Kara spoza nakazu ENA objęta wyrokiem łącznym. SN uchylił wyrok i umorzył postępowanie

I KK 367/25

2

Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu wyrokiem łącznym z dnia 8

października 2024 r., sygn. akt VIII K 622/24, w sprawie Ł. B. , skazanego

prawomocnymi wyrokami:

1. Sądu Rejonowego Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu z dnia 24 lipca

2020 r., sygn. akt VI K 413/20, za przestępstwo z art. 62 ust. 1 i 2 ustawy z

dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii popełnione w dniu 19

grudnia 2019 r., na karę 2 lat pozbawienia wolności;

2. Sądu Rejonowego Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu z dnia 25

kwietnia 2022 r., sygn. akt VI K 1330/21, za przestępstwo z art. 281 § 1 k.k. w

zw. z art. 64 § 2 k.k. popełnione w dniu 23 grudnia 2021 r. na karę roku i 8

miesięcy pozbawienia wolności;

3. Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu z dnia 29 kwietnia 2022

r., sygn. akt VIII K 89/22, za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 §

1 k.k. popełnione w dniu 27 listopada 2021 r., na karę 4 miesięcy pozbawienia

wolności,

na podstawie art. 85 § 1 i 2 k.k., art. 86 § 1 k.k. połączył w pkt. 1 tego wyroku kary

pozbawienia wolności orzeczone wyrokami wskazanymi w pkt. 2 i 3 i wymierzył

łączną karę pozbawienia wolności w wymiarze roku i 10 miesięcy.

W pkt. 2 opisywanego wyroku na podstawie art. 572 k.p.k. w pozostałym

zakresie umorzył postępowanie, a w pkt. 3 na podstawie art. 577 k.p.k. na poczet

kary łącznej zaliczył skazanemu okres rzeczywistego pozbawienia wolności w

sprawie Sądu Rejonowego Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu o sygn. VI K

1330/21 od dnia 24 grudnia 2021 r. godz. 07.45 do dnia 24 grudnia 2021 r. godz.

11.50 i od dnia 27 marca 2024 r. nadal, rozstrzygając w pozostałych punktach wyroku

o kosztach postępowania.

Wobec niezaskarżenia, powyższy wyrok uprawomocnił się w dniu 16

października 2024 r.

Od opisanego wyroku łącznego kasację wniósł w dniu 26 września 2025 r.

Prokurator Generalny, zaskarżając go w całości, na niekorzyść skazanego Ł. B. i

I KK 367/25

3

podnosząc zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia

przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 366 § 1 k.p.k. i art. 410 k.p.k. w zw.

z art. 574 k.p.k. oraz art. 607e § 1 k.p.k. w zw. z art. 569 § 1 k.p.k., polegającego na

zaniechaniu uwzględnienia i wyjaśnienia wynikających z akt sprawy istotnych

informacji wskazujących, iż skazany Ł. B. został przekazany z Niemiec do Polski w

celu wykonania orzeczonych wobec niego kar pozbawienia wolności, wskutek czego

z naruszeniem zasady specjalności określonej w art. 607e § 1 k.p.k. doszło do

połączenia w kwestionowanym wyroku łącznym kary roku i 8 miesięcy pozbawienia

wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego Poznań-Nowe Miasto i Wilda w

Poznaniu z dnia 25 kwietnia 2022 r., sygn. akt VI K 1330/21, z karą 4 miesięcy

pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto

w Poznaniu z dnia 29 kwietnia 2022 r., sygn. akt VIII K 89/22, pomimo tego, że brak

było warunków do połączenia opisanych wyżej skazań i orzeczenia kary łącznej

pozbawienia wolności, gdyż kara wymierzona w sprawie o sygn. VIII K 89/22 nie

stanowiła podstawy wydania skazanego na podstawie europejskiego nakazu

aresztowania (ENA), jak również skazany nie zrzekł się w tej sprawie korzystania z

zasady specjalności.

W oparciu o ten zarzut Autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku

łącznego oraz umorzenie postępowania na podstawie art. 572 k.p.k.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja Prokuratora Generalnego okazała się oczywiście zasadna, a

ponieważ wniesiona została z zachowaniem terminu określonego w art. 524 § 3 k.p.k.,

możliwe było jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

Wyrok łączny Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu jest

nieprawidłowy, ponieważ zapadł z rażącą obrazą przepisów prawa karnego

procesowego, opisaną w zarzucie kasacji.

Zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego zasada

specjalności sformułowana w art. 607e § 1 k.p.k. stanowi przesłankę ujemną dla

orzeczenia kary łącznej obejmującej kary pozbawienia wolności wymierzone za

przestępstwa inne niż te które stanowiły podstawę wydania na podstawie

I KK 367/25

4

europejskiego nakazu aresztowania (ENA). Rażące naruszenie art. 607e § 1 k.p.k. i

zawartej w nim zasady specjalności stanowi zarówno wydanie wyroku łącznego

obejmującego kary pozbawienia wolności nieobjęte decyzją o przekazaniu,

niezależnie od zasady przyjętej za podstawę ukształtowania kary łącznej, jak i

wykonanie uprzednio orzeczonej kary łącznej obejmującej takie kary.

