SN nie przyjął skargi kasacyjnej powódki, która zapłaci 2700 zł kosztów

1. Wyrokiem z 15 października 2025 r., Sąd Okręgowy w Siedlcach, w

sprawie z powództwa K.C. przeciwko T.C., o zapłatę, na skutek apelacji pozwanego

T.C. od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach z 17 kwietnia 2025 r., zmienił

zaskarżony wyrok w pkt I w ten sposób, że powództwo oddalił; w pkt II poprzez jego

uchylenie (pkt 1); orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego (pkt 2).

I CSK 870/26

2

2. Od wyroku Sądu Okręgowego skargę kasacyjną wywiodła strona

powodowa, zaskarżając wyrok w całości.

3. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując

się na przesłankę określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

4. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu

postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na

ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości

orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu

prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub

oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń

umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji

skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona

w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi

kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony

wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie

służy zaś merytorycznej ocenie skarg)i kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej

jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest

usprawiedliwione.

5. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając na

skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do zagwarantowania, że

skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń,

będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne. Ograniczenie przesłanek do

czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą

być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga kasacyjna nie stanie się

I CSK 870/26

3

instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie. Tak więc, nie w każdej sprawie,

nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy

wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania,

w przeciwnym razie Sąd Najwyższy stałby się wbrew obowiązującym regulacjom

sądem trzeciej instancji. Nie jest rolą Sądu Najwyższego korygowanie

ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej

indywidualnej sprawie.

6. Skarga kasacyjna strony powodowej nie zawiera argumentów

dostatecznych dla uznania, że skarżący skutecznie wykazał, iż w sprawie zachodzi

powołana przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

7. Złożenie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na

przesłance oczywistej jej zasadności oznacza, zgodnie z poglądem utrwalonym w

judykaturze, że skarżący musi przedstawić dokładny wywód, na czym – jego

zdaniem – polega oczywista zasadność skargi w danej sprawie z przytoczeniem

przepisów, których naruszenie ją spowodowało oraz argumentację wskazującą na

to, dlaczego opisane naruszenie doprowadziło do wydania oczywiście

nieprawidłowego orzeczenia. Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej, w trybie z art.

3989 § 1 pkt 4 k.p.c., nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa

materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało

wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie SN z 8

października 2015 r., IV CSK 189/15 i przywołane tam orzecznictwo). Skarżący,

przedstawiając – jako okoliczność uzasadniającą rozpoznanie skargi kasacyjnej

„oczywiste naruszenie prawa” – powinien zatem wykazać kwalifikowany charakter

tego naruszenia (zob. postanowienia SN: z 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP

2004, nr 6, poz. 100; z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz.

49; z 15 kwietnia 2021 r., IV CSK 617/20).

8. W przedmiotowej sprawie nie została spełniona wyżej wymieniona

przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Skarżący polemizując z ustaleniami Sądów meriti, w rzeczywistości neguje

ustalenia faktyczne poczynione na etapie postępowania rozpoznawczego.

Tymczasem, pod pretekstem kwalifikowanego naruszenia prawa materialnego nie

I CSK 870/26

4

można zmierzać do podważenia dokonanej w sprawie oceny dowodów (zob. np.

postanowienie SN z 9 sierpnia 2018 r., II PK 213/17). Wskazać trzeba, że zarzut

naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., w aktualnym stanie prawnym, nie może stanowić

skutecznej podstawy kasacyjnej. Jednak przedmiotowa skarga kasacyjna w

znacznej mierze dotyczyła właśnie tego przepisu (ten przepis został bezpośrednio

wskazany w skardze kasacyjnej w pierwszym z podniesionych zarzutów). Zgodnie

bowiem z art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty

dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Sąd Najwyższy jest bowiem

związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego

orzeczenia (art. 39813 § 2 in fine k.p.c.).

Na powyższe wskazuje już pierwsze zdanie uzasadnienia wniosku o

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania: „Nie może się bowiem ostać w obrocie

prawnym wyrok Sądu Okręgowego w sytuacji, gdy Sąd ten dokonując ustaleń

faktycznych na temat przyczyn, okoliczności i zasad dotyczących rozliczenia

majątku zgromadzonego przez strony zarówno w ramach wspólności majątkowej

małżeńskiej oraz prowadzonej przez siebie spółki cywilnej P. w S. oparł się w

istocie jedynie na niewielkim wycinku materiału dowodowego…”.

I dalej skarżący w jednym z przedstawionych wniosków podniósł: „Sytuacja

faktyczna jaką mamy w przedmiotowej sprawie nie dawała w żadnej mierze do

dokonania przez Sąd II instancji konstatacji, iż powódce brak legitymacji czynnej do

wystąpienia z przedmiotowym powództwem.”

W konsekwencji skarżący wskazał: „…w niniejszej sprawie Sąd Okręgowy z

w/w obowiązku dokonania właściwego zastosowania przepisów prawa

procesowego i materialnego się nie wywiązał czyniąc ustalenia jedynie na wycinku

materiału dowodowego- niewątpliwym jest, iż w niniejszej sprawie zaistniała

kwalifikowana postać naruszenia przepisów prawa…”.

Biorąc pod uwagę treść całości uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania (w tym obrazujące jego treść - w skrótowy sposób -

zacytowane powyżej fragmenty uzasadnienia) Sąd Najwyższy doszedł do

przekonania, że skarżący, skupiając się na negowaniu ustaleń faktycznych, nie

przedstawił dokładnego wywodu, na czym – jego zdaniem – polegała oczywista

I CSK 870/26

5

zasadność skargi w danej sprawie z przytoczeniem przepisów, których naruszenie

ją spowodowało oraz argumentacji wskazującej na to, dlaczego opisane naruszenie

doprowadziło do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia.

Również istotne argumenty za odmową przejęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania zostały zawarte w odpowiedzi na skargę kasacyjną. Sąd Najwyższy

aprobuje treść odpowiedzi na skargę, a ponowne przywoływanie wskazanych tam

argumentów uznaje w tym miejscu za zbędne.

9. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn

uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności

nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).

10. Z powyższych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 i 2 k.p.c.).

11. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1,

11 i 3 k.p.c. w związku z § 2 pkt 6 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności

radców prawnych.

Piotr Telusiewicz

[SOP]