SN oddalił kasacje oskarżonych, sędzia po wcześniejszym areszcie nie musiał się wyłączyć

Kasacje wniesione w imieniu obojga skazanych są bezzasadne w stopniu

oczywistym.

Obrońca skazanego F.S. sformułował trzy zarzuty naruszenia prawa

procesowego, a mianowicie:

1. art. 41§1 k.p.k., art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 Konwencji

o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, poprzez rozpoznanie

I KK 118/26

2

sprawy przed Sądem I Instancji przez sędziego H.K., który powinien ulec

wyłączeniu od orzekania z uwagi na zachodzące uzasadnione wątpliwości

co do obiektywnej bezstronności w sytuacji, gdy Sędzia orzekał co do

zastosowania wobec oskarżonego tymczasowego aresztowania i tam

dokonał jednoznacznej oceny i wartościowania jego wyjaśnień w zestawieniu

z wyjaśnieniami współoskarżonej, podczas gdy to ta kwestia była kluczowa

przy rozstrzyganiu sprawy po uprzednim uchyleniu wyroku przez Sąd

Okręgowy z konkretnymi zaleceniami;

2. art. 433§2 k.p.k. w zw. z art. 41§1 k.p.k., art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6

ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

poprzez niedostateczne i niewłaściwe rozważenie zarzutu zawartego

w apelacji obrońcy skazanego wynikające, między innymi, z pominięcia,

że uzasadniona wątpliwość co do bezstronności musi być rozpatrywana

również w kontekście odbioru zewnętrznego i odczucia społecznego oraz nie

uwzględnienia stanowiska wyrażonego w orzecznictwie Sądu Najwyższego,

Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i literaturze przedmiotu;

3. art. 439§1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40§1 pkt 7 k.p.k., art. 45 ust. 1 Konstytucji

RP i art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych

wolności, albowiem wniosek o wyłączenie Sędziego H.K. rozpoznał Sędzia

P.L. wyłączony od udziału w sprawie z mocy prawa (art. 40§1 pkt 7 k.p.k.),

które to uchybienie znajduje się w katalogu normowanym przepisem art.

439§1 k.p.k.

O ile drugi z zarzutów wprost powiązany został ze sposobem

przeprowadzenia przez Sąd II instancji kontroli odwoławczej (przywołano w nim art.

433§2 k.p.k.), o tyle pierwszy zarzut sformułowany został w oderwaniu od tej

problematyki, podczas gdy stanowiła ona przedmiot rozstrzygnięcia Sądu

Okręgowego z uwagi na postawienie w apelacji zarzutu o tożsamej niemal treści.

Zasadnym było tym samym wskazanie i w tym zarzucie na naruszenie art. 433§2

k.p.k.

I KK 118/26

3

Niezależnie od kwestii technicznej prawidłowości ujęcia zarzutów

kasacyjnych zauważenia wymaga, że Sąd Odwoławczy odniósł się do kwestii

związanych z ewentualnym naruszeniem art. 41§1 k.p.k. i wbrew twierdzeniom

skarżącego omówił tę problematykę zarówno w aspekcie subiektywnej, jak i

obiektywnej bezstronności sędziego. Nader istotnym stwierdzeniem Sądu

Odwoławczego, które w istocie dotyka sedna problemu poruszanego w kasacji

przez obronę, jest fakt, że pomimo dokonania przez sędziego H.K. w treści

postanowienia o zastosowaniu tymczasowego aresztowania wobec F.S.

wartościowania wyjaśnień współoskarżonych, nie przesądzało ono o winie

skazanego, nie znalazły się w tym postanowieniu żadne stwierdzenia świadczące o

przekonaniu co do sprawstwa ówczesnego podejrzanego (dotyczyło ono wszak

wyłącznie oceny prawdopodobieństwa popełnienia zarzucanego czynu), a przede

wszystkim wyraźnie zaznaczono w nim, że rozbieżności w wyjaśnieniach

podejrzanych znajdą swoje rozstrzygnięcie na kolejnych etapach postępowania,

przy uwzględnieniu całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.

Tej wypowiedzi Sądu skarżący zdaje się nie dostrzegać, a wydaje się ona

kluczowa dla uznania decyzji o niewyłączeniu tego Sędziego od rozpoznania

sprawy i rozważań Sądu Odwoławczego za akceptowalne. Nie bez znaczenia

pozostaje także ocena samego Sędziego wyrażona w oświadczeniu złożonym w

związku z wpłynięciem wniosku o jego wyłączenie, że pomimo doniosłości

argumentacji zawartej w tym wniosku, nie istnieją podstawy do wyłączenia go od

rozpoznania sprawy.

Omawiane zarzuty należało tym samym uznać za nietrafione. Twierdzenia

Sądu Odwoławczego, zarówno te przywołane w niniejszym uzasadnieniu, jak

również pozostałe odnoszące się do przedmiotowej problematyki, należy uznać za

wyczerpujące i przekonujące.

Co się zaś tyczy zarzutu z pkt 3 kasacji, wskazującego na wystąpienie

w sprawie bezwzględnej przesłanki odwoławczej, zauważyć należy, że

problematyka ta, dostrzeżona przez Sąd II instancji a urzędu, została przez ten Sąd

omówiona. Z uwagi na jej doniosłość Sąd dokonał szerszych rozważań w tym

I KK 118/26

4

przedmiocie, dochodząc ostatecznie do wniosku, że i w tej przestrzeni nie doszło

do wywołania w sprawie podstawy do wzruszenia wydanego orzeczenia.

