Sąd Najwyższy oddalił kasację skazanego R.S. i obciążył go kosztami postępowania kasacyjnego

Kasacja wniesiona w imieniu skazanego jest bezzasadna w stopniu

oczywistym.

W pierwszym jej zarzucie wskazano na rażące naruszenie prawa

procesowego, a mianowicie art. 6 k.p.k., art. 6 ust. 3 lit c. EKPC, art. 42 ust. 2

Konstytucji RP, które miało przejawiać się nie dochowaniem należytej staranności

przez obrońcę skazanego w toku postępowania w sprawie. W treści zarzutu autor

I KK 172/26

2

kasacji wymienił okoliczności, które w jego ocenie świadczyły o pozorowanej

obronie skazanego, która naruszyła jego prawo do obrony i rzetelnego procesu.

Zauważenia wymaga jednak, że obrona w niniejszym postępowaniu nie miała

charakteru obligatoryjnego, zaś skazanego reprezentował obrońca przez niego

wybrany i umocowany do działania w sprawie. Twierdzenia zawarte w kasacji,

jakoby od początku współpraca skazanego z obrońcą nie spełniała oczekiwań R.S.,

nie znajdują potwierdzenia w postępowaniu skazanego, który nie zdecydował się

na wypowiedzenie pełnomocnictwa i zmianę obrońcy. Z pozyskanych przez Sąd

Najwyższy informacji wynika także, że przeciwko ówczesnemu obrońcy skazanego

nie podjęto żadnych działań zmierzający do pociągnięcia go do odpowiedzialności

dyscyplinarnej w związku z rzekomymi uchybieniami w prowadzeniu obrony w

niniejszej sprawie (pismo Sekretarza Okręgowej Rady Adwokackiej w […] z

24.06.2026r. – k. 32 akt SN).

Słusznie zauważył w odpowiedzi na kasację prokurator, że wbrew

twierdzeniom skarżącego, adw. B.K. aktywnie uczestniczył w rozprawach przed

Sądem Rejonowym, zadawał świadkom pytania, składał wnioski dowodowe,

a następnie wywiódł skuteczną apelację od zapadłego wyroku. Uwzględniając

przysługującą obrońcy swobodę w kształtowaniu linii obrony, uznać należy,

że działania obrońcy skazanego miały charakter realny i efektywny, a ponadto

mieściły się w granicach przewidzianych prawem przedsięwzięć obrończych.

Trudno w skuteczny sposób zarzucić obrońcy zaniechanie złożenia wniosku

dowodowego o ponowne przesłuchanie pokrzywdzonej, w sytuacji, gdy zgodnie z

przepisami procedury karnej zasadę stanowi jednokrotne przesłuchanie takiego

pokrzywdzonego, a praktyka sądowa pokazuje, że niezwykle rzadko dochodzi do

ponownego przesłuchania w trybie art. 185a k.p.k. Odnośnie zaś nieobecności

obrońcy na terminie rozprawy apelacyjnej, należy wskazać z kolei, że adw. B.K.

zorganizował zastępstwo procesowe, zaś obecny na rozprawie substytut wnosił

o odroczenie rozprawy w związku z niezdolnością do pracy ustanowionego

obrońcy.

Trudno zatem przyznać rację skarżącemu, że w sprawie w istocie doszło do

rażącego naruszenia prawa. Co więcej, skarżący nie wykazał, jakie pozostałe

wymienione w zarzucie „uchybienia” w działaniu obrońcy miały przełożenie na

I KK 172/26

3

ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie. Tak sformułowany zarzut trudno tym samym

podzielić.

Odrębną kwestią jest to, że art. 6 k.p.k. nie może stanowić samodzielnej

podstawy kasacyjnej, gdyż w tym przepisie sformułowano jedną z zasad

generalnych rządzących procesem karnym, która to zasada znajduje następnie

konkretyzację w części szczegółowej kodeksu. Zatem treścią zarzutu może stać się

jedynie naruszenie konkretnych, szczegółowo wskazanych przepisów, które - jako

realizujące tę zasadę - także zostały naruszone. Tego zaś w postawionym zarzucie

zabrakło.

W drugim zarzucie kasacji wskazano na naruszenie art. 457§3 k.p.k. w zw.

z art. 433§1 i 2 k.p.k. poprzez przeprowadzenie nieprawidłowej kontroli

instancyjnej. Skarżący wskazał, że zajęte przez Sąd Odwoławczy stanowisko

dotyczące prawidłowości czynionych przez Sąd meriti ocen i ustaleń faktycznych

było błędne, skoro zgromadzony materiał dowodowy nasuwał poważne wątpliwości

co do sprawstwa skazanego, pozwalał na przyjęcie wersji konkurencyjnej, zaś

uszkodzenie nośnika z nagraniem przesłuchania małoletniej nie pozwoliło na

ustalenie ponad wszelką wątpliwość, że przesłuchanie to zostało przeprowadzone

w sposób prawidłowy i rzetelny.

