępowaniu.

Otóż stosownie do art. 6268 § 2 k.p.c. rozpoznając wniosek o wpis sąd bada

jedynie treść i formę wniosku, dołączonych dokumentów oraz treść księgi wieczystej.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażono pogląd, że art. 6268 § 2 k.p.c. zawiera

pełną regulację przebiegu postępowania wieczysto-księgowego, tak w zakresie

przebiegu postępowania dowodowego jak i podstaw orzekania. W związku z tym

wyłączną podstawą ustaleń faktycznych i prawnych sądu przy rozpoznawaniu

wniosku o wpis w księdze wieczystej jest jedynie treść wniosku, treść dołączonych

do niego dokumentów i treść księgi wieczystej (zob. uchwała składu 7 sędziów Sądu

Najwyższego z dnia 16 grudnia 2009 r. - zasada prawna - III CZP 80/90, OSNC 2010,

I CSK 623/26

8

nr 6, poz. 84, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2003 r., I CKN 152/01,

OSNC 2004, nr 6, poz. 92). W postępowaniu wieczysto-księgowym kontroli sądu

podlega również skuteczność materialno-prawna czynności prawnej, która stanowi

podstawę wpisu (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 1955 r., II

CO 116/54, OSN 1956, nr 1, poz. 15; z dnia 11 czerwca 2008 r., V CSK 17/08, nie

publ.; z dnia 7 grudnia 2011 r., II CSK 604/10, nie publ.). Wynika to ze szczególnej

roli sądu w przeciwdziałaniu dokonywania wpisów sprzecznych z rzeczywistym

stanem rzeczy. Księgi wieczyste są publicznym rejestrem praw dotyczących

nieruchomości i dlatego ich funkcje muszą być rozpatrywane z punktu widzenia

interesu publicznego, a jest nim zasada bezpieczeństwa obrotu prawnego. Nie

znajduje uzasadnienia ograniczenie roli sądu w postępowaniu o wpis w księdze

wieczystej do organu rejestrowego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23

listopada 2011 r., IV CSK 123/11, nie publ.). Przepis art. 6288 § 2 k.p.c. należy łączyć

jedynie z ograniczeniem środków dowodowych, z jakich można korzystać w

postępowaniu o wpis (zob. też postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 3 marca

2004 r., III CK 331/02 nie publ.; z dnia 15 grudnia 2005 r., V CK 54/05, OSNC 2006,

nr 7-8, poz. 138; z dnia 11 czerwca 2008 r., V CSK 17/08, nie publ.).

W postępowaniu wieczysto-księgowym należy odróżnić pojęcie „stanu rzeczy”

rozumianego jako treść wniosku, księgi wieczystej, treść i forma dokumentów

tworzących stan będący podstawą wpisu, od pojęcia „stanu prawnego”

wymagającego zbadania pod względem formalnym i materialno-prawnym

dokumentów stanowiących podstawę wpisu. Dla wyjaśnienia „stanu prawnego” może

być niezbędne również zbadanie dokumentów dołączonych do skargi na czynność

referendarza lub apelacji, względnie zbadanie wskazywanych w środkach

odwoławczych okoliczności wynikających z innych ksiąg wieczystych, mających

znaczenie dla prawidłowości zaskarżonego wpisu. Wynika to ze szczególnej roli

sądu w przeciwdziałaniu dokonywania wpisów sprzecznych z rzeczywistym stanem

rzeczy. Księgi wieczyste są publicznym rejestrem praw dotyczących nieruchomości

i dlatego ich funkcje muszą być rozpatrywane z punktu widzenia interesu

publicznego, a jest nim zasada bezpieczeństwa obrotu prawnego. Istnienie

możliwości usunięcia niezgodności stanu ujawnionego w księdze wieczystej z

rzeczywistym stanem prawnym w drodze powództwa przewidzianego w art. 10

u.k.w.h. nie powinno jednak wyłączać obowiązku sądu zapobiegania dokonywaniu

wpisów niezgodnych z rzeczywistym stanem prawnym, zwłaszcza gdy sąd ma

I CSK 623/26

9

stosowną wiedzę odnoście do przeszkód wykluczających wnioskowany wpis.

