Alkomat 0,12 mg/l, potem dwa zera. Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy

Wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Krzyków we

Wrocławiu z dnia 29 września 2021 r., sygn. akt VII W 750/21, obwiniony M.M. został

uznany za winnego tego, że:

I KK 452/25

2

1. w dniu 28 czerwca 2021 r. ok. godz. 00:35 w W. na ul. [...] kierował pojazdem

marki F. nr rej [...] będąc w stanie po użyciu alkoholu (wynik I - 0,12 mg/l, wynik

II - 0,00 mg/l, wynik III 0,00 mg/l), tj. czynu z art. 87 § 1 k.w. Mając na uwadze

treść art. 39 § 1 k.w., Sąd odstąpił od wymierzenia ukaranemu kary i środka

karnego za przypisane mu wykroczenie;

2. w tym samym miejscu i czasie kierował pojazdem bez włączonych świateł w

czasie od zmierzchu do świtu, tj. czynu z art. 88 kodeksu wykroczeń. Za to

wykroczenie Sąd wymierzył obwinionemu karę 200 złotych (dwustu) grzywny

(k-13 akt).

Powyższe orzeczenie nie zostało skutecznie zaskarżone i uprawomocniło się

w dniu 29 października 2021 r.

Powyższy wyrok w całości na korzyść M.M. zaskarżył kasacją Rzecznik Praw

Obywatelskich, który zarzucił mu rażące naruszenie prawa procesowego, mogące

mieć istotny wpływ na jego treść, to jest art. 93 § 2 k.p.s.w., wskutek bezzasadnego

uznania, że okoliczności czynów przypisanych ukaranemu i jego wina nie budzą

wątpliwości, co w konsekwencji doprowadziło do wydania wyroku nakazowego,

podczas gdy w świetle dowodów dołączonych do wniosku o ukaranie, zarówno wina,

jak i okoliczności czynów zarzucanych obwinionemu budziły istotne wątpliwości, co

winno skutkować skierowaniem sprawy do rozpoznania na rozprawie i wyjaśnieniem

wszystkich istotnych dla merytorycznego rozstrzygnięcia okoliczności. W związku z

podniesionym zarzutem wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego

dla Wrocławia - Krzyków we Wrocławiu i umorzenie postępowania wobec ustania

karalności zarzucanych M.M. czynów.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja jest oczywiście zasadna i jako taka podlega uwzględnieniu.

Sąd Rejonowy dla Wrocławia - Krzyków we Wrocławiu orzekając w niniejszej

sprawie rażąco naruszył art. 93 § 2 k.p.s.w. Zgodnie ze wskazanym przepisem

orzekanie w postępowaniu nakazowym może nastąpić, jeżeli okoliczności czynu i

wina obwinionego nie budzą wątpliwości. Poza sporem jest, iż Sąd Najwyższy

konsekwentnie wyraża stanowisko, że: „I. Brak wątpliwości, o których mowa w art.

I KK 452/25

3

93 § 2 k.p.s.w. oznacza, że nie ma ich zarówno odnośnie co do sprawstwa danego

czynu, jak i winy obwinionego, z uwzględnieniem zarówno jego wyjaśnień oraz

innych dowodów przeprowadzonych w toku czynności wyjaśniających. Poza sporem

jest, że postępowanie nakazowe to instytucja prawa procesowego, której stosowanie

zastrzeżono do najbardziej oczywistych przypadków, gdzie materiał dowodowy jest

tak jednoznaczny, że nie nasuwa żadnych istotnych wątpliwości co do winy i

okoliczności popełnienia zarzuconego czynu. II. Użyte w art. 93 § 2 k.p.s.w.

określenie "wina" ma tu autonomiczne znaczenie i obejmuje zarówno winę w

znaczeniu procesowym, czyli sprawstwo (art. 5 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 k.p.s.w.), jak

i całokształt przesłanek przypisania odpowiedzialności za wykroczenie

przewidzianych w prawie materialnym" (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia

2018 r., sygn. III KK 648/18, LEX nr 2627994).

Tymczasem taka sytuacja nie wystąpiła w przedmiotowej sprawie.

Wykroczenia określonego wart. 87 § 1 k.w. dopuszcza się ten, kto prowadzi

pojazd mechaniczny, znajdując się w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie

działającego środka. Pojęcie "stanu po użyciu alkoholu" definiuje art. 46 ust. 2 ustawy

z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu

alkoholizmowi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 487). Zgodnie z tym przepisem stan ten

występuje, gdy zawartość alkoholu w organizmie człowieka wynosi lub prowadzi do:

1) stężenia we krwi od O,2%o do O,5%o alkoholu albo 2) obecności w wydychanym

powietrzu od 0,1 mg do 0,25 mg alkoholu w 1 dm3.

W niniejszej sprawie ustalono, że po zatrzymaniu M.M., w pierwszym badaniu

przeprowadzonym o godzinie 00:40, zawartość alkoholu w wydychanym przez niego

powietrzu wynosiła 0,12 mg/l, w drugim badaniu, przeprowadzonym o godzinie 0:58

- 0,00 mg/l, zaś w trzecim badaniu, przeprowadzonym o godzinie 0:59 - 0,00 mg/l (k.

3 akt).