Jak słusznie zauważono, zgodnie z art. 40§1 pkt 7 k.p.k., sędzia jest z mocy

prawa wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli brał on udział w wydaniu orzeczenia,

które zostało uchylone. Sędzia taki jest przy tym wyłączony zarówno od

prowadzenia sprawy w jej głównym nurcie, jak też od wszelkich postępowań o

charakterze incydentalnym. Zasadnie jednak Sąd Okręgowy powołał się na wyrok

Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 2018r., wydany w sprawie II KK 363/17,

bowiem z jego treści wynika, że „jeżeli zaskarżone orzeczenie wydał inny sędzia niż

ten, który był wyłączony z mocy prawa od udziału w sprawie, wówczas wyrok albo

postanowienie nie są dotknięte bezwzględną przyczyną odwoławczą (art. 104§1 pkt

1 k.p.s.w., art. 439§1 pkt 1 k.p.k.), nawet jeżeli w toku postępowania w sprawie, w

ramach postępowania wpadkowego, orzekał iudex inhabilis (art. 40§1 k.p.k.).” Z

taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Skarżący nie

przywołał żadnej argumentacji, która wykazywałaby jakiekolwiek nieprawidłowości

w rozumowaniu Sądu Odwoławczego, ograniczając się w zasadzie do

sformułowania zarzutu kasacyjnego w tej przestrzeni.

Z kolei argumentacja dotycząca sędziego D.Ś., orzekającego w składzie

Sądu II instancji, choć nie ujęta formalnie w żaden zarzut kasacyjny, lecz opisana w

treści uzasadnienia kasacji, nie mogła przynieść spodziewanych przez skarżącego

skutków. Wobec tego Sędziego, który uprzednio orzekał w przedmiocie zażalenia

na postanowienie w przedmiocie tymczasowego aresztowania, utrzymując

zaskarżone orzeczenie w mocy, przywołać winno się podobną argumentację, która

dotyczyła sędziego H.K. Jedną z przesłanek negatywnych do stosowania

tymczasowego aresztowania jest przewidywanie, na podstawie okoliczności sprawy,

że sąd orzeknie w stosunku do oskarżonego karę pozbawienia wolności z

warunkowym zawieszeniem jej wykonania lub karę łagodniejszą albo że okres

tymczasowego aresztowania przekroczy przewidywany wymiar kary pozbawienia

wolności bez warunkowego zawieszenia (art. 259§2 k.p.k.). Przywołane przez

autora kasacji sformułowanie zawarte w postanowieniu utrzymującym w mocy

postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania nie świadczyło

I KK 118/26

5

o stronniczości Sądu orzekającego ani woli surowego ukarania F.S., lecz dowodziło,

że Sąd rozważył, czy istnieją wobec niego negatywne przesłanki do stosowania

tego środka zapobiegawczego. Jak już wskazywano w niniejszym postępowaniu,

badanie przesłanek do stosowania tymczasowego aresztowania ma szczególny

charakter i wiąże się ze wstępnym dokonaniem przez Sąd oceny zgromadzonego

już w sprawie materiału dowodowego. Dowodzenie przez Sąd wystąpienia

przesłanek do jego zastosowania nie może jednak przekładać się bezrefleksyjnie

na konkluzję o bezstronności sędziego orzekającego w tym przedmiocie, bowiem

prowadziłoby to do paraliżu wymiaru sprawiedliwości z uwagi na brak możliwości

orzekania w głównym nurcie spraw przez sędziów orzekających w przedmiocie

stosowania czy też przedłużania stosowania tego środka zapobiegawczego oraz

rozpoznających od nich środki odwoławcze. Analiza postanowień wydanych w

sprawie nakazuje podzielić ocenę dokonana przez Sąd II instancji i uznać, że brak

było podstaw do uznania, że mogły istnieć wątpliwości co do bezstronności

orzekających w sprawie Sędziów.

Przechodząc do drugiej kasacji – autorstwa obrońcy skazanej K.F., podnieść

należy, że postawiono w niej dwa zarzuty rażącego naruszenia przepisów prawa

procesowego, a mianowicie art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. w zw. z art. 433§2 k.p.k.

oraz art. 433§1 k.p.k. w zw. z art. 434§1 pkt 3 k.p.k., które miały polegać na

niewłaściwym rozpoznaniu apelacji pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej, co

skutkowało uwzględnieniem zapatrywania o konieczności wymierzenia wobec

skazanej surowszej kary za przypisane jej czyny.

Nadmienić wypada, że K.F. ani osobiście ani za pośrednictwem swojego

obrońcy nie zaskarżyła orzeczenia Sądu I instancji. Zmiana wyroku na jej

niekorzyść otworzyła jednak drogę do wywiedzenia kasacji. Rzecz jednak w tym,

że zmiana dokonana przez Sąd Okręgowy dotyczyła wyłącznie wymiaru kary, ta

zaś sfera pozostaje poza domeną postępowania kasacyjnego, zgodnie z treścią

art. 523§1 k.p.k. in fine. Choć więc pozornie zarzuty kasacyjne dotyczą naruszeń

prawa procesowego, w rzeczywistości jako odnoszące się do niewspółmierności

wymierzonej kary, należało je uznać, w postępowaniu kasacyjnym, za

niedopuszczalne.

I KK 118/26

6

Konkludując – autorzy kasacji nie wykazali, by Sąd Odwoławczy dopuścił się

jakiegokolwiek uchybienia, a tym bardziej takiego o charakterze rażącego

naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia i które winno

skutkować orzeczeniem o charakterze kasatoryjnym.

Konsekwencją powyższego było uznanie obu kasacji za bezzasadne w

stopniu oczywistym.

Skazanych obciążono kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego,

nie znajdując podstaw do zwolnienia od ich ponoszenia.

[WB]

[a.ł]