Sąd Najwyższy nie przyjął skargi kasacyjnej pozwanej w sporze o księgę wieczystą

Pozwana K.B. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w

Gliwicach z 6 sierpnia 2024 r. Wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania uzasadniła

oczywistą zasadnością skargi kasacyjnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

I CSK 746/25

2

Jak wskazano powyżej, skarżąca oparła wniosek o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania na czwartej spośród wymienionych przesłanek.

Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, odwołanie się do

przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymaga przedstawienia,

w czym wyraża się „oczywista zasadność" skargi oraz argumentacji wykazującej,

że istotnie skarga jest oczywiście uzasadniona. Chodzi tu o wykazanie

kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego lub procesowego,

polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu

podstawowej wiedzy prawniczej (m.in. postanowienie SN z 23 listopada 2011 r., III

PK 44/11). Celem sformułowania powyższej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania nie jest wykazanie jedynie oczywistego naruszenie konkretnego

przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacji, w której naruszenie to

spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (np. postanowienie

SN z 6 listopada 2012 r., III SK 16/12).

W związku z tym, że argumentacja zawarta w skardze sprowadza się do

kwestionowania oceny materiału dowodowego dotyczącego opinii biegłych

sądowych, należy przypomnieć, iż stosownie do art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą

skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny

dowodów.

Ponadto należy podkreślić, że w sytuacji, gdy skarga kasacyjna nie zarzuca

obrazy jakiegokolwiek przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę

wyrokowania sądu odwoławczego, to nie jest możliwa ocena czy naruszenie

przepisów prawa procesowego wskazanych przez nią w podstawie kasacyjnej

mogło mieć rzeczywiście istotny wpływ na wynik sprawy – czego wymaga art. 3983

§ 1 pkt 2 k.p.c. Nie chodzi przy tym o czysto teoretyczną możliwość takiego

wpływu, lecz o wykazanie, że w okolicznościach danej sprawy ten wpływ był (mógł

być) realny – to zaś można stwierdzić dopiero wówczas, gdy w skardze zostanie

podniesiony adekwatny w konkretnych okolicznościach faktycznych zarzut obrazy

prawa materialnego. Innymi słowy, możliwość uznania przez Sąd Najwyższy

orzeczenia Sądu drugiej instancji za merytorycznie błędne uzależniona jest od

oceny materialnoprawnych zarzutów. Skoro jednak ich nie powołano w skardze

I CSK 746/25

3

kasacyjnej, to nie sposób przyjąć, że nawet jeśli w rzeczywistości do naruszenia

wskazanych przepisów postępowania by doszło, to mogło to mieć wpływ na wynik

sprawy. Inaczej rzecz ujmując, zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie

mogą być celem samym w sobie, lecz muszą służyć wykazaniu błędnego

zastosowania przepisu prawa materialnego, który stanowi rzeczywistą podstawę

prawną rozstrzygnięcia. Dlatego powołanie się przez skarżącą wyłącznie na zarzuty

procesowe uniemożliwia Sądowi Najwyższemu dokonanie oceny kasacyjnej

w zakresie tego, czy w postępowaniu odwoławczym rzeczywiście wystąpiły

uchybienia o tak znacznym ciężarze gatunkowym, że doprowadziły do wydania

nieprawidłowego orzeczenia (postanowienia SN: z 3 lutego 2022 r., II USK 422/21

i z 6 lutego 2025 r., I USK 375/24).

W związku z tym, że skarga kasacyjna nie zawiera oddzielnie

wyodrębnionego uzasadnienia wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania od

uzasadnienia podstaw kasacyjnych, należy przypomnieć, iż wniosek o przyjęcie

skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie podlegają analizie na etapie przedsądu,

natomiast przytoczone podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero

po przyjęciu skargi do rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania.

Oba te elementy muszą być przez skarżącą wyodrębnione, oddzielnie

przedstawione i uzasadnione. Dla spełnienia wymogu z art. 3984 § 2 k.p.c. nie

wystarczy więc odwołanie się do podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. Pomimo

bowiem, że argumenty dla obydwu w/w części skargi kasacyjnej mogą być

podobne, to Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w tej

skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, natomiast nie

analizuje podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia – a na pewno nie analizuje ich

każdorazowo łącznie z argumentami za wnioskiem o przyjęcie skargi do

rozpoznania (postanowienia SN: z 14 maja 2020 r., I CSK 380/19; z 8 lipca 2014 r.,

I UK 65/14; z 14 maja 2015 r., III PK 6/15; z 13 lutego 2014 r.; I PK 262/13; z 27

maja 2010 r., II UK 274/09 i z 13 grudnia 2007 r., I PK 207/07; z 12 lipca 2007 r., III

CSK 160/07).

Mając powyższe na uwadze, nie można przyjąć, że przesłanka przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania została w sposób właściwy wykazana.

I CSK 746/25

4

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.).

Marcin Trzebiatowski

(M.M.)

[SOP]