Skazany całkowicie ubezwłasnowolniony. SN wstrzymał wykonanie kary łącznej 2 lat

W dniu 5 grudnia 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońcy

skazanego Ł.G. od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 12 czerwca

2025 r., sygn. akt IV Ka 430/25, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego

I KK 488/25

2

Poznań - Nowe Miasto i Wilda z dnia 21 lutego 2021 r., sygn. akt VI K 1217/24, w

której zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku w trybie art. 532 § 1 k.p.k.

Wniosek obrońcy jest zasadny.

Suspensywność zaskarżonego orzeczenia w postępowaniu kasacyjnym ma

charakter wyjątkowy, jedynie w szczególnych przypadkach dopuszczalne jest

wstrzymanie zaskarżonego kasacją rozstrzygnięcia. Wyrok posiadający atrybut

prawomocności co od zasady podlega bezzwłocznemu wykonaniu (art. 9 § 1 i 2

k.k.w.). Regulacja ta bazuje na przyjęciu, że rozstrzygnięcie to korzysta z

domniemania prawidłowości (res iudicata pro veritate habetur). Z kolei implikacją

tego założenia dla postępowania zainicjowanego wniesieniem nadzwyczajnego

środka zaskarżenia ⎯ którego przedmiot stanowi weryfikacja prawomocnego

orzeczenia sądu odwoławczego kończącego postępowanie, którym poddano

kontroli wyrok sądu I instancji ⎯ jest to, że wniesienie kasacji nie wstrzymuje w

sposób automatyczny wykonania prawomocnego rozstrzygnięcia. Przepis art. 532

§ 1 k.p.k. nie precyzuje przesłanek skutkujących wstrzymaniem wykonania

zaskarżonego kasacją orzeczenia (lub innego orzeczenia, którego wykonanie

zależy od rozstrzygnięcia kasacji). W judykaturze przyjmuje się jednak, że

wstrzymanie wykonania orzeczenia możliwe jest co do zasady w razie

kumulatywnego zmaterializowania się dwóch kryteriów. Po pierwsze chodzi o to, że

ocena zarzutów wyartykułowanych w nadzwyczajnym środku zaskarżenia

(dokonana wyłącznie na potrzeby rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania

orzeczenia i wydania rozstrzygnięcia o charakterze incydentalnym, a zatem mająca

charakter przedwstępny) pozwala już prima facie na stwierdzenie wysokiego

prawdopodobieństwa ich zasadności oraz postawienia - w miarę kategorycznej -

prognozy co do możliwości uwzględnienia zarzutów kasacyjnych przez Sąd

Najwyższy. Niezbędne jest więc ustalenie, że postawione orzeczeniu sądu

odwoławczego zarzuty (i argumentacja zaprezentowana na ich poparcie) w kasacji

dają asumpt do przyjęcia poglądu o niewątpliwej wadliwości zaskarżonego wyroku

sądu odwoławczego. Po wtóre wskazuje się na to, iż autor wniosku powinien

wykazać, że wykonanie orzeczenia mogłoby wywołać wyjątkowo dolegliwe i w

zasadzie nieodwracalne skutki dla skazanego. O zastosowaniu tej instytucji

I KK 488/25

3

powinna przesądzać ranga zarzutów kasacyjnych i bardzo wysoki stopień

prawdopodobieństwa uchylenia orzeczenia, przy jednoczesnym uznaniu, że jego

wykonywanie przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby właśnie wyjątkowo

dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki dla osoby, której orzeczenie dotyczy

(por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 30.12.2024 r., II KK 524/24; z 9.10.2024

r., I KK 346/24 oraz z 17.9.2024 r., V KK 368/24). Przy analizie potrzeby

wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia w związku z wniesieniem kasacji

posiłkowo należy posługiwać się także rezultatem oceny, czy ewentualne wysokie

prawdopodobieństwo uwzględnienia zarzutu bądź zarzutów sformułowanych w

nadzwyczajnym środku zaskarżenia doprowadziłoby do wydania przez najwyższą

instancję sądową orzeczenia skutkującego potrzebą odstąpienia od wykonywania

wobec skazanego orzeczonej w stosunku do niego kary (czy środka karnego albo

innego środka przewidzianego przez ustawę orzekanego w postępowaniu karnym).

Nie przesądzając obecnie treści rozstrzygnięcia, które po merytorycznym

rozpoznaniu kasacji zapadnie w niniejszej sprawie i finalnej oceny

zaprezentowanych w niej zarzutów, należy stwierdzić, że wstępna analiza zarzutów

postawionych w kasacji obrońcy Ł.G., a dotyczących ustalenia zaistnienia podstaw

do zastosowania art. 31 k.k., dokonana przez Sąd Najwyższy jedynie w

ograniczonym zakresie, bo tylko w płaszczyźnie niezbędnej dla rozpoznania

wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia i wyłącznie na użytek rozpoznania

tego wniosku ⎯ upoważnia do wyrażenia poglądu, że zarzuty znajdują podstawy

merytoryczne. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia

uwzględniono więc, ale jedynie w ograniczonym zakresie przedmiotowym, tj. co do

wykonania orzeczonej względem skazanego kary łącznej pozbawienia wolności.

Istotnym elementem, który zdecydował o uwzględnieniu wniosku o

wstrzymanie wykonania orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności jest treść

odpisu postanowienia Sądu Rejonowego Poznań – Nowe Miasto i Wilda w

Poznaniu z dnia 7 maja 2010 r., sygn. akt IV R Ns 21/10, w którym potwierdzono

fakt, że Ł.G., syn R. i L., urodzony w dniu […] 1984 r. w P., jest osobą

ubezwłasnowolnioną całkowicie (dokument nadesłano na żądanie Sądu

Najwyższego w dniu 20 marca 2026 r. – k. 33 - 34 akt SN).

I KK 488/25

4

Z tych też powodów postanowiono jak w sentencji.

[WB]

[r.g.]