Skarga banku o kredyt frankowy nie przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten

odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem

zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od

orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania

sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją

w zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że

w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności

o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod

kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca Bank S.A. w

W. powołała się na potrzebę wykładni przepisów prawnych, tj. art. 3851 § 1 i 2 k.c.

co do tego, które postanowienia charakterystyczne dla umów kredytu indeksowanych

do franka szwajcarskiego są abuzywne w razie stwierdzenia przez sąd, że

uprawnienie banku do ustalania kursu franka szwajcarskiego rażąco narusza

interesy konsumenta i jest niezgodne z dobrymi obyczajami. Wskazała ponadto, że

w sprawie występują istotne zagadnienia prawne, dotyczące:

a) dopuszczalności ustalenia treści umowy kredytu (stosunku prawnego) – po

usunięciu z niej postanowienia abuzywnego – na podstawie powołanych we wniosku

przepisów prawa, w tym mających zastosowanie per analogiam; b) możliwości

automatycznej substytucji abuzywnego postanowienia umownego normą

dyspozytywną; c) możliwości uznania art. 358 § 2 k.c. za szczególny przepis

dyspozytywny, mający zastosowanie z mocy prawa w miejsce abuzywnej klauzuli

kursowej; d) konieczności badania przez sąd, czy konkretne rozstrzygnięcie

prowadzi do zrealizowania celu dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia

1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz. Urz. WE

L 95, s. 29).

I CSK 693/26

3

W świetle utrwalonego stanowiska, w celu uzasadnienia potrzeby wykładni

przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) konieczne jest

wykazanie, że określony przepis prawa lub zespół tych przepisów, mimo że budzi

poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje

wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w judykaturze w odniesieniu do

identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (por. m.in.

postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08 i z dnia

28 marca 2007 r., II CSK 84/07).

Powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.)

wymaga natomiast sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on

precedensowy (nowy) charakter lub znaczenie dla rozwoju prawa. Problem ten

powinien odnosić się do konkretnych przepisów prawa i zostać ujęty w sposób

abstrakcyjny, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą; konieczne jest przy tym

wskazanie argumentów, które prowadzą do jego rozbieżnych ocen

(por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC

2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12,

poz. 151, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 10 kwietnia 2014 r.,

IV CSK 623/13, z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, z dnia 9 kwietnia 2015 r.,

V CSK 547/14).

Bliższa analiza wniosku nie pozwalała uznać, by w sprawie zakończonej

zaskarżonym wyrokiem wystąpiły twierdzone przyczyny kasacyjne.

Przytoczone i rozwinięte we wniosku wątpliwości, w zestawieniu z zarzutami

skargi i przedmiotem postępowania przed Sądami meriti, odnosiły się do

konsekwencji zawarcia w umowie kredytowej powiązanej z walutą obcą (frankiem

szwajcarskim) postanowień umownych wyrażających ryzyko walutowe

i odsyłających do tabel kursowych banku przy przeliczeniu waluty obcej na złote

polskie i odwrotnie. Problematyka ta nie stanowi novum i była nie tylko wielokrotnie,

lecz także wszechstronnie podejmowana w nowszej judykaturze Sądu Najwyższego

w odniesieniu do zbliżonych treścią umów kredytowych oraz w orzecznictwie

Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, co doprowadziło do utrwalenia się

jednolitych kierunków orzeczniczych, w które wpisywał się zaskarżony wyrok

(por. np. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2021 r.,

III CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9, poz. 56, wyroki Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia

I CSK 693/26

4

2019 r., V CSK 382/18, OSNC-ZD 2021, nr 2, poz. 20, z dnia 10 maja 2022 r.,

II CSKP 163/22, z dnia 13 maja 2022 r., II CSKP 464/22, z dnia 13 maja 2022 r.,

II CSKP 405/22, z dnia 20 czerwca 2022 r., II CSKP 701/22, z dnia 9 września

2022 r., II CSKP 794/22, z dnia 26 stycznia 2023 r., II CSKP 722/22, z dnia 20 lutego

2023 r., II CSKP 809/22, z dnia 25 maja 2023 r., II CSKP 1311/22, z dnia 28 lipca

2023 r., II CSKP 611/22, z dnia 25 października 2023 r., II CSKP 820/23, z dnia

29 listopada 2023 r., II CSKP 1460/22 oraz II CSKP 1753/22, i z dnia 19 stycznia

2024 r., II CSKP 874/22 oraz II CSKP 36/23, z dnia 14 lutego 2025 r.,

II CSKP 1545/22 i z dnia 6 czerwca 2025 r., II CSKP 406/23; postanowienia Sądu

Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2022 r., I CSK 1669/22, z dnia 27 kwietnia 2023 r.,

I CSK 3629/22, z dnia 8 grudnia 2023 r., I CSK 5651/22, z dnia 29 maja 2024 r.,

I CSK 2038/23 i z dnia 29 grudnia 2024 r., I CSK 1634/23 oraz powołane tam dalsze

orzecznictwo Sądu Najwyższego; w judykaturze Trybunału Sprawiedliwości Unii

Europejskiej zob. zwłaszcza wyroki z dnia 29 kwietnia 2021 r., C-19/20, I.W., R.W.

przeciwko Bank BPH S.A., ECLI:EU:C:2021:341, z dnia 18 listopada 2021 r.,

C-212/20, M.P., B.P. przeciwko „A.”, ECLI:EU:C:2021:934, z dnia 16 marca 2023 r.,

C-6/22, M.B.,U.B., M.B. przeciwko X S.A.,ECLI:EU:C:2023:216 i z dnia 23 listopada

2023 r., C-321/22, ZL, KU, KM przeciwko Provident Polska S.A.,

ECLI:EU:C:2023:911).

W zakresie, w jakim we wniosku postulowano możliwość zastąpienia

abuzywnych postanowień przeliczeniowych, należało dodatkowo zauważyć, że

rozważania te, bez względu na to, że w judykaturze Sądu Najwyższego wyjaśniano

już wielokrotnie warunki tego rodzaju substytucji, nie mogły mieć rozstrzygającego

wpływu na wynik sprawy, ponieważ podłożem stanowiska wyrażonego przez Sąd

Apelacyjny było także obciążenie kredytobiorców nieograniczonym ryzykiem

walutowym, czego nie usuwałoby odesłanie w umowie do kursu średniego waluty

indeksacji, względnie innego „słusznego” kursu (por. np. wyrok Sądu Najwyższego

z dnia 2 marca 2026 r., II CSKP 152/24).

Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2, art. 98 § 1-11, art. 108 § 1,

art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

(K.G.)

[SOP]

I CSK 693/26

5