Analiza motywów pisemnych orzeczenia Sądu II instancji prowadzi jednak do

wniosków, że Sąd ten odniósł się do wszystkich zarzutów apelacji i uczynił to w

sposób prawidłowy. Lektura orzeczeń Sądów obu instancji, a także ich uzasadnień,

świadczy o tym, że oba Sądy nie powzięły żadnych wątpliwości co do sprawstwa

skazanego. Zeznania małoletniej pokrzywdzonej, wzmocnione depozycjami

świadków (w tym jej matki, koleżanki czy żony skazanego), przekonały Sąd o winie

R.S., zaś powołana w sprawie biegła psycholog, która wydała nie tylko opinię

główną, ale także uzupełniającą, jednoznacznie wypowiedziała się w kwestii

zdolności małoletniej do rejestrowania i odtwarzania spostrzeżeń, a także braku

tendencji do konfabulacji czy fantazjowania. Również problematyka związana ze

zgłaszanymi przez świadków okolicznościami, jakoby małoletnia pokrzywdzona

wykazywała potrzebę zwrócenia na siebie uwagi i szukała atencji, była

przedmiotem opiniowania biegłego i została wzięta pod uwagę przez obydwa Sądy

orzekające w sprawie. Obrona nie wykazała w kasacji żadnych błędów natury

I KK 172/26

4

logicznej czy procesowej po stronie Sądu Odwoławczego. Podobnie należy ocenić

kwestię zniszczonego nośnika CD z nagraniem przesłuchania pokrzywdzonej.

Choć niewątpliwie sytuacja taka uniemożliwia odtworzenie przebiegu całego

przesłuchania, to jednak sporządzony z tej czynności protokół zawiera treść zeznań

małoletniej.

W ostatnich dwóch zarzutach kasacji (pkt 3 i 4) obrońca wskazał, jako

naruszone, art. 410 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k., które polegać miało na dokonaniu

„oceny zarzutów podniesionych w apelacji oraz wydanie wyroku przez Sąd II

instancji opartego na części materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie”

oraz art. 424§1 i 2 k.p.k., art. 410 k.p.k. i art. 92 k.p.k. które przejawiać się miało w

sporządzeniu uzasadnienia wyroku z naruszeniem zasad określonych w w/w

przepisach.

Rzecz jednak w tym, że Sąd Odwoławczy nie mógł wskazanych przepisów

naruszyć. Art. 410 k.p.k. nie ma zastosowania do postępowania odwoławczego,

ponieważ to nie dowody ujawnione przed Sądem II instancji stanowiły podstawę

rozstrzygnięcia tego sądu - ten bowiem rozstrzygał w granicach postawionych

zarzutów. Z kolei art. 424 k.p.k. określa wymogi jakie powinno spełniać

uzasadnienie wyroku sporządzone przez sąd I – instancji, nie zaś wymogi

uzasadnienia orzeczenia kończącego wydanego przez sąd odwoławczy, tu

zastosowanie ma art. 457§3 k.p.k. Jednocześnie zaznaczyć trzeba, że wobec

brzmienia art. 537a k.p.k., naruszenia art. 457§3 k.p.k. nie można uznać za

uchybienie, które mogło skutkować, samo w sobie, wzruszeniem orzeczenia. Co się

zaś tyczy art. 92 k.p.k., podobnie jak już wskazano wyżej odnośnie do art. 6 k.p.k.,

również ten artykuł nie może być wskazywany jako samodzielna podstawa kasacji,

gdyż zawarta w nim klauzula generalna wypełniona jest treścią przez konkretne

przepisy procesowe i wymaga to wykazania konkretnego naruszenia.

Sąd Odwoławczy dokonał kontroli odwoławczej zaskarżonego wyroku przez

pryzmat stawianych w apelacji zarzutów i podzielił oceny dokonane przez Sąd

Rejonowy. Wbrew twierdzeniom obrony, do skazania R.S. nie doszło na podstawie

zaledwie części materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, ale na

podstawie jego całości, należycie ocenionej przez pryzmat dyrektyw

sformułowanych w art. 7 k.p.k. Logiczne jest bowiem, że w sytuacji, gdy w sprawie

I KK 172/26

5

istnieją dwie przeciwstawne grupy dowodów, dokonanie ustaleń faktycznych musi

zostać oparte na jednej z nich, a mianowicie tej, której w procesie swobodnej ich

oceny, przyznano walor wiarygodności.

Podsumowując, wywiedzioną kasację należało uznać za bezzasadną w

stopniu oczywistym. Autor kasacji nie wykazał, by Sąd Odwoławczy dopuścił się

jakiegokolwiek uchybienia o charakterze rażącego naruszenia prawa, a tym

bardziej takiego, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia i które winno

skutkować orzeczeniem o charakterze kasatoryjnym.

Skazanego obciążono kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego,

nie znajdując podstaw do zwolnienia od ich ponoszenia.

[WB]

[r.g.]