Sąd Najwyższy utrzymał uznanie wniosku R.B. o przywrócenie terminu za bezskuteczny

Zarządzeniem Przewodniczącej IV Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu

Okręgowego w Świdnicy z dnia 27 stycznia 2026 r., sygn. IV Ka 28/23 uznano za

bezskuteczny kolejny wniosek skazanego R.B. o przywrócenie terminu do złożenia

wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu

Okręgowego w Świdnicy z dnia 31 marca 2023 r., sygn. IV Ka 28/23.

I KZ 20/26

2

W zarządzeniu podniesiono, że w kolejnym wniosku skazany – w kontekście

niedotrzymania terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku

-powielił argumentację o swym złym stanie zdrowia oraz odpowiedzialnością za

niedotrzymanie tego termu obarczył swojego obrońcę z wyboru adw. P.P.

Wezwany do uzupełnienia braku formalnego w postaci wskazania daty

przeszkody i powzięcia jej ustania, skazany, na uzasadnienie niedotrzymania

terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu

odwoławczego, powielił argumentację przedstawianą w poprzednich wnioskach o

przywrócenie terminu dotyczącą stanu jego zdrowia uniemożliwiającą dotrzymanie

terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Podniesiono też,

że skazany nie podał faktycznej daty zaistnienia przeszkody, a powołując się na

judykaty Sadu Najwyższego doszedł do wniosku, że o przeszkodzie w postaci

zaniedbania obrońcy dowiedział się w okresie 16 – 17 września 2025 r.

W uzasadnieniu zarządzenia podniesiono - w płaszczyźnie art. 126 § 1

k.p.k., że na stronie ubiegającej się o przywrócenie terminu spoczywa nie tylko

ciężar udowodnienia zaistnienia okoliczności ( przyczyny od strony niezależnej) ale

i daty jej ustania. Wskazano również, że własne oceny skazanego (na podstawie

jego osobistych przemyśleń wobec dowolnie wybranego orzecznictwa sądowego)

nie dostarczyły informacji istotnych dla możliwości uwzględnienia wniosku

skazanego. Wobec niedochowania warunku formalnego wniosek o przywrócenie

terminu uznano za prawnie bezskuteczny.

Na to zarządzenie zażalenia wnieśli skazany i jego obrońca.

Skazany w zażaleniu zakwestionował treść tego zarządzenia podnosząc

szereg, niekiedy trudno zrozumiałych faktów, niezwiązanych bezpośrednio z

przedmiotem zaskarżonego zarządzenie, a dotyczących pogorszenia się stanu

jego zdrowia psychicznego i twierdzeń wskazujących na pogwałcenia jego praw

konstytucyjnych i konwencyjnych wszystkimi stronniczymi czynnościami sądów,

które były podejmowane w jego sprawie,

W zażaleniu wskazał nadto na możliwość zaistnienia bezwzględnej

przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. wskazując, że sędzia która

I KZ 20/26

3

wydała zarządzenia była „ nieuprawniona do orzekania” a także „ niezdolna do

jego wydania” z uwagi na długotrwałą nieobecność psychiczną. Wskazał również,

że wydając zarządzenie podejmowała tę decyzję we własnej sprawie. Podniósł

również, że nie został prawidłowo pouczony o sposobie i terminie opracowania

wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego. Wskazał

również, że obrońca wbrew uzgodnieniu nie złożył wniosku o sporządzenie

uzasadnienia wyroku, a on dowiedział się o tym między 16 – 17 września 2025 r.

Obrońca skazanego w zażaleniu zarzucił obrazę art. 120 § 2 k.p.k.

polegającą na zakwalifikowaniu wniosku skazanego o przywrócenie terminu jako

bezskuteczny w oparciu o przesłankę niemieszcząca się w dyspozycji tego

przepisu i w sytuacji gdy skazany zadośćuczynił obowiązkowi uzupełnienia braków

formalnych przez wymienienie daty ujawienia się przeszkody tamującej możliwość

złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Odnośnie do zażalenia skazanego podnieść należało, że zgodnie z treścią

art.439 § 1 pkt 1 k.p.k. osoba nieuprawniona do orzekania to taka, która nie ma

uprawnień do orzekania, np. przez brak powołania na stanowisko sędziego. Z kolei

osoba niezdolna do orzekania to taka, która jest uprawniona do orzekania, ale jej

stan mógłby wpłynąć na treść orzeczenia, np. przyczyną niezdolności do wzięcia

udziału w wydaniu orzeczenia byłaby choroba psychiczna.

