Sąd Najwyższy przeniósł sprawę skarbową z Kluczborga do Jeleniej Góry

Przed Sądem Rejonowym w Kluczborku toczy się sprawa M.B. oskarżonego

o przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. Termin

pierwszej rozprawy wyznaczono na dzień 4 lipca 2023 r. W dniu 4 lipca 2023 r. na

rozprawie obrońca usprawiedliwił nieobecność oskarżonego z uwagi na stan

zdrowia oskarżonego. Sąd wyznaczał kolejne terminy rozpraw - 12 października

2023 r., 14 grudnia 2023 r., 20 lutego 2024 r., 4 kwietnia 2024 r., 20 czerwca 2024

r., 20 lutego 2025 r., oraz 30 kwietnia 2025 r. W każdym przypadku były one jednak

I KO 146/25

2

odraczane, ze względu na zły stan zdrowia oskarżonego, którego obrońca

przedkładał stosowne zaświadczenia od lekarza sądowego.

Powołując się na deklarowaną przez oskarżonego chęć udziału w rozprawie,

a także szeroko opisaną w uzasadnieniu swojej inicjatywy dokumentację medyczną

dotyczącą stanu zdrowia oskarżonego, który jakkolwiek nie wyklucza jego udziału

postępowaniu sądowym, to jednak wymaga spełnienia dodatkowych warunków,

Sąd Rejonowy w Kluczborku postanowił zwrócić się do Sądu Najwyższego o

przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Jeleniej

Górze

Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.

Wniosek Sądu Rejonowego w Kluczborku uznać należało za zasadny i

uwzględnić.

Na gruncie orzecznictwa Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, że

nadrzędna wartość, jaką jest dobro wymiaru sprawiedliwości, stanowi

wystarczającą i merytorycznie uzasadnioną podstawę do odstępstwa od ogólnych

reguł właściwości miejscowej sądu. Choć tradycyjnie instytucja ta kojarzona jest z

ochroną autorytetu sądu oraz zapewnieniem pełnego obiektywizmu i swobody

orzekania w sytuacjach lokalnych nacisków czy powiązań, jej zakres jest znacznie

szerszy i obejmuje również aspekty czysto pragmatyczne oraz humanitarne. W

szczególności dotyczy to sytuacji, w których bariera fizyczna, wynikająca z

ciężkiego i udokumentowanego stanu zdrowia oskarżonego, staje się przeszkodą

uniemożliwiającą przeprowadzenie przewodu sądowego w danym sądzie,

umiejscowionym w znacznej odległości od miejsca pobytu oskarżonego.

W takim przypadku sztywne trzymanie się ustawowej właściwości

prowadziłoby do nieakceptowalnego paraliżu procesowego, skutkującego

wieloletnią przewlekłością lub wręcz niemożnością merytorycznego zakończenia

sprawy. Przekazanie sprawy sądowi położonemu bliżej miejsca pobytu

oskarżonego nie jest zatem przejawem nadmiernego liberalizmu, lecz wyrazem

racjonalizacji procesu karnego. Ma ono na celu usunięcie obiektywnej przeszkody,

która w innym scenariuszu uniemożliwiłaby realizację konstytucyjnej zasady

I KO 146/25

3

rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W tym ujęciu dobro wymiaru

sprawiedliwości utożsamiane jest z efektywnością i realną zdolnością państwa do

wydania orzeczenia kończącego, przy jednoczesnym poszanowaniu godności

oskarżonego oraz uwzględnieniu jego ograniczeń fizycznych, co w ostatecznym

rozrachunku służy prawidłowemu funkcjonowaniu całego systemu prawnego. (zob.

np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2026 r. sygn. akt IV KO

215/25, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 2025 r., sygn. akt I KO

139/25 czy postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2006 r., sygn. akt V

KO 55/06).

W oparciu o wnioski płynące z opinii sporządzonych na potrzeby innych

postępowań przeciwko oskarżonemu – w tym opinii biegłej z zakresu medycyny

sądowej z dnia 7 kwietnia 2025 r. – stwierdzić trzeba, że obecny stan zdrowia

oskarżonego uniemożliwia mu stawiennictwo w Sądzie Rejonowym w Kluczborku.

Jednocześnie kondycja zdrowotna oskarżonego nie stanowi przeszkody do jego

udziału w czynnościach przed sądem najbliższym dla jego miejsca zamieszkania.

W związku z powyższym sprawę przekazano do rozpoznania Sądowi Rejonowemu

w Jeleniej Górze.

Mając na względzie powyższe, rozstrzygnięto, jak w postanowieniu.

[WB]

[a.ł]