SN nie przyjął skargi kasacyjnej w sporze o mur z gminą, skarżący zapłaci 2700 zł kosztów

J.S. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z

30 października 2025 r. zaskarżając wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i

przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

I CSK 836/26

2

W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

skarżący wskazał, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona odnośnie do

zarzutu naruszenia prawa procesowego, tj. art. 328 § 2 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.

przez nierozpoznanie wszystkich zarzutów apelacji.

Ponadto skarżący powołał się na występujące w sprawie istotne

zagadnienie prawne: Czy osobie, której własność została naruszona w inny sposób

aniżeli przez pozbawienie jej faktycznego władztwa nad nią przysługuje roszczenie

o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i o zaniechanie naruszeń w sytuacji, gdy

to ona doprowadza lub jest współodpowiedzialna za powstanie przyczyny tego

naruszenia, lecz którego skutki następnie zakłócają możliwość spokojnego

korzystania z należącej do niej nieruchomości ponad przeciętną miarę?

W odpowiedzi na skargę pozwany wniósł o odmowę przyjęcia jej do

rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna w części, w której dotyczy zawartego w zaskarżonym

wyroku rozstrzygnięcia o oddaleniu zażalenia (pkt 3. zaskarżonego wyroku)

podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Skarga przysługuje bowiem od

wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia w

przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończących

postępowanie w sprawie (art. 3981 § 1 k.p.c.). Niedopuszczalne jest więc

zaskarżenie skargą kasacyjną orzeczenia sądu drugiej instancji w części, w jakiej

sąd ten oddalił zażalenie pozwanego skierowane przeciwko rozstrzygnięciu o

kosztach postępowania. Skutkuje to odrzuceniem na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c.

skargi kasacyjnej w tej części jako niedopuszczalnej.

Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, jeżeli zaskarżone nią

orzeczenie zapadło wskutek oczywistego naruszenia prawa, zaś oczywiste

naruszenie prawa powinno być rozumiane jako widoczna, bez potrzeby

dokonywania pogłębionej analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub stosowania

prawa z jego brzmieniem albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji.

Skarżący powinien wykazać kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa

materialnego lub procesowego, widoczną prima facie, przy wykorzystaniu

I CSK 836/26

3

podstawowej wiedzy prawniczej. Ma to być przy tym zasadność łatwo dostrzegalna

już nawet przy pobieżnej lekturze skargi.

Skarżący nie wykazał, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Po

pierwsze, nie może być skuteczny zabieg, którym się posłużył, powołując się

w ramach uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania na naruszenie

przepisów wskazanych w ramach podstaw kasacyjnych. Są to przecież dwa

odrębne elementy konstrukcyjne skargi kasacyjnej. Przesłanką przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu

prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to

spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut

naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi

wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Po drugie, we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie zostały

wskazane żadne przepisy prawa materialnego, których kwalifikowane naruszenie

mogłoby przekonywać o oczywistej zasadności skargi. Skarżący wskazał jedynie

przepisy postępowania – art. 328 § 2 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. Natomiast oparcie

skargi kasacyjnej wyłącznie na zarzutach naruszenia przepisów postępowania nie

pozwala na uznanie, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Zgodnie bowiem z art.

3983 § 1 pkt 2 k.p.c. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów

postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, który

ocenia się przez odniesienie konkretnego rozstrzygnięcia do podstawy

materialnoprawnej orzeczenia co do istoty sprawy (zob. m.in. postanowienia SN: z

16 kwietnia 2019 r., I PK 115/18; z 21 grudnia 2021 r., IV CSK 615/21; z 31 sierpnia

2022 r., I CSK 3676/22). Oczywista zasadność skargi determinuje więc

konieczność uchylenia zaskarżonego orzeczenia, wynikającą z naruszenia

przepisów prawa materialnego. Oparcie zatem argumentacji wniosku o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania tylko na naruszeniu przepisów postępowania – w

przypadku zaskarżenia orzeczenia co do istoty sprawy – jest niewystarczające, nie

pozwala bowiem na stwierdzenie, że skarga kasacyjna jest oczywiście

uzasadniona.

I CSK 836/26

4

Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest

natomiast zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego

wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno,

przede wszystkim, być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się

w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń,

a jednocześnie być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby

umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi,

niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu.

Zagadnienie przedstawione przez skarżącego nie ma charakteru

uniwersalnego, na co wskazuje bezpośrednie odniesienie się w jego treści do

sytuacji powoda. Również przeważająca część uzasadnienia przedstawionego

zagadnienia sprowadza się do polemiki z ustaleniami faktycznymi i oceną prawną

dokonaną przez Sądy meriti (s. 6-7 skargi). Skarżący, uzasadniając wątpliwości

dotyczące przedstawionego problemu prawnego, nie wskazał też na istnienie

rozbieżności w orzecznictwie lub doktrynie, nie przedstawił możliwych interpretacji

prawnych ani racji jurydycznych stojących za każdą z nich. Przeciwnie, skarżący

w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania przywołał

liczne orzeczenia, które sam określił jako wyznaczające utrwaloną linię orzeczniczą

Sądu Najwyższego (s. 7-8 skargi). Skarżący nie podważa przy tym dominującego

w orzecznictwie stanowiska. Niejasne jest więc, czemu miałaby służyć ponowna

wypowiedź Sądu Najwyższego w tej kwestii.

Co więcej, uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi, skarżący ignoruje

kluczowe ustalenie, na którym oparł się Sąd Apelacyjny, że sporny mur oporowy był

przedmiotem współwłasności stron (właścicieli sąsiednich nieruchomości).

Abstrahując od trafności tej tezy, nie sposób jednak przyjąć, że obowiązek

odbudowy tego muru może spoczywać tylko na jednym ze współwłaścicieli, a

drugiemu przysługuje roszczenie negatoryjne (art. 222 § 2 k.c.).

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. odmówił

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w zakresie w jakim nie podlegała

odrzuceniu, a zgodnie z art. 98 § 1, 11 i 3 w zw. z art. 99 k.p.c. oraz § 10 ust. 4 pkt

2 w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października

I CSK 836/26

5

2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych obciążył skarżącego

kosztami postępowania kasacyjnego.

Marcin Łochowski

(D.Z.)

[a.ł]