W wyroku łącznym nie podlega zatem połączeniu kara pozbawienia wolności,

której nie można wykonać w wypadku przekazania osoby ściganej ENA, gdy

podstawą wydania nie było wykonanie tej kary, a skazany nie zrzekł się prawa do

korzystania z zasady specjalności - art. 607e § 1 i 3 pkt 7 k.p.k. (tak np. Sąd

Najwyższy w wyrokach z dnia: 20 października 2011 r., III KK 140/11; 20 stycznia

2015 r., III KK 369/14; 13 stycznia 2016 r., III KK 471/15; 6 lutego 2020 r., II KK 2/20;

12 października 2022 r., I KK 343/22).

Innymi słowy uchylenie przeszkody do wydania wyroku obejmującego kary

pozbawienia wolności za inne czyny popełnione przez skazanego przed

przekazaniem i niewskazane w orzeczeniu o przekazaniu, przy jednoczesnym braku

oświadczenia państwa wykonania nakazu może nastąpić poprzez wyrażenie przez

skazanego zgody na wykonanie tych kar i zrzeczenie się korzystania z zasady

specjalności po przekazaniu (art. 607e § 3 pkt 7 k.p.k.), przy czym zrzeczenie to

winno nastąpić w sposób jednoznaczny, dobrowolny, ze świadomością konsekwencji,

a także poprzedzać wydanie wyroku łącznego. Samo złożenie np. wniosku o wydanie

wyroku łącznego nie jest zatem równoznaczne ze zrzeczeniem się przez skazanego

zasady specjalności (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2023 r., IV

KK 324/22, i z dnia 9 stycznia 2024 r., II KK 426/23).

Tymczasem analiza materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej

sprawie prowadzi do następujących konstatacji.

Wniosek o wydanie wyroku łącznego na podstawie art. 12b k.k.w. w

odniesieniu do Ł. B. złożyła administracja Aresztu Śledczego w Jeleniej Górze.

Skazany Ł. B. w pismach z dnia 25 sierpnia 2024 r. wniósł o przyznanie mu obrońcy

z urzędu w toczącym się postępowaniu oraz o uwzględnienie przy wydawaniu wyroku

łącznego orzeczeń zapadłych w Niemczech, skąd został deportowany do Polski. W

I KK 367/25

5

pismach tych wymieniony nie zrzekł się korzystania z zasady specjalności.

Stanowisko w tym przedmiocie zostało wyraźnie potwierdzone przez skazanego na

posiedzeniu Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu w dniu 16 stycznia

2025 r., sygn. akt VIII Ko 3091/24, a zatem już po wydaniu prawomocnego wyroku

łącznego w niniejszej sprawie.

Z kolei zawarta w przywołanej wyżej korespondencji Ł. B. informacja o jego

skazaniu w Niemczech i deportowaniu z tego kraju do Polski znalazła potwierdzenie

w znajdującej się w aktach sprawy o wydanie wyroku łącznego dokumentacji

uzyskanej z systemu NOE.SAD (umożliwiającego dostęp do Centralnej Bazy Danych

Osób Pozbawionych Wolności) oraz w opinii o skazanym przedłożonej przez Areszt

Śledczy w Poznaniu.

Wobec powyższego stwierdzenia konieczne było w realiach tej sprawy

zweryfikowanie, czy orzeczeniu kary łącznej w wyroku łącznym nie stoi na

przeszkodzie zasada specjalności określona w art. 607e § 1 k.p.k. Przypomnieć w

tym miejscu bowiem należy, że stosownie do treści art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art.

574 k.p.k. przewodniczący składu orzekającego ma obowiązek podjęcia

niezbędnych czynności przed wydaniem wyroku łącznego zmierzających do

wyjaśnienia wszystkich okoliczności pozwalających na dokładne ustalenie, czy

zachodzą warunki do wydania wyroku łącznego, a jeśli tak, to które z wcześniejszych

wyroków zawierających kary podlegające łączeniu powinny być objęte tym wyrokiem

łącznym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2014 r., II KK 270/14).

Słusznie we wniesionej w tej sprawie kasacji skarżący podniósł, że z

obowiązku tego in concreto przewodniczący składu orzekającego sądu meriti nie

wywiązał się należycie i nie wyjaśnił, czy zachodzą przesłanki do orzeczenia kary

łącznej w wyroku łącznym, co stanowi rażącą obrazę art. 366 § 1 k.p.k. i art. 410

k.p.k. w zw. z art. 574 k.p.k.

