SN odrzucił skargę kasacyjną uczestnika odsuniętego od podziału majątku wspólnego

J.R. – uczestnik postępowania z wniosku P.R. z udziałem M.R. wywiódł

skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Gdańsku z 26 lutego

2024 r., odrzucające jego zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego w Gdyni z

28 kwietnia 2023 r., którym Sąd odmówił J.R. dalszego udziału w sprawie w

charakterze uczestnika.

I CSK 773/26

2

Skarżący uzasadnił konieczność przyjęcia skargi do rozpoznania jej

oczywistą zasadnością oraz nieważnością postępowania, wynikającą z

pozbawienia skarżącego możliwości udziału w postępowaniu, a w konsekwencji

możnosci obrony jego praw.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.

Zgodnie z art. 5191 § 1 i § 2 k.p.c. w postępowaniu nieprocesowym skarga

kasacyjna przysługuje jedynie w ściśle określonych kategoriach spraw. Na przykład

w sprawach z zakresu prawa rodzinnego złożenie skargi kasacyjnej jest możliwe

tylko w sprawach o przysposobienie oraz o podział majątku wspólnego, pod

warunkiem osiągnięcia progu wartości przedmiotu zaskarżenia w wysokości stu

pięcdziesięciu tysięcy złotych (art. 5191 § 2 k.p.c.). Zawsze jednak skarga

kasacyjna może zostać wywiedziona jedynie od wydanego przez sąd drugiej

instancji postanowienia co do istoty sprawy albo od postanowienia w przedmiocie

odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończących postępowanie w

sprawie. Katalog ten należy interpretować w sposób ścisły (zob. m.in.

postanowienia Sądu Najwyższego z 31 października 2025 r., III CZ 155/25; z 18

września 2024 r., I CSK 3317/22; z 28 marca 2024 r., III CZ 206/23; z 23 stycznia

2024 r., III CZ 183/23; z 28 kwietnia 2021 r., III CZ 8/21)

Postanowienie odnoszące się do istoty sprawy rozstrzyga kwestie

materialnoprawne zawarte we wniosku, natomiast postanowienia kończące

postępowanie w sprawie odnosi się do zakończenia rozpoznawania sprawy jako

dotyczącej określonego roszczenia lub żądania. Żadne z tych kryteriów nie spełnia

orzeczenie w przedmiocie zażalenia na niedopuszczenie do udziału w sprawie. Sąd

Najwyższy wyjaśniał już, że postanowienie niedopuszczające do udziału w sprawie

odnosi się jedynie do sytuacji prawnej osoby pretendującej do uzyskania statusu

uczestnika postępowania, nie kończy postępowania w sprawie, rozumianej jako

określona całość poddana pod osąd, ani nie wyczerpuje istoty tej sprawy (zob.

postanowienia Sądu Najwyższego z 6 grudnia 2019 r., I CZ 89/19; z 13

października 2017 r., I CZ 92/17 oraz z 18 maja 2017 r., III CZ 18/17).

I CSK 773/26

3

Z tej przyczyny skargę kasacyjną należało odrzucić na podstawie art. 3986 §

3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. jako niedopuszczalną. O kosztach postępowania

kasacyjnego Sąd Najwyższy rozstrzygnął zaś na podstawie § 10 ust. 4 w zw. z § 4

ust. 1 pkt 8 oraz § 2 pkt 7 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat

za czynności adwokackie.

Mariusz Załucki

[SOP]