Oznacza to, że stan prawny ujawniony w księdze wieczystej powinien być stanem

pewnym, wynikającym ze zdarzeń lub czynności prawnych, które nie budzą

wątpliwości (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2007 r., V

CSK 295/07, nie publ.). Nie znajduje uzasadnienia ograniczenie roli sądu w

postępowaniu o wpis w księdze wieczystej do organu rejestrowego (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2011 r., IV CSK 123/11, nie

publ.).

W uchwale składu 7 sędziów z dnia 25 lutego 2016 r., III CZP 86/15 (OSNC

2016, nr 7-8, poz. 81), Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przepis art. 6288 § 2 k.p.c. nie

wyłącza możliwości brania przez sąd pod uwagę przy rozstrzyganiu wniosku o wpis

do księgi wieczystej okoliczności znanych mu urzędowo, w świetle których istnieje

przeszkoda do żądanego wpisu (por. też postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

23 czerwca 2010 r., II CSK 661/09, OSNC 2011, nr 1, poz. 12). W judykaturze

ukształtował się pogląd, że wystąpienie przeszkody w rozumieniu art. 6269 k.p.c.

należy wiązać z zaistnieniem takiego zdarzenia, które mimo formalnego wykazania

przez wnioskodawcę podstawy wpisu, nie zezwala z punktu widzenia prawa na jego

dokonanie (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca 2010 r., II CSK

661/09). Przepis art. 6288 § 2 k.p.c. należy łączyć jedynie z ograniczeniem środków

dowodowych, z jakich można korzystać w postępowaniu o wpis (zob. postanowienia

Sądu Najwyższego z dnia 3 marca 2004 r., III CK 331/02 nie publ.; z dnia 15 grudnia

2005 r., V CK 54/05, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 138; z dnia 11 czerwca 2008 r., V CSK

17/08, nie publ.).

Możliwość wykazania istnienia przeszkód do dokonania wpisu nie skutkuje

przekroczeniem kognicji sądu w postępowaniu wieczysto-księgowym i nie

uzasadniania zarzutu zastępowania sądu orzekającego w procesie (zob.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2009 r., II CSK 4/09, nie publ.).

Dokumenty znane sądowi wieczysto-księgowemu na skutek przedłożenia ich przez

skarżącego uczestnika podlegają ocenie na tych samych zasadach jak dokumenty

dołączone do wniosku, który jest przedmiotem rozpoznania.

Przewidziana w art. 3989 § 1 pkt. 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi

kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz

szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają

uwzględnienie skargi. W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga

I CSK 623/26

10

kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentacje prawną,

wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie.

Powinna w związku z tym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia prawa

materialnego i procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie, przy

wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. m.in. postanowienia Sądu

Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49, z

dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75, z dnia 26 kwietnia 2006

r., II CZ 28/06, nie publ., z dnia 29 kwietnia 2015 r., II CSK 589/14, nie publ.).

Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie konkretnego

przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to

spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (por. postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r., IV CSK 189/15 nie publ. i

przywołane tam orzecznictwo).

W kontekście wyżej nakreślonej kognicji sądu wieczysto-księgowego

skarżąca we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie wykazała, aby

składając wniosek o wykreślenie hipoteki umownej nr […] (k. 807 i n.) dołączyła

dokumenty, względnie powołała się na inne dokumenty, w dodatku znajdujące się w

aktach księgi wieczystej, które czyniłyby jej wniosek zasadnym. Dlatego też mając

na uwadze pisemne motywy orzeczenia Sądu odwoławczego brak podstaw do

podzielenia tezy skarżącej, że jej skarga kasacyjna jest oczywiście zasadna w

rozumieniu przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania.

Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

[PG]

[r.g.]