SN uchylił karę grzywny dla szeregowego w rezerwie, bo art. 37a nie obejmuje tego czynu

Wojskowy Sąd Garnizonowy w Lublinie, wyrokiem z dna 29 kwietnia 2025 r.,

sygn. Sg 18/25, uznał szer. rez. N.N. za winnego popełnienia przestępstwa z at. 357

§ 1 k.k., za które skazał go – przy zastosowaniu art. 37a § 1 k.k. – na karę 200 stawek

dziennych grzywny po 10 zł każda, a na podstawie art. 43b k.k. orzekł podanie

I KK 110/26

2

wyroku do publicznej wiadomości przez odczytanie go na apelu żołnierzy […] w P.

oraz zasądził od oskarżonego stosowne koszty sądowe na rzecz Skarbu Państwa.

Wyrok uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego.

Kasację od tego wyroku na niekorzyść skazanego, w części dotyczącej kary

grzywny wniósł Prokurator Generalny.

Skarżący zarzucił rażące i mające wpływ na treść wyroku naruszenie prawa

materialnego – art. 37a § 1 k.k. polegające na orzeczeniu kary grzywny za

popełnienie przestępstwa określonego w art. 357 § 1 k.k., podczas gdy przepis ten

pozwala na takie rozstrzygnięcie tylko w sytuacji zagrożenia wyłącznie karą

pozbawienia wolności.

W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie wyroku Wojskowego Sądu

Garnizonowego w Lublinie w punkcie 1 (obejmującym wyłączne rodzaj i wymiar

orzeczonej kary – uwaga SN) i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego

rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja okazała się oczywiście zasadna, co umożliwiało jej rozpoznanie na

posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

Trafnie w nadzwyczajnym środku zaskarżenia podniesiono, że zgodnie z

treścią art. 37a § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2023 r.,

jego zastosowanie i wymierzenie na tej podstawie kary grzywny jest możliwe w

sytuacji skazania za przestępstwo zagrożone tylko karą pozbawienia wolności

nieprzekraczającą 8 lat.

Tymczasem przestępstwo z art. 357 § 1 k.k. zagrożone jest karami

alternatywnymi: ograniczenia wolności, aresztu wojskowego albo pozbawienia

wolności do lat 2.

Z tego względu nie było możliwe wymierzenie oskarżonemu kary grzywny przy

zastosowaniu art. 37a § 1 k.k.

I KK 110/26

3

W końcu rozważań, podejmując próbę wytłumaczenia materialnego

uchybienia popełnionego przez Sąd pierwszej instancji, stwierdzić należało, że

możliwość zastosowania art. 37 a k.k., w sytuacji gdy przepis przewidywał sankcję

złożoną, czyli taką jak w przypadku przestępstwa z art. 357 § 1 k.k., była uznawana

w doktrynie za dopuszczalną, jednak na gruncie poprzedniego stanu prawnego (zob.

J. Majewski, Kodeks karny. Komentarz do zmian 2015, s. 89; M. Małecki, Stosowanie

art. 37a k.k., Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z 31 marca 2016 r., II KK

361/15, PS 2017, Nr 3, s. 121). Prezentowane były również poglądy przeciwne,

wskazujące, że chodzi wyłącznie o zagrożenie karą pozbawienia wolności rozumianą

jako sankcja jednorodzajowa (zob. m. in. M. Mozgawa, w: Mozgawa, Kodeks karny,

2015, s. 122; R. Zawłocki, Reforma prawa karnego, s. 569 i n.). Obecnie spór ten,

wobec zmiany treści art. 37a k.k., ma jednak wyłącznie znaczenie historyczne.

Z tych względów należało uchylić zaskarżony wyrok – w części dotyczącej

orzeczonej kary grzywny – i w tym zakresie sprawę przekazać Sądowi pierwszej

instancji do ponownego rozpoznania.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak na wstępie.

Tomasz Artymiuk

Marek Pietruszyński Barbara Skoczkowska

[WB]

[a.ł]