Sąd Najwyższy przekazał sprawę R. S. z Poznania do Warszawy przez zdrowie podejrzanego

Przed Sądem Rejonowym Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu zawisła

sprawa z wniosku prokuratora o umorzenie postępowania wobec R. S. o czyn z art.

190a § 1 k.k. w zb. z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz zastosowanie

wobec niego środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w szpitalu

psychiatrycznym.

Obrońca R. S. wniósł o zawieszenie postępowania z uwagi na zły stan

zdrowia fizycznego podejrzanego, to jest niemożność poruszania się po przebytym

zabiegu wszczepienia endoprotezy biodra oraz konieczność przebywania przez

I KO 41/26

2

niego w pozycji leżącej (dokumentacja medyczna: k. 510-512). Postanowieniem z

dnia 24 kwietnia 2025 r. Sąd zawiesił postępowanie z uwagi na powyższe

okoliczności.

Stwierdzając na podstawie zebranego materiału, w tym dokumentacji

medycznej, że stan zdrowia podejrzanego uległ tylko nieznacznej poprawie, co w

dalszym ciągu poważnie utrudnia mu udział w postępowaniu sądowym,

postanowieniem z dnia 30 marca 2026 r. Sąd Rejonowy Poznań – Grunwald i

Jeżyce w Poznaniu zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie

sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Odstąpienie od właściwości miejscowej sądu do rozpoznania sprawy może

nastąpić tylko wyjątkowo, jeżeli przemawiają za tym szczególne okoliczności.

Kryterium „dobra wymiaru sprawiedliwości", uzasadniające korzystanie z

właściwości delegacyjnej na podstawie art. 37 k.p.k., nie ogranicza się do

zagrożenia obiektywizmu w orzekaniu o odpowiedzialności karnej, lecz znajduje

wyraz również w zagrożeniu sprawnego i szybkiego przeprowadzenia

postępowania sądowego, realizującego ustawowy postulat rozpoznania sprawy w

rozsądnym terminie (por. postanowienie SN z 14 czerwca 2018 r, sygn. akt V KO

35/18). Nie bez znaczenia w tym kontekście jest także umożliwienie stronie

korzystania z prawa do obrony, które może doznać uszczerbku w związku z

niemożnością udziału w czynnościach przed sądem ze względów zdrowotnych.

W niniejszej sprawie zaistniały takie okoliczności. Za przekazaniem tej

sprawy innemu sądowi równorzędnemu - Sądowi Rejonowemu dla Warszawy Pragi

– Południe w Warszawie przemawia stan zdrowia podejrzanego, który, jak wynika z

dokumentacji medycznej, wiąże się z poważnym ograniczeniem jego mobilności i

stanowi przeciwskazanie do odbywania przez niego dalszych podróży.

Sytuacja zdrowotna R. S. od momentu wydania postanowienia o

zawieszeniu postępowania w sprawie, nie uległa zasadniczej poprawie. Według

oświadczenia córki R. S. , opiekującej się nim na co dzień, obecnie podejrzany jest

zdolny do odbycia jedynie krótkiej podróży samochodem ograniczonej do terenu W.,

I KO 41/26

3

w której aktualnie mieszka (notatka z dnia 12 marca 2026 r.). Z dostarczonej przez

obrońcę dokumentacji medycznej wynika, że R. S. w dalszym ciągu cierpi z

powodu przewlekłej choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa i bioder, z czym wiąże się

ciężkie ograniczenie wydolności chodu. Według zaświadczenia lekarskiego z dnia

29 stycznia 2026 r. jest obecnie zdolny do przejścia jedynie około 10 m.

Każdorazowo zaś, opuszczając miejsce zamieszkania, wymaga pomocy osoby

trzeciej. Po zabiegu wszczepienia endoprotezy, u podejrzanego wystąpiły

pooperacyjne powikłania naczyniowe. Co więcej, R. S. wymaga przeprowadzenia

kolejnego zabiegu wszczepienia endoprotezy, które będzie wiązało się z dalszymi

utrudnieniami poruszania się na czas rekonwalescencji.

Jednocześnie, jak wynika z opinii lekarza prowadzącego leczenie

psychiatryczne podejrzanego, znacznej poprawie uległ stan jego zdrowia

psychicznego. O ile zatem w opinii sądowo-psychiatrycznej z dnia 17 kwietnia 2023

r. stwierdzono, że w aktualnym na moment jej sporządzania stanie, podejrzany nie

może uczestniczyć w czynnościach procesowych przed sądem (gdyż toczący się

proces chorobowy uniemożliwia mu podjęcia samodzielnej i rozsądnej obrony), tak

w razie zasięgnięcia nowej opinii istnieje bardzo wysokie prawdopodobieństwo

zmiany wniosków biegłych co do zdolności podejrzanego do udziału w

postępowaniu.

W takim układzie procesowym obecność podejrzanego na posiedzeniu sądu

w prowadzonej przeciwko niemu sprawie będzie obligatoryjna, ponieważ

rozpoznanie wniosku prokuratora o umorzenie postępowania z powodu

niepoczytalności sprawcy i o zastosowanie środka zabezpieczającego na

posiedzeniu może nastąpić tylko przy udziale prokuratora, obrońcy i podejrzanego,

których obecność jest obowiązkowa. Podejrzany nie bierze udziału w posiedzeniu

tylko wtedy, gdy z opinii biegłych wynika, że byłoby to niewskazane ze względu na

stan jego zdrowia psychicznego.

Ponieważ podejrzany mieszka aktualnie w W., gdzie córka sprawuje nad nim

opiekę, jego obecność na posiedzeniu w sprawie umorzenia postępowania z

powodu niepoczytalności sprawcy oraz zastosowania środka zabezpieczającego w

Poznaniu, będzie praktycznie niemożliwa – ze względu na ograniczenia dotyczące

I KO 41/26

4

podróżowania przez niego na dalsze odległości. Przeprowadzenie czynności

procesowych we właściwym miejscowo sądzie będzie zatem poważnie utrudnione i

związane z niepotrzebnymi dolegliwościami dla podejrzanego.

Wystąpieniu takich trudności może zapobiec przekazanie sprawy sądowi

równorzędnemu mającemu siedzibę w miejscu zamieszkania podejrzanego.

Podejrzany może dotrzeć do niego samochodem, a w razie potrzeby organizacja

transportu sanitarnego nie generowałby nadmiernych kosztów i

nieproporcjonalnych niedogodności.

Z tego względu, mając na uwadze, że rozpoznanie sprawy przez sąd

właściwy miejscowo wiązałoby się z uciążliwymi i w praktyce niewykonalnymi dla

podejrzanego dojazdami do P., należało uznać za zasadne przekazanie

przedmiotowej sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Warszawy Pragi –

Południe w Warszawie. Umożliwi to R. S. realizację przysługujących mu uprawnień

procesowych, a także przyspieszy rozpoznanie sprawy.

O wyborze Sądu przekazania zadecydowało kryterium terytorialne.

Odległość od obecnego miejsca zamieszkania podejrzanego do siedziby Sądu

Rejonowego dla Warszawy Pragi – Południe w Warszawie nie jest znaczna, co

powinno pozytywnie wpłynąć na sprawność dojazdu do Sądu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.

[J.J.]

[a.ł]