Zażalenie na odmowę śledztwa wobec sędziego zostaje w Poznaniu

Do Sądu Najwyższego wpłynął postulat Sądu Rejonowego Poznań -

Grunwald i Jeżyce w Poznaniu o przekazanie innemu sądowi równorzędnemu

sprawy z zażalenia A. K. i J. K. na postanowienie prokuratora Prokuratury

Rejonowej Poznań – Grunwald w Poznaniu z 13 listopada 2025 r. Przedmiotowym

postanowieniem odmówiono wszczęcia śledztwa w sprawie […] o popełnienie

czynu zabronionego z art. 231 § 1 k.k. przez sędziego Sądu występującego, które

miało się wyrażać w przekroczeniu uprawnień i niedopełnieniu obowiązków przy

I KO 15/26

2

rozpoznawaniu zażalenia na prokuratorskie postanowienie o odmowie wszczęcia

śledztwa. W przedmiotowej sprawie u podstaw orzeczenia wydanego na podstawie

art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. legło stwierdzenie negatywnej przesłanki do nadania

dalszego biegu sprawie, tj. braku ustawowych znamion czynu zabronionego.

W uzasadnieniu wystąpienia Sąd właściwy terytorialnie do rozpoznania

zażalenia wskazał, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy

innemu sądowi równorzędnemu ze względu na brak warunków do obiektywnego

rozpoznania odwołania, albowiem nastąpiła sytuacja, w której poznański Sąd

Rejonowy miałby rozpoznawać zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia

śledztwa w sprawie, która dotyczy co najmniej dwóch sędziów Sądu właściwego

miejscowo do rozpoznania sprawy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Inicjatywa Sądu Rejonowego w Poznaniu nie zasługiwała na uwzględnienie.

W postulacie przedstawionym przez Sąd właściwy terytorialnie nie wykazano

w sposób wystarczający, że zachodziły konkretne i rzeczywiste przesłanki do

zastosowania wyjątku z art. 37 k.p.k. Nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem

przedstawionym przez Sąd występujący, że w przypadku, gdy strona postępowania

niezadowolona z finałowego zakończenia śledztwa wniosła zażalenie na

postanowienie prokuratora odmawiające wszczęcia postępowania karnego,

uzasadnione było skorzystanie z właściwości delegacyjnej. Punkt widzenia Sądu

właściwego wymagał zdecydowanej krytyki. Trzeba dostrzec, że procedowanie

Sądu w sprawie zażalenia A. K. i J. K. nie będzie się wiązało z merytorycznym

rozstrzyganiem w przedmiocie jego zarzutów w stosunku do konkretnej osoby.

Oznacza to, że złożone zażalenie będzie prowadziło do kontroli prawidłowości

orzeczenia niesądowego organu procesowego prowadzącego postępowanie

przygotowawcze jedynie w sferze przedmiotowej, tzn. czy w ogóle opisane w

zawiadomieniu zachowania można zakwalifikować jako przestępstwa, a nie na

płaszczyźnie podmiotowej, czyli rozstrzygania o odpowiedzialności karnej

wskazanej w zawiadomieniu osoby. Należało zauważyć, że zawiadomienie o

popełnieniu przestępstwa dotyczyło wykonywania obowiązków orzeczniczych przez

sędziego, przeciwko któremu nie toczy się ani postępowanie o uchylenie

I KO 15/26

3

immunitetu, ani postępowanie dyscyplinarne. Powiązanie przesłanki ,,dobra

wymiaru sprawiedliwości” w niniejszej sprawie z nazwiskiem innego sędziego

poznańskiego Sądu Rejonowego, którego dotyczyło wcześniejsze tożsame

postępowanie było zdecydowanie zbyt daleko idące, bo, pomimo tego że niniejsze

procedowanie jest w pewnym sensie pokłosiem tamtego, to jednak w najmniejszym

stopniu nie dotyczy sędziego prowadzącego wcześniej sprawę pod sygnaturą III Kp

237/25.

Stanowisko Sądu Najwyższego co do bezzasadności wysuniętego żądania

wzmacniał dodatkowo fakt wynikający wprost z akt, że pomimo wątpliwości

przedstawionych wystąpieniu nie wyczerpano procedury wyłączeń sędziów

orzekających w sądzie właściwym terytorialnie, w trybie art. 41 § 1 k.p.k. i nie

można w związku z tym z góry przesądzić, że w stosunku do wszystkich sędziów

orzekających w Sądzie Rejonowym Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu

istnieją ograniczenia do orzekania w kwestii zażalenia A. K. i J. K. .

Mając na uwadze obawę Sądu terytorialnie właściwego odnośnie pojawienia

się niepochlebnej opinii społecznej mogącej towarzyszyć rozpatrywaniu

przedmiotowego zażalenia, której zaistnienie należało zresztą ocenić jako mało

prawdopodobne, trzeba Sądowi występującemu przypomnieć ugruntowane w tym

zakresie stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z 28 marca

2017 r., sygn. akt III KO 16/17, że autorytet i powaga wymiaru sprawiedliwości

wymaga, aby sądy nie ulegały presji stron procesowych i opinii publicznej ani nie

popadały w zwątpienie, co do własnych kompetencji w zakresie prowadzenia

rzetelnego procesu.

Z powyższych powodów Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.

[J.J.]

[a.ł]

I KO 15/26

4