Dopiero po wydaniu zaskarżonego orzeczenia Sąd Rejonowy Poznań-Stare

Miasto w Poznaniu uzyskał informację z Aresztu Śledczego w Poznaniu, do którego

zostało ono przesłane celem wykonania kary łącznej pozbawienia wolności, że objęta

węzłem kary łącznej jednostkowa kara pozbawienia wolności orzeczona wyrokiem

I KK 367/25

6

Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu z dnia 29 kwietnia 2022 r., sygn.

akt VIII K 89/22, nie była przedmiotem europejskiego nakazu aresztowania (ENA) i

w związku z tym mogło dojść do złamania zasady specjalności.

Następnie Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu uzyskał

informacje, że wobec skazanego Ł. B. wydano ENA w trzech sprawach: 1) Sądu

Rejonowego Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu o sygn. VI K 413/20 (sygn.

akt III Kop 89/22), 2) Sądu Rejonowego Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu o

sygn. III K 34/20 (sygn. akt III Kop 127/22), 3) Sądu Rejonowego Poznań-Nowe

Miasto i Wilda w Poznaniu, sygn. akt VI K 1330/21 (sygn. akt III Kop 212/22) w

związku z jego poszukiwaniem w celu odbycia kar pozbawienia wolności

orzeczonych wyrokami wydanymi w tych sprawach.

W wyniku uruchomienia procedury ENA Ł. B. został wydany stronie polskiej

przez stronę niemiecką w celu wykonania kar orzeczonych w opisanych wyżej

sprawach. Nie został on natomiast przekazany w celu wykonania kary pozbawienia

wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu

z dnia 29 kwietnia 2022 r., sygn. akt VIIIK 89/22.

Wobec powyższego objęcie węzłem kary łącznej w wyroku łącznym Sądu

Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu o sygn. VIII K 622/24 skazania

wynikającego z wyroku Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu o sygn.

VIII K 89/22 rażąco naruszało art. 607e § 1 k.p.k. w zw. z art. 569 § 1 k.p.k., gdyż

kara orzeczona tym wyrokiem z uwagi na występowanie zasady specjalności nie

mogła zostać wprowadzona do wykonania.

Mając zatem na uwadze, że w niniejszej sprawie brak jest nadal warunków do

orzeczenia kary łącznej, gdyż zasada specjalności nie przestała obowiązywać, za

zasadny uznać należało wniosek skarżącego o uchylenie wyroku łącznego Sądu

Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu o sygn. VIII K 622/24 i umorzenie

postępowania w tym przedmiocie (art. 537 § 2 k.p.k. w zw. z art. 572 k.p.k.).

Ponieważ ujemna przesłanka procesowa zdefiniowana w art. 607e § 1 k.p.k. k.p.k.

ma charakter względny (usuwalny), a zatem umorzenie postępowania karnego z

powodu braku zgody państwa wydającego na ściganie za dane przestępstwo nie

I KK 367/25

7

stanowi przeszkody do ponownego wszczęcia postępowania o wydanie wyroku

łącznego, po uzyskaniu wymaganej zgody. Procedurę unormowaną w art. 607e § 3

pkt 8 k.p.k. może i powinien uruchomić sąd (wykonawczy), co może skutkować

uzyskaniem zgody organu sądowego państwa wykonania nakazu na wykonanie tej

kary. Tym samym podzielić należy stanowisko skarżącego co do kierunku wniesionej

kasacji (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2014 r., V KK 357/13,

OSNKW 2014/8/61).

Zasygnalizować też należy, że Sąd Rejonowy Poznań-Grunwald i Jeżyce w

Poznaniu wyrokiem łącznym z dnia 10 kwietnia 2025 r., sygn. akt III K 104/25,

połączył karę 2 lat pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego

Poznań- Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu z dnia 24 lipca 2020 r., sygn. akt VI K

413/20 z karą 5 miesięcy pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu

Rejonowego Poznań- Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z dnia 7 października 2024 r.,

sygn. akt III K 34/20 i wymierzył karę łączną 2 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności.

Opisany wyrok łączny nie spowodował jednak utraty mocy poprzedniego wyroku

łącznego, kwestionowanego obecnie w kasacji, gdyż nie ingerował w jego treść.

Mając na uwadze powyższe rozważania oraz trafność zarzutu kasacji,

należało uchylić zaskarżony kasacją Prokuratora Generalnego wyrok Sądu

Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu i umorzyć postępowanie na

podstawie art. 572 k.p.k., a kosztami procesu w tym przedmiocie obciążyć Skarb

Państwa.

Z tych wszystkich względów, orzeczono jak w części dyspozytywnej wyroku.

[J.J.]

[a.ł]

Tomasz Artymiuk

Marek Pietruszyński

Jerzy Grubba

I KK 367/25

8