Zarzut pomówień chorego recydywisty i obrona z urzędu. SN odmówił przyjęcia wniosku

Skazany H.W. wniósł o wznowienie na podstawie art. 540 k.p.k. postępowania

sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego we

Wrocławiu z dnia 24 marca 2023 r., sygn. II AKa 439/22, podnosząc, że został

skazany w sytuacji braku jakiegokolwiek dowodu jego winy, na podstawie

zmanipulowanych zeznań – pomówień chorego psychicznie recydywisty, którego

danych personalnych nie wskazał. Podniósł też został skazany z nadużyciem władzy

tylko dlatego, że w procesie nie mógł z powodu ubóstwa korzystać z obrońcy z

wyboru. W celu sporządzenia wniosku o wznowienie skazany wniósł, z

uwzględnieniem jego niedostatku finansowego, o ustanowienie mu obrońcy z urzędu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek skazanego jest oczywiście bezzasadny.

I KO 119/26

2

W treści osobistego wniosku o wznowienie skazany, poza powołaniem ogólnej

podstawy wznowienia z art. 540 k.p.k., nie przytoczył żadnych okoliczności, które w

świetle warunków ustawowych mogłyby stanowić podstawę wznowienia.

Zgodnie bowiem z treścią art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. postępowanie sądowe

wznawia się, jeżeli w związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa, a

istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, że mogło to mieć wpływ na treść

orzeczenia. Jednakże czyn taki musi być ustalony - po myśli art. 541 § 1 k.p.k. -

prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że orzeczenie takie nie może zapaść z

powodu przyczyn wskazanych w art. 17 § 1 pkt 3 -10 k.p.k. ( nie wszczyna się

postępowania, a wszczęte umarza, gdy: a) społeczna szkodliwość czynu jest

znikoma, b) ustawa stanowi, że sprawca nie podlega karze, c) oskarżony zmarł, d)

nastąpiło przedawnienie karalności, e) postępowanie co do tego samego czynu tej

samej osoby zostało prawomocnie zakończone albo wcześniej wszczęte toczy się, f)

sprawca nie podlega orzecznictwu sądów polskich, g) brak skargi uprawnionego

oskarżyciela, h) brak zezwolenia na ściganie lub wniosku o ściganie pochodzącego

od osoby uprawnionej, chyba, że ustawa stanowi inaczej, i) zachodzi inna

okoliczność wyłączająca ściganie) lub art. 22 (zawieszenie postępowania), a

skazany poza gołosłownym twierdzeniem o zmanipulowaniu dowodu osobowego nie

wskazał prawomocnego wyroku skazującego określoną osobę za takie działanie ani

też nie podał żadnej ze wskazanych okoliczności wyłączających możliwość

prowadzenia postępowania karnego wobec tej osoby.

Możliwość wznowienia postępowania zachodzi też zgodnie z treścią art. 540

§ 1 pkt 2 k.p.k. jeżeli po wydaniu orzeczenia ujawnią się nowe fakty lub dowody

wskazujące na to, że skazany nie popełnił czynu albo czyn nie stanowił przestępstwa

lub nie podlegał karze. Takich faktów i dowodów skazany również nie wskazał.

Twierdzenie o manipulacji czyli złożeniu fałszywych zeznań przez świadka

występującego uprzednio w procesie, a więc objętego już postępowaniem

jurysdykcyjnym i rozważaniami sądu, nie może być w żadnym razie uznane za

pojawienie się nowego faktu czy też dowodu po wydaniu orzeczenia.

Co do podnoszonego przez skazanego we wniosku o wznowienie naruszenia

w procesie prawa skazanego do obrony przez brak możliwości ustanowienia obrońcy

z wyboru, podnieść należało, że prawo to skazany miał zagwarantowane przez fakt

I KO 119/26

3

ustanowienia obrońcy z urzędu. Sam fakt prowadzenia obrony skazanego przez

obrońcę z urzędu nie uzasadnia stwierdzenia, że obrońca ten wykazywał w procesie

mniejszą staranności niż obrońca z wyboru. Zresztą skazany nie wskazał na

konkretne zaniedbania procesowe swojego reprezentanta prawnego, a nawet gdy to

wykazał, takie naruszenia nie może stanowić podstawy wznowienia.

W końcu rozważań podnieść również należało, że skazany już wcześniej

wystąpił z wnioskiem o wznowienie tego samego postępowania. We wniosku tym

oraz w swoich relacjach, poza zastrzeżeniami co do wiarygodności określonych

świadków słuchanych w procesie, dążył też do wykazania, że postępowania to

prowadzone było z naruszeniem podstawowych zasad procesu karnego. W tamtym

postępowaniu został ustanowiony dla skazanego obrońca z urzędu w celu

sporządzenia wniosku o wznowienie, który jednak poinformował sąd o braku

podstaw do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Wniosek ten wobec

braku stosownego uzupełnienia przezskazanego, został uznany za bezskuteczny.

Wobec przedstawionych wywodów stwierdzających brak jakichkolwiek

podstaw do wznowienia postępowania, bezprzedmiotowe było rozpoznanie wniosku

skazanego o ustanowienie dla niego obrońcy z urzędu w celu sporządzenie formalnie

poprawnego wniosku o wznowienie.

Z tych względów postanowiono jak na wstępie.

Marek Pietruszyński

[J.J.]

[a.ł]