Sygnatura akt: I KB 42/25
Sąd: Sąd Najwyższy
Wydział: Izba Karna Wydział I
Rodzaj: Zarządzenie
Data orzeczenia: 15 stycznia 2026 r.
W serwisie od: 4 listopada 2026 r.
Zestawienie z tego dnia
Kategorie: Sąd Najwyższy

Wniosek o zbadanie niezawisłości sędziego SN odrzucony. Nie wskazał wpływu na sprawę

Spór

Obrońca skazanego wniósł o zbadanie, czy sędzia SN A.D. spełnia wymogi niezawisłości i bezstronności, z uwzględnieniem okoliczności jego powołania i postępowania po powołaniu.

Ustalenia sądu

Wniosek pochodził od skazanego, został sporządzony i wniesiony przez jego obrońcę w terminie tygodniowym i spełniał wymogi pisma procesowego. Wnioskodawca nie wskazał jednak sposobu postępowania sędziego ani tego, jak okoliczności wpłynęły na sprawę.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy odrzucił wniosek i nie zawiadomił Okręgowej Rady Adwokackiej, bo przepis o obowiązkowym zawiadomieniu dotyczy pełnomocników, a nie obrońców.

Dlaczego

Powołana przez wnioskodawcę bezwzględna przyczyna odwoławcza oznaczałaby wpływ sędziego w każdej sprawie, co jest sprzeczne z celem przepisu. Zawiadomienie samorządu było możliwe tylko przy przesłankach z art. 20 § 1 k.p.k., których nie stwierdzono.

Dla firm

Wniosek o zbadanie niezawisłości sędziego musi wskazywać, jak okoliczności powołania lub postępowania po powołaniu wpłynęły na konkretną sprawę. Samo powołanie się na bezwzględną przyczynę odwoławczą nie wystarcza.

Więcej o sprawie

Obrońca skazanego w sprawie I KK 137/25 powołał się na bezwzględną przyczynę odwoławczą, ale nie opisał, jak okoliczności powołania sędziego A.D. wpłynęły na tę konkretną sprawę. Wniosek wpłynął w terminie.

Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności.
Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy

Sąd: Sąd Najwyższy, Izba Karna Wydział I
Sygnatura: I KB 42/25

Treść orzeczenia

I KB 42/25

ZARZĄDZENIE Dnia 15 stycznia 2026 r.

W związku z wnioskiem o zbadanie spełnienia przez SSN A.D. wymogów

niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących

powołaniu i postępowania po powołaniu na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art.

29 § 6-9 i 24 uSN,

stwierdziwszy, że:

- wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym –

skazanego (art. 29 § 7 uSN),

- został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę skazanego (art. 871 § 1

k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN),

- z zachowaniem terminu tygodniowego (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) i

- czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego (art. 119 § 1

k.p.k. w zw. z art. 29 § 9 i 24 uSN),

1) wniosek odrzucić;

2) odpis zarządzenia doręczyć obrońcy i skazanemu oraz dołączyć

do akt I KK 137/25;

3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN A.D.;

4) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny

sposób.

Uzasadnienie

Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku

obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne

(por. art. 99 § 2 k.p.k.). Jednakże – z uwagi na odrzucenie wniosku – należało je

sporządzić.

Wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie

wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak

okoliczności związane z powołaniem oraz sposób postępowania sędziego po

powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie

standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy.

Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez

wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej,

albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie

od jej okoliczności. To z kolei stałoby w sprzeczności z treścią i celem art. 29 § 5

uSN.

I KB 42/25

W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku

zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co

prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie

odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis

ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem

obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role

procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i

radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników,

jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby

w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli

w art. 85 § 2 uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w

postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów

Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego,

do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o

przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN),

możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1

k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione.

Prezes Sądu Najwyższego

SSN Zbigniew Kapiński

Na niniejsze zarządzenie zażalenie nie przysługuje.

[WB]

[a.ł]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.