Bank nie przeszedł do Sądu Najwyższego i zapłaci dwojgu klientów po 2700 zł

W związku ze skargą kasacyjną pozwanego Banku spółki akcyjnej w W. od

wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 1 sierpnia 2025 r.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

I CSK 71/26

2

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania

przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie

i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych

funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć

rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo

jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej

funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której

rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa,

skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że

Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie

ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej

indywidualnej sprawie.

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na

przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Przesłanka ta nie została

spełniona.

Powołanie się przez autora skargi kasacyjnej na oczywistą zasadność

skargi kasacyjnej zobowiązuje go do przedstawienia wywodu prawnego

zmierzającego do wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa

materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej prima

facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, co daje podstawy do

uznania skargi za oczywiście uzasadnioną, tj. podlegającą uwzględnieniu (zob.

postanowienia Sądu Najwyższego: z 11 grudnia 2009 r., II PK 223/0; z 3 lutego

2010 r., II PK 304/09; z 7 maja 2010 r., V CSK 459/09). Oczywista zasadność

skargi kasacyjnej zachodzi bowiem wówczas, gdy z samej jej treści wynika

w sposób jednoznaczny, że wskazane w skardze podstawy zasługują na

uwzględnienie. Oznacza to, że z argumentów przedstawionych we wniosku

o przyjęcie skargi do rozpoznania, bez konieczności dokonywania pogłębionej

analizy prawnej lub czynności procesowych sądu, wynika jaskrawa sprzeczność

orzeczenia z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni

i niepozostawiającymi sądowi swobody oceny albo z podstawowymi zasadami

I CSK 71/26

3

orzekania obowiązującymi w demokratycznym państwie prawa. O ile bowiem do

uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawy są usprawiedliwione, o tyle do

przyjęcia skargi do rozpoznania niezbędna jest jej oczywista zasadność w wyżej

przedstawionym rozumieniu. W świetle motywów zaskarżonego wyroku nie można

przyjąć, że nastąpiły uchybienia o charakterze elementarnym.

Skarżący wskazał, że jego skarga kasacyjna była oczywiście uzasadniona

„bowiem stanowisko przyjęte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oznacza

uznanie, że umowa kredytu może być jednocześnie oceniana na gruncie przepisów

o bezwzględnej nieważności (art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 3531 k.c. oraz art. 69 ust. 2

pkt 2 ustawy Prawo bankowe), jak i przepisów o niedozwolonych postanowieniach

umownych (art. 3851 § 1 k.c.), przy czym art. 58 § 1 k.c. winien być stosowany

przed art. 3851 § 2 k.c., co pozostaje w sprzeczności ze stanowiskiem Sądu

Najwyższego, wyrażonym m.in. w uchwale z dnia 28 kwietnia 2022 r. sygn. akt III

CZP 40/22 (OSNC 2022/11/09).

Skarga kasacyjna nie była oczywiście uzasadniona, a na pewno nie zostało

to wykazane przez skarżącego, bowiem w tym zakresie nie przedstawiono

adekwatnej argumentacji prawnej. Sąd Apelacyjny wbrew temu co pisze skarżący,

nie przyjął wykładni sprzecznej ze stanowiskiem wyrażonym m.in. w uchwale Sądu

Najwyższego z 28 kwietnia 2022 r. sygn. akt III CZP 40/22. Przeciwnie Sąd

Apelacyjny wskazał, „że przepisy o niedozwolonych postanowieniach umownych

wyprzedzają w zakresie sankcji ewentualną sankcję nieważności określoną w art.

58 k.c. w zw. z art. 3531 k.c. (uchwała Sądu Najwyższego z 28 kwietnia 2022 r.,

sygn. III CZP 40/22) a także wynikającą z możliwej sprzeczności z zasadami

współżycia społecznego (art. 58 § 2 k.c.). Dotyczy to zarówno niewystąpienia

skutku nieważności przy wprowadzeniu do umowy naruszającej naturę stosunku

zobowiązaniowego regulacji zasad ustalania kursów walut, jak wszelkich uchybień

w zakresie wypełnienia obowiązków informacyjnych związanych z ryzykiem

walutowym (na jakie narażany jest kredytobiorca), które również podlegają ocenie

w świetle norm dotyczących niedozwolonych postanowień umownych, nie zaś

zasad współżycia społecznego.”

I CSK 71/26

4

Niezależnie od tego w orzecznictwie Sądu Najwyższego nie ma wątpliwości,

że konsekwencją uznania klauzuli za niedozwoloną w rozumieniu art. 3531 k.c.

może być upadek umowy równoznaczny z jej nieważnością ze skutkiem ex tunc,

w sytuacji, gdy bez klauzuli uznanej za niedozwoloną umowa nie może w dalszym

ciągu obowiązywać, a jednocześnie nie ma możliwości jej zastąpienia

dyspozytywnym przepisem prawa (zob. uzasadnienie uchwały całego składu Izby

Cywilnej z 25 kwietnia 2024 r. , III CZP 22/25)

Uznać zatem należy, że wskazane we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej

przyczyny nie uzasadniają jej przyjęcia do rozpoznania.

Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych powodów

uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności

nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).

Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł

jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie

art. 98 k.p.c.

M.L.

[a.ł]

Krzysztof Wesołowski