Kasacja o odszkodowanie za represje radzieckie oddalona, wnioskodawca płaci koszty

Sąd Apelacyjny w Poznaniu, wyrokiem z 12 marca 2026 r., po rozpoznaniu

apelacji pełnomocnika, utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Zielonej Górze

z 28 kwietnia 2025 r., na mocy którego oddalono wniosek T.S. o zasądzenie

odszkodowania i zadośćuczynienia za szkodę i krzywdę spowodowanymi F.S.

I KK 272/26

2

represjonowaniem radzieckich organów ścigania za działalność na rzecz

niepodległego bytu Państwa Polskiego, podjętymi wobec niego po przejściu przezeń

do rezerwy, nie wcześniej niż przed 3 marca 1947 roku.

W kasacji od wyroku Sądu drugiej instancji pełnomocnik podniósł dwa rażące

i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenia prawa tj. art. 433 § 2 k.p.k. w zw.

z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 8 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. oraz art. 8 ust. 1 w zw. z

art. 8 ust. 2a ustawy lutowej polegające na błędnym przyjęciu, że do zatrzymania

represjonowanego nie doszło na terytorium II Rzeczypospolitej i wniósł o uchylenie

zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi

Apelacyjnemu w Poznaniu.

W odpowiedzi na kasację Prokurator Okręgowy w Zielonej Górze wniósł o

oddalenie jej jako oczywiście bezzasadnej.

Sąd Najwyższy co następuje.

Kasacja była oczywiście bezzasadna.

Po to ustawodawca wprowadził w kodeksie postępowania karnego art. 526 §

2 k.p.k., zgodnie z którym jeżeli kasacja nie pochodzi od prokuratora, Prokuratora

Generalnego, Rzecznika Praw Obywatelskich albo Rzecznika Praw Dziecka,

powinna być sporządzona i podpisana przez adwokata, radcę prawnego albo radcę

Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, aby zapewnić sporządzonemu i

wniesionemu nadzwyczajnemu środkowi zaskarżenia najwyższy poziom

merytoryczny. Niestety tego standardu rzetelności nie spełniała rozpoznawana

skarga kasacyjna. Nie tylko podniesiono w niej uchybienie, które było już

przedmiotem badania w postępowaniu odwoławczym, ale spowodowano, że miało

ono charakter zarzutu z art. 438 pkt 3 k.p.k. niedozwolonego na obecnym etapie

procedowania, co uczyniło kasację, wbrew treści art. 519 k.p.k., wniesioną od wyroku

Sądu pierwszej instancji. Skarżąca nie wykazała, aby na etapie procedowania Sądu

ad quem doszło do takich uchybień o charakterze rażącym, żebyśmy mogli mówić o

funkcjonowaniu w obrocie prawnym wyroku niesprawiedliwego, a mówiąc wprost, nie

doszło na etapie kontroli instancyjnej do żadnych uchybień, które spowodowałyby,

że utrzymano w mocy orzeczenie o oddaleniu wniosku o odszkodowanie i

zadośćuczynienie za szkody i krzywdy wynikłe z bezdyskusyjnie prowadzonych

przez radzieckie organy ścigania represji wobec F.S., w sposób bezprawny.

Stanowisko pełnomocnika przedstawione najpierw w apelacji, a na obecnym

etapie procedowania w nadzwyczajnym środku zaskarżenia, jakoby do przesłuchań

I KK 272/26

3

a w końcu zatrzymania w dniu 8 kwietnia 1951 roku F.S. doszło w ramach terytorium

II Rzeczypospolitej, co było niezbędną przesłanką do zastosowania art. 8 ust. 1

ustawy lutowej i ewentualnego zasądzenia od Skarbu Państwa na rzecz

wnioskodawcy odszkodowania za poniesioną szkodę i zadośćuczynienia za doznaną

krzywdę - nie wytrzymywało krytyki. Zostało bowiem ustalone ponad wszelką

wątpliwość, że po pierwsze F.S. po 3 marca 1947 roku jako rezerwista osiedlił się w

W., a po drugie, że miejscowość ta nie znajdowała się w granicach Rzeczypospolitej

Polskiej, ani tych określonych Traktatem Ryskim od 1919 roku do 1939 roku, ani od

1940 roku, od kiedy W. weszły w ramy Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki

Radzieckiej, co potwierdził biegły sądowy.

Dlatego Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu kasacji w granicach zaskarżenia i

podniesionych zarzutów (art. 536 k.p.k.), oddalił kasację na posiedzeniu bez udziału

stron w trybie przewidzianym w art. 535 § 3 k.p.k. O kosztach postępowania

kasacyjnego orzeczono po myśli art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k.

[WB]

[a.ł]