Sąd Najwyższy utrzymał odmowę przyjęcia kasacji skazanego, bo termin zawity minął

I KZ 24/26

2

Zaskarżonym zarządzeniem – na podstawie „art. 530 § 2 k.p.k., art. 429 § 1

k.p.k., art. 524 § 1 k.p.k., art. 93 § 2 k.p.k.” – odmówiono przyjęcia kasacji

skazanego E.P. od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 9 marca 2023

r., sygn. akt II AKa 272/22, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Opolu z dnia

11 maja 2022 r., sygn. akt III K 179/19. Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika,

że skazany złożył pisma procesowe zatytułowane „Uzupełnienie kasacji do Sądu

Najwyższego” oraz „Uzupełnienie argumentacji do punktu XIV kasacji” odpowiednio

w dniu 12 lutego 2026 r. i 20 lutego 2026 r. (data nadania), a więc po upływie

trzydziestodniowego terminu zawitego do wniesienia kasacji.

Zażalenie na to zarządzenie w ustawowym terminie złożył E.P., podnosząc

w jego motywach, że w chwili doręczenia uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego

przebywał w Zakładzie Karnym (od 30 listopada 2023 r.) co ograniczało mu

możliwość działania. Nadto podał, iż pozostawał w przekonaniu, że kasację od tego

wyroku wniósł jego obrońca, który zapewniał go wielokrotnie, że kasacja została

wniesiona, lecz mimo próśb skazanego, nie przedstawił mu dowodu dokonania tej

czynności. Skazany wyjaśnił, iż mając zaufanie do swojego obrońcy i pozostając w

przekonaniu o wniesieniu kasacji, postanowił złożyć swoje osobiste pisma

datowane na dzień 9 lutego 2026 r. oraz 18 lutego 2026 r. w przedmiocie

uzupełnienia kasacji. Skarżący stwierdził, że uchybienie terminowi do wniesienia

kasacji nastąpiło bez jego winy. W piśmie zatytułowanym „Pismo uzupełniające do

zażalenia na odmowę przyjęcia kasacji” skazany powielił przedstawioną wyżej

argumentację, akcentując, że uchybienie terminowi do wniesienia kasacji nastąpiło

bez jego winy i było „wynikiem działania w zaufaniu do profesjonalnego obrońcy”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zażalenie skazanego nie zasługuje na uwzględnienie.

Przed merytorycznym odniesieniem się do wniesionego środka

odwoławczego, należy odnotować, iż zaskarżone postanowienie dotknięte było

omyłką pisarską w zakresie daty jego wydania, co w myśl art. 105 § 1 i 2 zd. drugie

k.p.k., uprawniało Sąd Najwyższy (sąd odwoławczy) do sprostowania zauważonego

błędu pisarskiego, który – co nie może budzić wątpliwości – ma charakter oczywisty.

Wprawdzie, stosownie do treści art. 105 § 3 k.p.k., sprostowanie orzeczenia lub

jego uzasadnienia następuje w drodze postanowienia, zaś zarządzenia w drodze

I KZ 24/26

3

zarządzenia, możliwe jest jednak, a to zgodnie z regułą a maiori ad minus,

dokonanie sprostowania zarządzenia także w formie postanowienia (zob.

postanowienie SN z dnia 21 maja 2008 r., V KZ 25/08, OSNwSK 2008, nr 1, poz.

1145).

Przechodząc do wyjaśnienia motywów rozstrzygnięcia w przedmiocie

samego zażalenia zauważyć należy, że skarżący w uzasadnieniu wniesionego

środka odwoławczego w istocie nie kwestionował ustalenia stanowiącego podstawę

faktyczną zaskarżonego zarządzenia, a mianowicie tego, że w przedmiotowej

sprawie doszło do uchybienia 30-dniowemu terminowi do wyniesienia kasacji od

wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 9 marca 2023 r. (sygn. akt II AKa

272/22). Analiza akt sprawy potwierdza, że termin ten ekspirował z dniem 12 lutego

2024 r. i bezsporne jest, iż do tej daty zarówno skazany, jak też jego obrońca, nie

wnieśli kasacji. Dopiero w dniu 12 lutego 2026 r. skazany E.P. złożył pismo

zatytułowane „Uzupełnienie kasacji do Sądu Najwyższego” (k. 6616), a następnie w

dniu 20 lutego 2026 r. pismo zatytułowane „Uzupełnienie argumentacji do punktu

XIV kasacji” (k. 6619). Ten stan rzeczy – w świetle art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art.

