Za odpowiedź na kasację obrońcy skazany zapłaci 300 zł oskarżycielce

W toku postępowania kasacyjnego adw. M.L. jako ustanowiony z wyboru

pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej A.M. sporządził i wniósł w jej imieniu

odpowiedź na kasację wniesioną przez obrońcę J.M. Kasacja została oddalona przez

Sąd Najwyższy jako oczywiście bezzasadna na posiedzeniu w dniu 11 sierpnia 2026

r. w trybie z art. 535 § 3 k.p.k.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

I KK 270/26

2

Wniosek o przyznanie poniesionych kosztów związanych z ustanowieniem

przez oskarżyciela prywatnego pełnomocnika z wyboru co do zasady okazał się

zasadny, gdyż zgodnie z art. 637a k.p.k. do kosztów postępowania kasacyjnego

stosuje się odpowiednio przepisy o kosztach postępowania odwoławczego, chyba

że ustawa stanowi inaczej. Wobec tego odpowiednie zastosowanie w tej kwestii

znalazł art. 636 § 1 i 3 k.p.k., przewidujący obciążenie skazanego kosztami procesu

za postępowanie odwoławcze, jeżeli środek odwoławczy pochodzi od obrońcy i nie

został uwzględniony, jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie. Do kosztów

procesu niewątpliwie należą uzasadnione wydatki stron, w tym z tytułu ustanowienia

w sprawie jednego pełnomocnika (art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k.).

Wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego z wyboru odbywa się w

granicach dopuszczalnej, szerokiej autonomii (art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja

1982 r. Prawo o adwokaturze). Zasada umowności ustalania opłat za czynności

adwokackie, uwzględniająca prawa rynku, obowiązuje jednak tylko między stronami

zawartej umowy. W przypadku ustalania przez sąd wysokości zwrotu poniesionych

kosztów pomocy prawnej, sytuacja przedstawia się inaczej, gdyż zwrot ten

limitowany jest określonymi stawkami, regulowanymi przepisami prawa.

Wysokość przysługującego zwrotu poniesionych kosztów pomocy prawnej

z wyboru określona jest Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22

października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie. Zgodnie z jego

przepisami, w sytuacji nieuwzględnienia środka zaskarżenia wniesionego przez

stronę przeciwną, procesowemu rywalowi przysługuje zwrot poniesionych kosztów

ustanowienia jednego pełnomocnika z wyboru, jednak nie za sam fakt ustanowienia

pełnomocnika i podjęcia się pomocy prawnej, a za podjęte konkretne działania. Może

to być przykładowo: uczestnictwo w rozprawie sądowej, sporządzenie i wniesienie

kasacji czy też dokonanie określonej czynności procesowej w toku postępowania

sądowego. W przedmiotowym postępowaniu zrealizowane na zewnątrz (a więc

niejako widoczne dla Sądu Najwyższego) czynności związane z pomocą prawną

polegały wyłącznie na złożeniu odpowiedzi na kasację obrońcy. Ponieważ

rozporządzenie nie przewiduje wprost opłaty za tego rodzaju czynność, Sąd

Najwyższy przyjmuje, że doszło do tej ostatniej spośród wymienionych wyżej

aktywności, a zatem do dokonania określonej czynności procesowej w toku

postępowania kasacyjnego. Zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia, stawka minimalna

I KK 270/26

3

za tego rodzaju działanie wynosi 25% stawki minimalnej przewidzianej za obronę w

sprawie, w której owa czynność ma być dokonana. Stosownie zaś do § 11 ust. 2 pkt

6 rozporządzenia, stawka minimalna za obronę przed Sądem Najwyższym wynosi

1.200 zł, a zatem w konsekwencji należną co do zasady na rzecz oskarżyciela

prywatnego opłatą jest 300 zł.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w postanowieniu.

Adam Roch

[WB]

[a.ł]