Sąd najwyższy. Orzeczenie uchylone

Sąd Rejonowy w Opolu, wyrokiem z 8 stycznia 2026 r., skazał M.K. za

popełnienie przestępstwa z art. 190 § 1 k.k. na szkodę dwójki pokrzywdzonych, na

I KK 150/26

2

karę 8 miesięcy ograniczenia wolności polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej,

kontrolowanej pracy na cele społeczne; orzekł wobec niego trzy środki karne w

postaci zakazu kontaktowania się z pokrzywdzonymi i zbliżania się do nich na

odległość nie mniejszą niż 10 m. Od wyroku pierwszoinstancyjnego nie wywiedziono

apelacji i orzeczenie uprawomocniło się 31 stycznia 2026 r.

Kasację od wyroku Sądu Rejonowego wniósł na korzyść skazanego

Prokurator Generalny w trybie art. 521 § 1 k.p.k. Podniósł w niej rażące i mające

istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie prawa materialnego - art. 43 § 1 k.k. w

zw. z art. 39 pkt 2b k.k. i art. 41a § 1 k.k. polegającego na nie określeniu okresów

obowiązywania orzeczonych środków karnych i zażądał uchylenia wyroku

pierwszoinstancyjnego w zaskarżonej części i przekazania sprawy do ponownego

rozpoznania w tym zakresie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja okazała się oczywiście zasadna, co implikowało rozpoznanie jej w

trybie art. 535 § 5 k.p.k.

Analiza sprawy potwierdziła zasadność wniosku sformułowanego w

nadzwyczajnym środku zaskarżenia. Zgodnie bowiem z treścią art. 43 § 1 k.k., o ile

ustawa nie stanowi inaczej, zakazy wymienione w art. 39 pkt 2b k.k. orzeka się w

latach od roku do 15 lat; wyjątkiem jest sytuacja, o której mowa w art. 41a § 3 k.k. (w

myśl tego przepisu Sąd może orzec dożywotnio zakaz kontaktowania się i zbliżania

się do określonych osób w razie wymierzenia skazanemu kary bezwzględnej

pozbawienia wolności). Niewątpliwie orzekając zakaz kontaktowania i zbliżania się

skazanego do K.S. i N.S. Sąd zaniechał określenia czasu trwania wymierzonego

środka karnego. Ujawnienie tego braku potwierdziło zasadność wykazanego w

kasacji uchybienia, albowiem w zaistniałym układzie procesowym zastosowanie art.

43 § 1 k.k. było obligatoryjne. Tymczasem Sąd meriti w punkcie II wyroku prawidłowo

powołał przepis art. 43 § 1 k.k. w zw. z art. 41a § 1 I § 4 k.k. (M.K. popełnił

przestępstwo przeciwko wolności grożąc pozbawieniem życia dwóm osobom), ale

wbrew ustawie orzekł bezterminowo środek karny z art. 39 pkt 2b k.k. W tej sytuacji

należało uznać, że wyrok obarczony został rażącą obrazą prawa wskazanego w

kasacji, która miała istotny wpływ na treść wyroku, albowiem w sposób

nieuprawniony ukształtowano niekorzystną dla skazanego sytuację, w której czas

stosowania zakazu pozostawał nieznany, a według konsekwentnie prezentowanej

przez Sąd Najwyższy linii orzeczniczej brak ten nie mógł być konwalidowany w

I KK 150/26

3

ramach postępowania wykonawczego na podstawie art. 13 § 1 k.k.w. (zob. wyr. SN

z: 14 października 2014 r., III KK 124/14; 30 marca 2015 r., II KK 75/15; 15 listopada

2017 r., IV KK 284 /17).

Orzekając ponownie co do środka karnego, Sąd Rejonowy będzie

zobowiązany zastosować art. 43 § 1 k.k. i określić termin wykonania orzeczenia w

tym zakresie.

Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł na posiedzeniu bez udziału stron jak

w części dyspozytywnej wyroku (art. 537 § 2 k.p.k.).

SSN Michał Laskowski

SSN Jerzy Grubba

SSN Andrzej Stępka

[WB]

[r.g.]