429 § 1 k.p.k. – obligował więc do wydania decyzji o odmowie przyjęcia osobistej

kasacji skazanego bez podejmowania dalszych czynności. Wypada przy tym

wyjaśnić skarżącemu, że terminy zawite, a do tych należy termin wskazany w art.

524 § 1 k.p.k. (jako przewidziany do wniesienia środka zaskarżenia – art. 122 § 2

k.p.k.), zawsze mają charakter stanowczy w tym znaczeniu, że wiążą zarówno

organy procesowe, jak i uprawnionego do dokonania czynności. Przekroczenie

terminu zawitego, niezależnie od jego przyczyn, zawsze implikuje stwierdzenie

bezskuteczności czynności procesowej, stąd też organy procesowe, niezależnie od

okoliczności danej sprawy, nie mogą własną decyzją przedłużyć tego terminu (zob.

postanowienie SN z dnia 22 marca 2007 r., IV KZ 20/07, OSNwSK 2007, poz. 686;

M. Kurowski [w:] Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz aktualizowany,

red. D. Świecki, LEX/el. 2025, art. 122). Wobec powyższego należy stwierdzić, iż

zaskarżona decyzja była w pełni zasadna, skoro wydana została na podstawie

prawidłowych ustaleń faktycznych oraz w oparciu o właściwą podstawę prawną.

Podniesione natomiast w zażaleniu okoliczności, które w ocenie skarżącego

mają wskazywać na brak jego zawinienia w niedochowaniu terminu z art. 524 § 1

I KZ 24/26

4

k.p.k., same w sobie nie mogą podważyć zasadności zarządzenia o odmowie

przyjęcia kasacji, albowiem nawet niezawinione uchybienie w dotrzymaniu terminu

zawitego, nie wstrzymuje w żaden sposób jego biegu. Tego rodzaju względy – z

punktu widzenia kontroli wyznaczonej przez przepisy art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art.

429 § 1 k.p.k. – nie mają znaczenia dla oceny zaskarżonego zarządzenia.

Przedstawione w rozpoznawanym zażaleniu okoliczności, mające uzasadnić tezę,

iż do przekroczenia terminu doszło z przyczyn leżących po stronie obrońcy

skazanego, mogą stanowić przedmiot rozważań w kontekście zastosowania

instytucji przywrócenia terminu zawitego, o której mowa w art. 126 § 1 k.p.k. W tym

jednak trybie – uruchamianym w odrębnym postępowaniu – orzeka organ, przed

którym należało dokonać czynności. Stąd też Sąd Najwyższy rozpoznając

zażalenie na zarządzenie odmawiające przyjęcia kasacji, nie ma kompetencji

ustawowych do badania przesłanek określonych w art. 126 § 1 k.p.k. (por.

postanowienie SN z dnia 3 kwietnia 2019 r., V KZ 7/19; postanowienie SN z dnia z

10 lipca 2025 r., II KZ 13/25), a takiej w istocie aktywności oczekiwał żalący.

Wskazać więc trzeba, że w przedmiotowej sprawie organem właściwym do

orzekania w zakresie przywrócenia terminu do wniesienia kasacji jest Sąd

Apelacyjny we Wrocławiu (art. 525 § 1 k.p.k.). Organ ten – po zwrocie akt niniejszej

sprawy przez Sąd Najwyższy – dokona rozpoznania wniosku E.P. o przywrócenie

rzeczonego terminu, który to wniosek zalega w aktach sprawy na k. 6623-6625. W

tym zatem postępowaniu dojdzie do oceny podniesionych przez skazanego

okoliczności, które jego zdaniem wskazują na to, że niedotrzymanie terminu z art.

524 § 1 k.p.k. nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych.

Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

[WB]

[a.ł]