Sąd Najwyższy nie przyjął skarg uczestników w sporze o dział spadku i lokale

Postanowieniem z 16 września 2025 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu oddalił

apelacje A.Z., M.Z. i A.G. od postanowienia wstępnego Sądu Rejonowego dla

Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu z 23 maja 2024 r., wydanego w sprawie o

częściowy dział spadku i zniesienie współwłasności.

Od postanowienia Sądu Okręgowego do Sądu Najwyższego wpłynęły dwie

skargi kasacyjne.

I CSK 928/26

2

W skardze kasacyjnej uczestnika postępowania A.G. jako przyczynę

przyjęcia skargi do rozpoznania wskazano jej oczywistą zasadność, wynikającą z

rażącego naruszenia art. 11 ust. 2 ustawy o własności lokali poprzez nakazanie

robót przekraczających zakres „robót adaptacyjnych”.

Natomiast w skardze uczestników postępowania A.Z. i M.Z. w uzasadnieniu

wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powołano się na występowania w

sprawie zagadnienia prawnego, którego nie sformułowano, lecz opisano w oparciu

o art. 11 ust. 2 ustawy o własności lokali oraz stanowisko skarżących dotyczące

faktycznego zakresu robót, które – zdaniem skarżących – są niezbędne do

skutecznego wyodrębnienia pięciu lokali na nieruchomości.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.)

wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on charakter

nowości lub precedensowe znaczenie dla rozwoju prawa. Problem ten powinien

odnosić się do konkretnych przepisów prawa i zostać ujęty w sposób abstrakcyjny,

a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą; konieczne jest przy tym wskazanie

argumentów, które prowadzą do jego rozbieżnych ocen. Skarżący powinien

sformułować to zagadnienie w sposób przyjęty przy zwracaniu się przez sąd

powszechny z pytaniem prawnym do Sądu Najwyższego na podstawie art. 390

k.p.c., zawrzeć we wniosku pogłębiony wywód prawny uzasadniający zgłoszone

wątpliwości, wykazać zasadność proponowanego sposobu ich rozstrzygnięcia,

a także wadliwość rozwiązania przez sąd drugiej instancji przedstawionego

problemu prawnego w sposób rzutujący na wynik sprawy. Nie może mieć

charakteru kazuistycznego i służyć uzyskaniu przez skarżącego odpowiedzi

odnośnie do kwalifikacji prawnej szczegółowych elementów podstawy faktycznej

zaskarżonego orzeczenia (zob. np. postanowienia SN z 30 kwietnia 2026 r., I CSK

2108/25; z 28 kwietnia 2026 r., I CSK 4012/24; z 22 kwietnia 2026 r., I CSK

3563/250).

Zagadnienie przedstawione przez skarżących nie spełniało tych wymagań.

Po pierwsze nie miało charakteru jurydycznego, lecz stanowiło polemikę w sferze

stanu faktycznego sprawy, w tym opartą o stwierdzenia niezgodne z ustaleniami

I CSK 928/26

3

poczynionymi przez sądy meriti, przede wszystkim co do możliwości wyodrębnienia

na nieruchomosci w przyszłości pięciu lokali. Kwestionowanie stanu faktycznego

ustalonego przez sądy powszechne rozpoznające sprawę jest zaś niemożliwe na

etapie skargi kasacyjnej na mocy art. 3983 § 3 oraz art. 39813 § 2 k.p.c. Po drugie,

problem został jedynie opisany, zabrakło wyraźnego i jednoznacznego

sformułowania zagadnienia prawnego, którym powinien się zająć Sąd Najwyższy.

W końcu zarysowany problem miał charakter całkowicie kazuistyczny, związany

wyłacznie z układem architektonicznym nieruchomości dzielonej w sprawie.

Zabrakło zatem wymaganego wymiaru uniwersalnego, korzysci dla rozwoju

orzecznictwa.

Natomiast w celu wykazania przesłanki oczywistej zasadności należy

wykazać, że zachodzi niewątpliwa, widoczna bez konieczności głębszej analizy,

sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni

i w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji orzeczenie

oczywiście wadliwe. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje

zatem samo, nawet oczywiste, naruszenie konkretnego przepisu prawa

materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz

sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego

orzeczenia. Skarżący zaś powinien uzasadnić tę przesłankę, wskazując jedynie na

argumenty mieszczące się w zakresie kognicji Sądu Najwyższego. Nie może więc

powoływać się na wadliwość ustaleń faktycznych, ani opierać na innych faktach niż

stanowiące podstawę rozstrzygnięcia (zob. np. postanowienia SN z 7 grudnia 2023

r., I CSK 5630/22; z 8 listopada 2023 r., I CSK 3494/23; z 20 października 2023 r.,

I CSK 1631/23 oraz z 25 września 2023 r., I CSK 903/23).

Jak już wskazano wyżej – przedmiotem zarzutów skargi kasacyjnej nie mogą

być ustalenia stanu faktycznego poczynione przez sądy powszechne rozpoznające

sprawę, ani ocena dowodów. Uczestnik opierający wniosek o przjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania jej oczywistą zasadnością posłużył się tymi samymi

argumentami dotyczącymi braku możności dokonania prac adaptacyjnych w całym

budynku tak, aby można było w nim wydzielić pięć samodzielnych lokali

mieszkalnych, niezgodnymi z ustaleniami sądów I i II instancji. Dlatego żaden ze

skarżących nie wykazał w wystarczający sposób, że w sprawie występuje któraś

I CSK 928/26

4

z przyczyn przyjęcia skargi do rozpoznania wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c.,

a w konsekwencji żadna ze skarg nie mogła zostać przyjęta.

Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił

przyjęcia obu skarg kasacyjnych do rozpoznania.

Mariusz Załucki

[SOP]