Kredyt przelany deweloperowi w złotych, SN nie przyjął skargi banku

Wyrokiem z 29 czerwca 2023 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie, na skutek

apelacji pozwanego, zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie

z 20 grudnia 2021 r., skracając okres, za który należały się powodowi odsetki

ustawowe za opóźnienie i uwzględniając podniesiony przez pozwanego zarzut

zatrzymania (pkt I), a w pozostałym zakresie oddalił apelację (pkt II) i rozstrzygnął

o kosztach postępowania (pkt III).

I CSK 75/24

2

Pozwany wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego,

zaskarżając go w całości. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

powołał się na jej oczywistą zasadność (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) przejawiającą się

w zastosowaniu przez Sąd drugiej instancji art. 3851 § 1 k.c. do umowy kredytu

walutowego, z pominięciem tego, że umowa zawierała postanowienia

umożliwiające wypłatę i spłatę kredytu – według wyboru kredytobiorcy – w walucie

obcej albo walucie polskiej. Wskazał ponadto, że w sprawie występuje istotne

zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), w ramach którego pyta, czy w razie

wyeliminowania z umowy postanowień odsyłających do tabeli kursów banku,

możliwe byłoby jej utrzymanie i wykonywanie w oparciu o postanowienia

umożliwiające wypłatę i spłatę kredytu bezpośrednio w walucie obcej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną powód wniósł o jej odrzucenie w zakresie

punktu pierwszego wyroku Sądu Apelacyjnego oraz o odmowę przyjęcia skargi do

rozpoznania w pozostałym zakresie, a także o zasądzenie od pozwanego na rzecz

powoda kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa

procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Postanowieniem z 16 października 2023 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie

odrzucił skargę kasacyjną w odniesieniu do punktu pierwszego wyroku Sądu

Apelacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności

w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna

jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.).

Skargę kasacyjną można uznać za oczywiście uzasadnioną w rozumieniu

art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. tylko wtedy, gdy zasadność zarzutów podniesionych

w skardze jest dostrzegalna prima facie, bez głębszej analizy prawnej. Dotyczy to

zatem jedynie uchybień przepisom prawa materialnego albo procesowego

o charakterze elementarnym, polegających w szczególności na oparciu

rozstrzygnięcia na wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą

I CSK 75/24

3

i ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie i nauce prawa (zob.

postanowienia SN: z 29 listopada 2022 r., I CSK 4912/22; z 30 listopada 2022 r.,

I CSK 2735/22; z 20 października 2023 r., I CSK 1612/23; z 26 października

2023 r., I CSK 76/23, i z 31 października 2023 r., I CSK 4805/22).

Skargi kasacyjnej nie można uznać za oczywiście uzasadnioną, co wykazał

sam skarżący, poświęcając aż 31 punktów skargi (5 stron) dla udowodnienia tezy

przeciwnej. Gdyby skarga w rzeczywistości była rzeczywiście uzasadniona, nie

byłoby konieczne prowadzenie w tej mierze obszernego wywodu, a wystarczałoby

jedno krótkie stwierdzenie. Argument skarżącego co do oczywistego uzasadnienia

skargi opiera się na założeniu, że zawarta umowa była umową kredytu walutowego

a nie denominowanego albo indeksowanego. Sąd II instancji szczegółowo

uzasadnił, dlaczego w rzeczywistości tak nie jest, a wywodowi temu nie można

odmówić racjonalności.

Przechodząc do sformułowanego przez skarżącego zagadnienia prawnego,

wskazać należy, że art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. odnosi się wyłącznie do problemu

o charakterze prawnym, którego rozstrzygnięcie stwarza realne i poważne

trudności. Jego rozstrzygnięcie powinno przyczynić się do rozwoju prawa (zob. np.

postanowienia SN: z 10 kwietnia 2018 r., I CSK 733/17; z 19 kwietnia 2018 r.,

I CSK 709/17; z 24 kwietnia 2018 r., IV CSK 552/17; z 16 maja 2018 r., II CSK

15/18, i z 29 stycznia 2025 r., I CSK 1655/24; z 10 czerwca 2025 r., I CSK 711/24).

Obecnie nie budzi żadnych wątpliwości, że konsumenta nie wiążą

postanowienia uprawniające bank do jednostronnego określania kursu waluty,

w oparciu o który wyliczano rozmiar zobowiązań kredytobiorcy (art. 3851 § 2 k.c.).

Ich wyeliminowanie czyni niemożliwym dokonanie odpowiednich przeliczeń celem

wyznaczenia wysokości zobowiązań z umowy kredytu. W punkcie drugim uchwały

pełnego składu Izby Cywilnej z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22 (OSNC 2024, nr

12, poz. 118), Sąd Najwyższy wskazał, że w razie niemożliwości ustalenia

wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego lub

denominowanego umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie. Na podstawie

art. 87 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym uchwała ta ma moc zasady prawnej

i wiąże Sąd Najwyższy w niniejszej sprawie.

I CSK 75/24

4

Formułując zagadnienie prawne, skarżący przyjmuje, że możliwa była

wypłata kwoty kredytu w walucie obcej, co odbiega od ustaleń co do treści stosunku

prawnego między stronami przyjętych przez Sąd Apelacyjny. Podzielić trzeba

jednak te ostatnie ustalenia, z których wynika, że wypłacana przez bank kwota

kredytu miała zostać przelana na rachunek bankowy dewelopera w walucie,

w jakiej był prowadzony, czyli – jak wynika z umowy – w złotych. To przesądza, że

zamiarem pozwanego było wypłacenie powodom kwoty kredytu w złotych i czyni

sformułowane zagadnienie prawne nieprzydatnym dla rozstrzygnięcia sprawy.

Z tych przyczyn należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania w pozostałym zakresie (art. 3989 § 2 k.p.c.).

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1,

11, 3 i 4 oraz art. 99 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2, § 2 pkt 7 oraz § 20

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie

opłat za czynności radców prawnych. Sąd Najwyższy nie zasądził zwrotu kosztów

poniesionych na opłatę skarbową od pełnomocnictwa, gdyż nie można ich uznać za

koszt niezbędny w rozumieniu art. 98 § 1 k.p.c. Pełnomocnik, który złożył

odpowiedź na skargę kasacyjną, był umocowany do reprezentowania powoda

przed Sądem Najwyższym już na podstawie pełnomocnictwa dołączonego do

pozwu.

Marcin Krajewski

(E.M.)

[SOP]