Skoro pierwszy odczyt wskazał tylko na progową wartość stanu po spożyciu

alkoholu, to uprawnione jest przekonanie, że byłby on miarodajny wtedy, gdyby

wykluczyć margines błędu w odczytach tego urządzenia pomiarowego (alkotestu).

Tym bardziej, że kolejne badania wykonane kilkanaście minut po pierwszym, nie

wykazało u obwinionego żadnego stężenia alkoholu. Z dokumentów zawartych w

I KK 452/25

4

aktach, w szczególności ze świadectwa wzorcowania przeprowadzonego w

laboratorium pomiarowym w dniu 7 stycznia 2021 r. wynika, że w przedmiotowym

alkoteście niepewność pomiaru wynosi 0,01 mg/l. Oznacza to, że faktyczne stężenie

alkoholu w organizmie obwinionego, w czasie pierwszego badania, jeśli uwzględnić

możliwy błąd, mogło oscylować w przedziale od 0,11 do 0,13 mg/l.

Ta okoliczność, w zestawieniu z wynikami dwóch kolejnych pomiarów,

powinna wzbudzić wątpliwość Sądu co do tego, czy obwiniony rzeczywiście

prowadził samochód w stanie po użyciu alkoholu w rozumieniu art. 87 § 1 k.w., zaś

zgodnie z treścią § 4 ust. 5 obowiązującego w tym czasie (i aktualnie) rozporządzenia

Ministra Zdrowia i Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia

2018 roku w sprawie badań na zawartość alkoholu w organizmie (poz. 2472)

oznaczało to błąd pomiarowy, który powinien zostać zinterpretowany na korzyść

osoby badanej. Przepis ten stanowi, że: „W przypadku dokonania pierwszego

pomiaru analizatorem wydechu i uzyskania wyniku równego lub większego od 0,10

mg/dm3, a w drugim pomiarze wyniku 0,00 mg/dm3, dokonuje się niezwłocznie

trzeciego pomiaru tym samym analizatorem wydechu. Jeżeli wynik trzeciego pomiaru

wynosi 0,00 mg/dm3, to badanie nie wskazuje na stan po użyciu alkoholu.”

W związku z tym, nie można było przyjąć, wyłącznie w oparciu o materiał

dowodowy dołączony do wniosku o ukaranie, że okoliczności czynu i wina

obwinionego nie budziły – w zakresie omawianego czynu - wątpliwości. Dlatego

orzekanie w trybie postępowania nakazowego nie było dopuszczalne, zwłaszcza że

obwiniony nie składał wyjaśnień w niniejszej sprawie.

Wprawdzie można zarzucić obwinionemu, że nie stawił się na wezwanie do

komisariatu Policji (k. 4, 7-8), ale uwzględniając okoliczności sprawy, w tym panujący

w kraju okres pandemii i jego późniejsze tłumaczenie (zob. uzasadnienie

postanowienia Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Krzyków we Wrocławiu z dnia 5

lipca 2023 r., VII W 750/21, w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku

ukaranego o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu od wyroku, k. 54 akt,

utrzymane w mocy postanowieniem Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 31 lipca

2023 r., IV Kz 641/23), należy stanowczo stwierdzić, że w sprawie istnieją

I KK 452/25

5

uzasadnione wątpliwości do sprawstwa obwinionego i to w zakresie dwóch

zarzucanych mu czynów.

We wniosku o ukaranie zarzucono M. M. popełnienie dwóch wykroczeń (k. 1),

zaś z notatki urzędowej sporządzonej przez funkcjonariuszy Policji wynika, że

zatrzymanego wezwano do osobistego stawiennictwa w komisariacie Policji na dzień

5 lipca 2021 r. z uwagi na podejrzenie wykroczenia z art. 87 k.w., zaś za brak

oświetlenia stanowiącego wykroczenie z art. art. 88 k.w. pouczono go (k. 2 akt). Brak

wyjaśnień obwinionego pozostawia wątpliwości co do popełnienia przez niego także

drugiego zarzucanego czynu.

W tej sytuacji, Sąd Rejonowy był zobligowany skierować sprawę na rozprawę,

przeprowadzić postępowanie dowodowe i wyjaśnić wszystkie istotne dla

merytorycznego rozstrzygnięcia okoliczności. Rażące naruszenie art. 93 § 2 k.p.s.w.,

jakiego dopuścił się Sąd Rejonowy mogło mieć jednocześnie istotny wpływ na treść

zapadłego wyroku, bowiem po przeprowadzeniu rozprawy mogło zapaść inne, co do

istoty orzeczenie. Wprawdzie Sąd odstąpił od wymierzenia obwinionemu kary i

środka karnego za czyn pierwszy, ale uznanie go za winnego popełnienia tego czynu,

zrodziło konsekwencje administracyjne i odebranie mu prawa jazdy (błędne

naliczenie punktów karnych).

W związku z brakiem podstaw do rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu

nakazowym należało zaskarżone orzeczenie uchylić. Z uwagi na fakt, że od daty

popełnienia przypisanych obwinionemu wykroczeń upłynęło ponad 3 lata (art. 45 § 1

k.w.), ich karalność ustała. Dlatego Sąd Najwyższy umorzył postępowanie wobec

M.M. z powodu przedawnienia karalności tych wykroczeń.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

[WB]

[r.g.]

I KK 452/25

6