SN odmówił wznowienia sprawy skazanego T.P. z powodu oczywistej bezzasadności wniosku

W dniu 23 marca 2026 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo T. P. z dnia

16 marca 2026 r., w którym jego autor domaga się wznowienia postępowania w

sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z

dnia 16 grudnia 2016 r., sygn. akt II AKa 325/16 częściowo zmieniającym wyrok

Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. akt III K 122/13.

I KO 36/26

2

Z pisma skazanego wynika, że w wyniku wprowadzenia do porządku

prawnego przepisu art. 523 § 1 a k.p.k., pozwalającego Prokuratorowi

Generalnemu w sprawach o zbrodnię wnieść kasację w oparciu wyłącznie o zarzut

niewspółmierności kary, „wpadł w pułapkę, która doprowadziła do pogwałcenia jego

praw konstytucyjnych.” Zdaniem wnioskodawcy, przepis ten umożliwił w jego

sprawie Ministrowi Sprawiedliwości – Prokuratorowi Generalnemu zaskarżenie na

jego niekorzyść wyroku sądu odwoławczego, na mocy którego złagodzono

skazanemu karę z 25 lat pozbawienia wolności do lat 15 (wyrok Sądu Apelacyjnego

we Wrocławiu z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt II AKa 85/16), a w konsekwencji

kasacji wniesionej na podstawie art. 523 § 1a k.p.k. doszło do uchylenia wyroku

Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt II AKa 85/16

i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Po przeprowadzeniu ponownego postępowania odwoławczego Sąd Apelacyjny we

Wrocławiu wyrokiem z dnia 16 grudnia 2016 r., w sprawie sygn. akt II AKa 325/16

utrzymał zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Legnicy w mocy w zakresie

orzeczonej kary 25-ciu lat pozbawienia wolności.

W złożonym wniosku skazany wskazał na oczywistą, jego zdaniem,

wadliwość dodanej w 2016 r. regulacji z art. 523 § 1a k.p.k., co potwierdzić mają w

jego ocenie załączone liczne opinie prawne postulujące zmianę tego przepisu oraz

fakt wniesienia projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego

oraz niektórych innych ustaw, w którym zaproponowano uchylenie tego przepisu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wobec oczywistej bezzasadności wniosku T. P. należało odmówić

jego przyjęcia. Niewątpliwie, przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu o

wznowienie jest w pierwszym rzędzie kwestia istnienia podstaw do wznowienia

postępowania, a te określone zostały w art. 540 k.p.k., art. 540 a k.p.k. i 540 b k.p.k.

(katalog podstaw ma charakter zamknięty). Analiza przedmiotowego wniosku

pozwala stwierdzić, że wskazana w nim okoliczność nie mieści się w podstawach

wznowienia postępowania. Z treści pisma wynika, że skarżący kwestionuje wydane

w jego sprawie rozstrzygnięcie (wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 16

grudnia 2016 r., II AKa 325/16) kontestując legalność rozwiązania przyjętego w art.

I KO 36/26

3

523 § 1 a k.p.k., które doprowadziło, na skutek wniesienia kasacji opartej na tym

przepisie, do uchylenia wcześniejszego – korzystniejszego dla skazanego – wyroku

Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 21 kwietnia 2016 r., II AKa 85/16.

Wskazać trzeba, że przepis art. 523 § 1a k.p.k. nie został uchylony i dalej

obowiązuje, a wspomniana przez wnioskodawcę ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r.

(projekt - druk 1600) zawierająca w tym zakresie rozwiązania deregulacyjne nie

została ostatecznie uchwalona, z uwagi na veto Prezydenta Rzeczypospolitej

Polskiej.

Przenosząc te rozważania na grunt regulacji procesowych stwierdzić trzeba,

że zgodnie z przepisem art. 545 § 3 k.p.k. sąd odmawia przyjęcia wniosku o

wznowienie postępowania, bez wzywania strony do usunięcia jego braków

formalnych, jeżeli z treści wniosku wynika jego oczywista bezzasadność. Wskazana

w tym przepisie możliwość odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania

z powodu jego oczywistej bezzasadności, dotyczy zarówno przypadków, gdy we

wniosku podniesiono okoliczności będące już wcześniej przedmiotem

rozpoznawania w postępowaniu o wznowienie, jak i przypadków, gdy w sposób

oczywisty, wniosek ten oparty został na innych podstawach niż te, które określone

zostały w przepisach rozdziału 56 Kodeksu postępowania karnego. Skoro zatem

wniosek o wznowienie został oparty na innej okoliczności niż te, które wskazane są

jako podstawy do wznowienia postępowania, to należało orzec jak w postanowieniu.

[WB]

[a.ł]