Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi banku i zasądził od niego 2700 zł kosztów

Pozwana Bank spółka akcyjna w W. wniosła skargę kasacyjną od wyroku

Sądu Apelacyjny w Katowicach z 8 listopada 2024 r. Wniosek o jej przyjęcie do

rozpoznania uzasadniła oczywistą zasadnością skargi kasacyjnej.

I CSK 708/25

2

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Jak wskazano powyżej skarżąca oparła wniosek o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania tylko na jednej, tj. czwartej spośród wymienionych

przesłanek.

Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, odwołanie się do

przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymaga przedstawienia,

w czym wyraża się „oczywista zasadność" skargi oraz argumentacji wykazującej,

że istotnie skarga jest oczywiście uzasadniona. Chodzi tu o wykazanie

kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego lub procesowego,

polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu

podstawowej wiedzy prawniczej (m.in. postanowienie SN z 23 listopada 2011 r., III

PK 44/11). Celem sformułowania powyższej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania nie jest wykazanie jedynie oczywistego naruszenie konkretnego

przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacji, w której naruszenie to

spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (postanowienie SN

z 6 listopada 2012 r., III SK 16/12).

W ocenie skarżącej skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona wobec

naruszenia art. 410 k.c. w zw. z art. 405 k.c. i art. 3851 § 2 k.c. w zw. z art. 58 § 1

k.c., polegającego na braku rozróżnienia momentu samego powstania roszczenia

z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia przy ubezskutecznieniu umowy, a także

wobec będącego następstwem w/w naruszenia – błędnego zastosowania art. 498 §

2 w zw. z art. 499 k.c., pomijającego retroaktywny skutek potrącenia.

Okoliczności wskazane przez skarżącą nie usprawiedliwiają takiej oceny

zaskarżonego orzeczenia. Brak jest jakichkolwiek podstaw, aby twierdzić, że

w niniejszej sprawie doszło do oczywistego naruszenia prawa. Treść uzasadnienia

wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w żadnym razie nie

I CSK 708/25

3

przekonuje o jej oczywistej zasadności – tj. o naruszeniu powołanych wyżej

przepisów prawa materialnego w sposób widoczny prima facie.

Odnośnie do tego wniosku, w kontekście naruszenia art. 410 § 1 w zw. z art.

405 k.c., należy jeszcze jedynie ubocznie wskazać na miarodajne w tej kwestii

stanowisko Sądu Najwyższego. Wyjaśnił on na gruncie tych przepisów, że jeżeli

bez bezskutecznego postanowienia umowa kredytu nie może wiązać,

konsumentowi i kredytodawcy przysługują odrębne roszczenia o zwrot świadczeń

pieniężnych spełnionych w wykonaniu tej umowy. Kredytodawca może żądać

zwrotu świadczenia od chwili, w której umowa kredytu stała się trwale

bezskuteczna. Chwilą tą jest odmowa potwierdzenia przez konsumenta klauzuli

abuzywnej (bez której umowa nie może obowiązywać) albo upływ rozsądnego

terminu do jej potwierdzenia, przy czym wystąpienie przez konsumenta - choćby

pozasądowo - z żądaniem restytucyjnym zakładającym trwałą bezskuteczność

(nieważność) całej umowy, może być uznane za dorozumianą odmowę

potwierdzenia klauzuli i akceptację konsekwencji upadku umowy, prowadzącą do

jej trwałej bezskuteczności (nieważności). Taka ocena jest uzasadniona wtedy, gdy

żądaniu towarzyszy jego wyraźne oświadczenie, także pozasądowe, że jest

świadomy konsekwencji upadku umowy i to nawet przy założeniu, iż oświadczenie

to nie odpowiada rzeczywistości (uchwała składu siedmiu sędziów SN - zasada

prawna - z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9, poz. 56). Przypisywanie

przez skarżącą odmiennego znaczenia cytowanemu judykatowi jest nietrafne.

Poza tym, co się tyczy kwestii retroaktywności potrącenia, to stanowisko

skarżącego jest też oczywiście błędne. Z wielu nowych orzeczeń Sadu

najwyższego wynika jasno, że jeżeli wierzytelność aktywna (tu: powodów) stała się

wymagalna wcześniej, niż wierzytelność pasywna (tu: skarżącej), to retroaktywny

skutek potrącenia nie obejmuje odsetek powstałych od dnia wymagalności

wierzytelności aktywnej, od której naliczane są odsetki do dnia powstania

wymagalności wierzytelności pasywnej (np. postanowienia SN: z 13 czerwca 2025

r., I CSK 768/25 i z 2 grudnia 2025 r., I CSK 1985/25 – z dodatkowym zawartym

tam szerzej uzasadnieniem).

I CSK 708/25

4

Mając powyższe na uwadze nie można przyjąć, że podnoszona w skardze

kasacyjnej przesłanka przyjęcia tej skargi do rozpoznania została w sposób

właściwy wykazana.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.).

Marcin Trzebiatowski

(M.M.)

[r.g.]