Sąd Najwyższy nie przyjął skargi spółki w sporze o nieważność umowy

Zgodnie z brzmieniem art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę

kasacyjną do rozpoznania w następujących wypadkach:

– w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne,

I CSK 848/24

2

– istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów,

– zachodzi nieważność postępowania,

– skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego

rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej

doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi

swoje źródło w interesie publicznym, w szczególności przez zapewnienie jednolitej

wykładni i stosowania prawa.

Skarga kasacyjna pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku

z dnia 25 października 2023 r. zawiera wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania z

powołaniem się na nieważność postępowania, potrzebę wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości oraz występowanie w sprawie istotnego

zagadnienia prawnego. Analiza wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania i jego uzasadnienia prowadzi jednakże do stwierdzenia, że wskazane

przez skarżącego podstawy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie

zachodzą.

Skarżący zarzucił nieważność postępowania przed Sądem drugiej instancji,

w wyniku rozpoznania sprawy w składzie jednego sędziego, ukształtowanym na

podstawie art. 15zzs ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczegółowych

rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem

COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

(jednolity tekst: Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.).Powołał się na uchwałę składu

siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2023 r., III PZP 6/22,

zgodnie z którą rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie

jednego sędziego ukształtowanym na podstawie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy z

dnia 2 marca 2020 r. o szczegółowych rozwiązaniach związanych z

zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób

zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (jednolity tekst: Dz.U. z

2021 r., poz. 2095 ze zm.) ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy

(art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), ponieważ nie jest konieczne dla ochrony zdrowia

I CSK 848/24

3

publicznego (art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) i prowadzi do nieważności

postępowania (art. 379 pkt 4 k.p.c.). W tej uchwale Sąd Najwyższy stwierdził, że

przyjęta wykładnia prawa obowiązuje od dnia jej podjęcia. Skargą kasacyjną

zaskarżono wyrok Sądu drugiej instancji z dnia 25 października 2023, a zatem

wyrok wydany wprawdzie po podjęciu wskazanej wyżej uchwały, jednakże po

wejściu w życie art. 3671 k.p.c. dokonanej na mocy ustawy z dnia 7 lipca 2023 r.

(Dz. U. z 2023 r., poz. 1860). Brak zatem podstaw do stwierdzenia nieważności

postępowania z uwagi na nieprawidłowy skład sądu.

Powoływanie się przez skarżącego na występowanie w sprawie istotnego

zagadnienia prawnego wymaga odpowiedniego sformułowania tego zagadnienia,

wskazania przepisów prawa, na których tle zagadnienie się wyłoniło oraz

przedstawienia argumentacji jurydycznej uzasadniającej możliwość rozbieżnych

ocen prawnych oraz istotności tego zagadnienia. Rozstrzygnięcie zagadnienia

prawnego o znaczeniu uniwersalnym, musi mieć jednocześnie także znaczenie dla

sposobu rozstrzygnięcia sprawy, w której zagadnienie powstało.

Argumentacja prawna powołana przez skarżącego w uzasadnieniu wniosku

o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz przedmiot przedstawionego

zagadnienia , nie pozwala zaś przyjąć, aby zagadnienie to mogło – z punktu

widzenia okoliczności rozstrzyganej sprawy – być uznane za istotne zagadnienia

prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Zostało ono dostatecznie

wyjaśnione w dotychczasowej judykaturze Sądu Najwyższego. Nie istnieje zaś

potrzeba wykładni przepisów prawa ani nie występuje istotne zagadnienie prawne,

jeżeli Sąd Najwyższy na ten temat wyraził już swój pogląd we wcześniejszym

orzecznictwie, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu.

Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie daje

również podstaw do uznania, że istnieje potrzeba wykładni art. 3851 § 1 i 2 k.c., w

zakresie wskazanym przez skarżącego, przy uwzględnieniu, że stosownie do art.

3989 § 1 pkt 2 k.p.c. przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadnia potrzeba

dokonania wykładni przepisów prawa będąca następstwem rozbieżności w

orzecznictwie sądów lub spowodowana poważnymi wątpliwości przy ich

interpretacji. Tego rodzaju wątpliwości wskazane przez skarżącego muszą

I CSK 848/24

4

zachodzić nadal, w chwili orzekania w przedmiocie wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania, a argumentacja pozwalająca stwierdzić, że występuje

rozbieżność w orzecznictwie sądów w tym zakresie wymaga przytoczenia

przykładów orzeczeń wskazujących na rzeczywistą rozbieżność w wykładni,

występującą także w chwili orzekania w przedmiocie wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania. Nie wskazują na to dostatecznie orzeczenia powołane

przez skarżącego.

Z tych względów w przedmiocie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania orzeczono jak w treści postanowienia (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach

postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 w zw. z art. 391 § 1

i art. 39821 k.p.c.

[a.ł]

Dariusz Zawistowski