SN pozostawił bez rozpoznania wniosek o wyłączenie sędziego za sposób jego powołania

Zarządzeniem z 23 lipca 2025 r., SSN Antoni Bojańczyk został wyznaczony

do rozpoznania kasacji obrońców skazanych N. K., O. C. i J. E. od wyroku Sądu

Apelacyjnego we Wrocławiu z 18 października 2024 r., sygn. II AKa 128/24, którą to

sprawę zarejestrowano w Sądzie Najwyższym pod sygn. I KK 263/25.

I KK 263/25

2

Wnioskiem z 26 sierpnia 2025 r. obrońca skazanych wniósł o wyłączenie

SSN Antoniego Bojańczyka od rozpoznania ww. kasacji obrońców. Zarządzeniem z

27 sierpnia 2025 r., wyznaczono do rozpoznania ww. wniosku SSN Annę

Dziergawkę i zarejestrowano wniosek pod sygn. KRI 1218. Następnie, obrońca

skazanych wnioskiem z 15 września 2025 r., wniósł o wyłączenie SSN Anny

Dziergawki od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN Antoniego Bojańczyka.

Wniosek zarejestrowano pod sygn. KRI 1244.

Uzasadniając wniosek obrońca wskazał, że w stosunku do SSN Anny

Dzieragwki zachodzą wątpliwości co do bezstronności gdyż sędzia została

powołana na urząd sędziego w trybie przewidzianym w ustawie z 8 grudnia 2017 r.

o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.

Autor wniosku podniósł również, że rozpoznanie wskazanego wniosku przez tego

sędziego naruszałoby zakaz nemo iudex in causa sua.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek obrońcy o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od rozpoznania

wniosku o wyłączenie SNN Antoniego Bojańczyka od rozpoznania sprawy o sygn. I

KK 263/25 należało pozostawić bez rozpoznania jako niedopuszczalny z mocy

ustawy.

Wbrew twierdzeniom obrońcy - przedstawione w treści wniosku okoliczności

nie mogły zostać rozpoznane w trybie art. 41 § 1 k.p.k. W orzecznictwie Sądu

Najwyższego słusznie podkreśla się, że wątpliwość co do bezstronności sędziego

nie może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych związanych z jego

powołaniem i to niezależnie od tego w jakim okresie i z jakimi ułomnościami w

procedurze nominacyjnej doszło to tego powołania (zob. m. in. postanowienie SN z

dnia 21 czerwca 2023 r., IV KK 460/19; postanowienie SN z dnia 31 października

2023 r., V KK 358/23). Podnoszone zarzuty nie mogą mieć bowiem charakteru

abstrakcyjnego i odnosić się do całych grup powołanych sędziów (zob.

postanowienie SN z dnia 10 sierpnia 2023 r., V KK 162/22).

Stanowisko wyrażone w postanowieniu SN z dnia 10 sierpnia 2023 r., V KK

162/22), potwierdza również wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 marca 2020 r.,

sygn. akt P 22/19, z którego wynika, że art. 41 § 1 w związku z art. 42 § 1 ustawy z

I KK 263/25

3

6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 30), w

zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z

powodu wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej

Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, w skład której wchodzą

sędziowie wybrani na podstawie art. 9a ustawy z 12 maja 2011 r. o Krajowej

Radzie Sądownictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 84, 609, 730 i 914 oraz z 2020 r. poz.

190), jest niezgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji

Rzeczypospolitej Polskiej.

Także z brzmienia art. 29 § 4 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie

Najwyższym (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 622; dalej ustawa o SN), dodanego ustawą z

9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych

ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 1259) wynika, że okoliczności towarzyszące powołaniu

sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do

podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania

jego niezawisłości i bezstronności. Skoro zatem ustawa o Sądzie Najwyższym w

sposób szczególny reguluje badanie kwestii bezstronności sędziego w kontekście

okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego oraz jego postępowania po

powołaniu (zob. art. 29 ustawy o SN), to w tym zakresie stanowi lex specialis w

stosunku do art. 41 § 1 k.p.k., wyłączając możliwość badania określonych w niej

przesłanek w ogólnej procedurze (zob. postanowienie SN z 26 stycznia 2023 r., V

KK 485/21).

Wobec powyższego należy uznać, iż niedopuszczalne jest zastosowanie art.

41 § 1 k.p.k. w sytuacji, gdy z treści wniosku o wyłączenie sędziego wynika, że

dotyczy on okoliczności przewidzianych w art. 29 § 5 ustawy o SN, a tak właśnie

jest w niniejszej sprawie. Takie procedowanie zmierzałoby do obejścia zawartego w

art. 29 § 4 ustawy o Sądzie Najwyższym bezwzględnego zakazu, który nie

dopuszcza możliwości podważenia orzeczenia wydanego z udziałem sędziego

Sądu Najwyższego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności

wyłącznie z powodu okoliczności towarzyszących powołaniu tego sędziego.

Orzekanie przez ww. sędziego nie jest także równoznaczne ze złamaniem

zasady nemo iudex in causa sua. Okoliczność, że dana osoba została powołana na

stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na skutek rekomendacji KRS

I KK 263/25

4

ukształtowanej w trybie określonym przepisami wskazanej ustawy, a także treść

sformułowanych w tym aspekcie zarzutów kasacyjnych, samo przez się nie

przekłada się na ocenę przesłanek z art. 41 § 1 k.p.k. wobec innego sędziego, w

tym wypadku, Anny Dziergawki, zwłaszcza bez wykazania dodatkowych

okoliczności, które miałyby świadczyć o naruszeniu przez tego sędziego

standardów niezawisłości i bezstronności w konkretnej sprawie. Wątpliwości co do

bezstronności w rozumieniu art. 41 § 1 k.p.k. muszą zatem wynikać z konkretnych

sytuacji i faktów, związanych z osobą i zachowaniem sędziego, jego nastawienia do

sprawy czy stron, czego nie wykazał wobec SSN Anny Dziergawki autor wniosku.

Mając powyższe okoliczności na uwadze orzeczono jak w części

dyspozytywnej niniejszego postanowienia.

[J.J.]

[a.ł]