Skazany nie wskazał zakresu wniosku o uzasadnienie, SN utrzymał odmowę jego przyjęcia

Wyrokiem z 5 lutego 2025 roku, sygn. II K 472/24, Sąd Rejonowy w

Trzciance uznał P.M. za winnego popełnienia czynu z art. 191 § 1 k.k. i wymierzył

mu karę 4 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej

wykonania na okres próby wynoszący 1 rok.

Apelację od powyższego wyroku wywiódł obrońca, podnosząc zarzuty

związane z obrazą przepisów postępowania, tj. art. 4 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. oraz

I KZ 62/25

2

art. 170 k.p.k. w zw. z art. 193 k.p.k. Dodatkowo obrońca zarzucił błąd w

ustaleniach faktycznych. Po rozpoznaniu wniesionej apelacji Sąd Okręgowy w

Poznaniu zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.

Wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia powyższego orzeczenia

złożył sam skazany (k. 222). Pismem z dnia 21 sierpnia 2025 roku wezwano go do

uzupełnienia braku formalnego złożonego wniosku poprzez wskazanie czy dotyczy

on całości wyroku, czy tylko niektórych rozstrzygnięć w nim zawartych, pod

rygorem odmowy przyjęcia wniosku. Pismo to P.M. odebrał osobiście w dniu 9

września 2025 roku (k. 226).

Wobec niesprecyzowania złożonego wniosku, a więc braku uzupełnienia

braku formalnego, zarządzeniem z dnia 6 października 2025 roku zastępca

przewodniczącego Wydziału odmówił przyjęcia wniosku o uzasadnienie (k. 226).

Zażalenie na to zarządzenie wniósł skazany P.M. wskazując, że jest osobą

niepełnosprawną o znacznym stopniu inwalidztwa ze względu na wzrok i posiada

orzeczenie o braku możliwości do samodzielnej egzystencji. W kontekście tego

podał, iż nie mógł odczytać pisma z sądu i dopiero podczas pobytu w W. ojciec

przekazał mu jego treść, nie jest on jednak w stanie za każdym razem jeździć do

niego by odczytać pismo z sądu. Końcowo ponowił wniosek o sporządzenie

uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego w całości.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zażalenie skazanego jest niezasadne.

Tytułem wstępu wskazać należy, że art. 422 § 2 k.p.k. nakłada na

występującego z wnioskiem o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia

wyroku obowiązek wskazania czy wniosek dotyczy całości wyroku, czy też

niektórych czynów, których popełnienie oskarżyciel zarzucił oskarżonemu, bądź też

jedynie rozstrzygnięcia o karze lub innych konsekwencjach prawnych czynu.

Stosownie do treści art. 457 § 2 in fine k.p.k., przepis art. 422 k.p.k. w odniesieniu

do zasad składania wniosku o uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego stosuje

się tylko odpowiednio, a to ze względu na odmienności w zakresie rodzajów

I KZ 62/25

3

rozstrzygnięć zapadających w postępowaniu pierwszoinstancyjnym i

drugoinstancyjnym. Z tego też powodu w orzecznictwie słusznie wskazuje się, że

nakaz odpowiedniego stosowania art. 422 k.p.k., o którym mowa w art. 457 § 2

k.p.k., rozumieć należy w kontekście art. 433 § 1 k.p.k., zgodnie z którym sąd

odwoławczy rozpoznaje sprawę w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów.

Powyższe oznacza, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku o

sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego powinno dotyczyć tego czy

uzasadnienie ma być sporządzone w zakresie wszystkich podniesionych w apelacji

zarzutów, czy też tylko co do części z nich (postanowienie SN z 24 maja 2016 r.,

V KZ 19/16, Lex 2044504; postanowienie SN z 27 stycznia 2016 r., III KZ 86/15,

Lex 1963388). Niewskazanie we wniosku o sporządzenia uzasadnienia jego

zakresu przedmiotowego lub podmiotowego stanowi więc brak formalny, który

podlega uzupełnieniu w trybie art. 120 § 1 k.p.k., ze skutkiem odmowy przyjęcia

wniosku (D. Świecki, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2015, t.

II, s. 287-288).

Na tle powyższej sprawy dostrzec należy, że choć wezwanie skazanego P.M.

do uzupełnienia braku formalnego zawierało przytoczenie przepisu właściwego dla

orzeczeń sądu pierwszoinstancyjnego, to nie zwalniało to podsądnego z obowiązku

odpowiedzi, zwłaszcza, że samej treści wezwania w zażaleniu nie kwestionowano,

a wręcz dokonano właściwej jego interpretacji, na co wskazuje wyrażona w środku

odwoławczym wola uzyskania uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego w całości.

Sąd Najwyższy dostrzega przy tym dość liberalną wykładnię odnośnie do

wskazywania w pismach zakresu pożądanego przez stronę uzasadnienia sądu

odwoławczego uznając, iż konieczność taka nie występuje w przypadku, gdy

apelacja zawiera wyłącznie jeden zarzut (por. m. in. postanowienie SN z 24 maja

2016 r., V KZ 19/16, Lex 2044504), jednak i to nie daje podstawy do wzruszenia

zaskarżonego zarządzenia – w realiach niniejszej sprawy przedmiotem kontroli

odwoławczej były wszak trzy zarzuty apelacyjne, co nakazywało określenie zakresu

uzasadnienia.

Przedstawione w zażaleniu motywy nie mogły wzruszyć prawidłowej decyzji

wyrażonej w zaskarżonym zarządzeniu. Nie sposób nie dostrzec, iż skazany

I KZ 62/25

4

odebrał wezwanie do uzupełnienia braków formalnych osobiście. W trosce o

własne interesy procesowe winien zatem zapewnić sobie odpowiednią i zaufaną

pomoc w zdekodowaniu treści pisma. Z akt sprawy wynika, że jakkolwiek zdarzało

mu się korzystać w różnych sprawach z pomocy innych osób (także stałej,

sformalizowanej), to jednak nie miał problemów z codziennym samodzielnym

funkcjonowaniem, w tym prowadzeniem działalności gospodarczej. W takich

warunkach brak jest podstaw do przyjęcia, iż posiadana przez niego wada wzroku

uniemożliwiała mu należytą reakcję na otrzymane z sądu pismo, a zatem że termin

do uzupełnienia braku formalnego nie uległ otwarciu.

W aktualnym stanie rzeczy, wobec upływu ustawowego terminu do złożenia

wniosku o uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego, zaskarżone zarządzenie

należało utrzymać w mocy wobec niestwierdzenia jego wadliwości. Podnoszone

zaś przez skazanego kwestie mogą być potencjalnie rozpoznane wyłącznie w

przypadku ewentualnego złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia

wniosku o uzasadnienie orzeczenia.

[WB]

[a.ł]