W kontekście tego uchybienia podnieść jednak należało, że bezwzględne

przyczyny odwoławcze wskazane w art. 439 § 1 k.p.k. dotyczą orzeczeń, a więc

wyroków i postanowień sądu, a zarządzenie do tej kategorii decyzji procesowych

nie należy. W kontekście tej części argumentacji skazanego, podnieść należało,

pomijając w płaszczyźnie teoretycznej kategoryzację decyzji sądu w rozumieniu art.

439 § 1 k.p.k., że SSO X.Y. została powołana na urząd sędziego sądu

okręgowego postanowieniem Prezydenta RP z […] 2004 r., a jej niezdolność do

orzekania pozostawała jedynie w sferze nieuzasadnionych domniemań skazanego.

Skazany nie wykazał też aby w rzeczywistości

SSO X.Y. wydając

zaskarżone zarządzenie procedowała w swojej sprawie.

I KZ 20/26

4

Co do braku pouczenia o sposobie i trybie złożenia wniosku o sporządzenie

i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego, podnieść należało, że Sąd

Najwyższy procedując uprzednio w przedmiocie zażalenia skazanego na odmowę

przywrócenia terminu, wykazał w postanowieniu z 9 kwietnia 2024 r., I KZ 12/24, z

pewnością znanego skazanemu, w sposób niebudzący wątpliwości, że skazany

został prawidłowo pouczony o terminie i sposobie złożenia wniosku o sporządzenie

i doręczenie uzasadnienia sądu odwoławczego, powołując się na dokumenty z akt

sprawy ( k.1608 – 1608 v). Zatem taki zarzut skazanego był niezasadny.

Odnośnie do zarzutu zaniedbania obrońcy skazanego uniemożliwiającego

sporządzenie kasacji, podnieść należało, że skazany nie wykazał aby wniosek o

sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, nie został sformułowany i złożony

wyłącznie z winy obrońcy. Twierdzenie strony w tym zakresie musi mieć bowiem

charakter kategoryczny i powinno zostać należycie uzasadnione. Skazany poza

własnymi stwierdzeniami o zaniedbaniu obowiązków obrończych obrońcy

ustanowionego z wyboru, nie wskazał żadnych realnych, sprawdzalnych

okoliczności, które uzasadniałby przypisania jego reprezentantowi procesowemu

wyłącznej winy za niezłożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu

odwoławczego.

W kontekście wskazywanych przez skazanego - w tej sprawie –

okoliczności i czasu powstania przeszkody uniemożliwiającej w terminie złożenia

wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wskazać należało, odwołując się

uprzedniej sprawy dotyczącej zarządzenia z 17 grudnia 2024 r. o uznaniu wniosku

skazanego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie

uzasadnienia za bezskuteczny i wniesionego zażalenia na to zarządzenie, która

była przedmiotem procedowania Sądu Najwyższego ( sprawa I KZ 1/25 -

postanowienie z 25 lutego 2025 r. o utrzymaniu zaskarżonego zarządzenia w

mocy), na istotną niekonsekwencję relacji skazanego, a to z uwagi na fakt, że w

tamtej sprawie podnosił, iż mógł działać w błędzie co do uświadomienia sobie

sensu pouczeń o terminie i sposobie złożenia wniosku o sporządzenie

uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego i błąd ten lokował w 2023 r. Taka

nieuzasadniona zmienność wywodów skazanego, w zakresie daty powstania i

I KZ 20/26

5

ustania przeszkody uniemożliwiającej złożenie wniosku o sporządzenie

uzasadnienia w terminie, nie mogła pozostać bez wpływu na ocenę tego

konkretnego zarzutu zażalenia i wiarygodności wskazywanych przez skazanego w

zażaleniu powodów niezłożenia w terminie wskazanego wniosku.

Co do zażalenia obrońcy skazanego podnieść należało, nie podzielając

zarzutu zażalenia, że w zaskarżonym zarządzeniu słusznie wywiedziono, iż

skazany nie podał faktycznej daty zaistnienia przeszkody – zaniedbania obrońcy , a

przywołując judykaty Sądu Najwyższego doszedł do własnego przekonania, że o

zaniedbaniu obrońcy dowiedział się 16 – 17 września 2025 r. Słuszność

rozumowania sądu potwierdził skazany w swoim zażaleniu, w którym wskazał, iż

datę 16 lub 17 września 2025 r. przyjął jako następstwo faktycznego domniemania

powiązanego z oczywistym zaniedbaniem obowiązków obrończych, których

dopuścił się jego obrońca w terminie od 31 marca 2023 r. do 7 kwietnia 2023 r.

Domniemanie to jawi się jednak jako ułomne, gdyż, jak to już wskazano,

skazany nie wykazał w sposób uzasadniony wyłącznego zawinienia obrońcy w

zakresie braku złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu

odwoławczego w ustawowym terminie.

Z tych względów postanowiono jak na wstępie.

[WB]

[a.ł]