Wniosek o wyłączenie sędziego SN z powodu jego powołania pozostawiony bez rozpoznania

Zarządzeniem z 6 października 2025 r., SSN S.S. został wyznaczony do

rozpoznania kasacji obrońcy od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 25

kwietnia 2025 r., sygn. akt II AKa 94/25, utrzymującego w mocy wyrok Sądu

Okręgowego w Opolu z 18 grudnia 2024 r., sygn. akt III K 56/24.

Wnioskiem z 11 listopada 2025 r. obrońca skazanej wniósł o wyłączenie

SSN S.S. od rozpoznania sprawy. Zarządzeniem z 17 listopada 2025 r., do

rozpoznania wniosku o wyłączenie wyznaczono SSN P.K. Pismem z 24 listopada

2025 r., obrońca skazanej wniósł o wyłączenie od rozpoznania wniosku o

wyłączenie SSN P.K.

I KK 374/25

2

Uzasadniając wniosek obrońca wskazał, że ww. sędzia został powołany na

urząd sędziego w trybie przewidzianym w ustawie z 8 grudnia 2017 r. o zmianie

ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Zdaniem

autora wniosku rozpoznanie sprawy przez ww. sędziego będzie skutkować

naruszeniem reguły nemo iudex in causa sua.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek obrońcy o wyłączenie SSN P.K. od rozpoznana sprawy sygn. akt I

KK 374/25, należało pozostawić bez rozpoznania jako niedopuszczalny z mocy

ustawy.

Przedstawione w treści wniosku okoliczności nie mogły zostać rozpoznane w

trybie art. 41 § 1 k.p.k. W orzecznictwie Sądu Najwyższego słusznie podkreśla się,

że wątpliwość co do bezstronności sędziego nie może być wywodzona z samych

kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem i to niezależnie od tego w jakim

okresie i z jakimi ułomnościami w procedurze nominacyjnej doszło to tego

powołania (zob. m. in. postanowienie SN z 21 czerwca 2023 r., IV KK 460/19;

postanowienie SN z 31 października 2023 r., V KK 358/23). Podnoszone zarzuty

nie mogą mieć bowiem charakteru abstrakcyjnego i odnosić się do całych grup

powołanych sędziów (zob. postanowienie SN z 10 sierpnia 2023 r., V KK 162/22).

Stanowisko wyrażone w postanowieniu SN z 210 sierpnia 2023 r., V KK

162/22), potwierdza również wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 marca 2020 r.,

sygn. akt P 22/19, z którego wynika, że art. 41 § 1 w związku z art. 42 § 1 ustawy z

6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 30), w

zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z

powodu wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej

Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, w skład której wchodzą

sędziowie wybrani na podstawie art. 9a ustawy z 12 maja 2011 r. o Krajowej

Radzie Sądownictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 84, 609, 730 i 914 oraz z 2020 r. poz.

190), jest niezgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji

Rzeczypospolitej Polskiej.

I KK 374/25

3

Także z brzmienia art. 29 § 4 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie

Najwyższym (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 622; dalej ustawa o SN), dodanego ustawą z

9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych

ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 1259) wynika, że okoliczności towarzyszące powołaniu

sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do

podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania

jego niezawisłości i bezstronności. Skoro zatem ustawa o Sądzie Najwyższym w

sposób szczególny reguluje badanie kwestii bezstronności sędziego w kontekście

okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego oraz jego postępowania po

powołaniu (zob. art. 29 ustawy o SN), to w tym zakresie stanowi lex specialis w

stosunku do art. 41 § 1 k.p.k., wyłączając możliwość badania określonych w niej

przesłanek w ogólnej procedurze (zob. postanowienie SN z 26 stycznia 2023 r., V

KK 485/21).

Konsekwencją tego stanu rzeczy jest konieczność uznania, iż

niedopuszczalne jest zastosowanie art. 41 § 1 k.p.k. w sytuacji, gdy z treści

wniosku o wyłączenie sędziego wynika, że dotyczy on okoliczności przewidzianych

w art. 29 § 5 ustawy o SN, a tak właśnie jest w niniejszej sprawie. Takie

procedowanie zmierzałoby do obejścia zawartego w art. 29 § 4 ustawy o Sądzie

Najwyższym bezwzględnego zakazu, który nie dopuszcza możliwości podważenia

orzeczenia wydanego z udziałem sędziego Sądu Najwyższego lub kwestionowania

jego niezawisłości i bezstronności wyłącznie z powodu okoliczności

towarzyszących powołaniu tego sędziego.

Orzekanie przez ww. sędziego nie jest także równoznaczne ze złamaniem

zasady nemo iudex in causa sua. Okoliczność, że dana osoba została powołana na

stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na skutek rekomendacji KRS

ukształtowanej w trybie określonym przepisami wskazanej ustawy, a także treść

sformułowanych w tym aspekcie zarzutów kasacyjnych, samo przez się nie

przekłada się na ocenę przesłanek z art. 41 § 1 k.p.k. wobec innego sędziego, w

tym wypadku, SSN P.K., zwłaszcza bez wykazania dodatkowych okoliczności,

które miałyby świadczyć o naruszeniu przez tego sędziego standardów

niezawisłości i bezstronności w konkretnej sprawie. Wątpliwości co do

I KK 374/25

4

bezstronności w rozumieniu art. 41 § 1 k.p.k. muszą zatem wynikać z konkretnych

sytuacji i faktów, związanych z osobą i zachowaniem sędziego, jego nastawienia do

sprawy czy stron, czego nie wykazał wobec SSN P.K. autor wniosku.

Mając powyższe okoliczności na uwadze orzeczono jak w części

dyspozytywnej niniejszego postanowienia.

[WB]

[r.g.]