Sąd Najwyższy odmówił wyznaczenia innego sądu w skardze C.T. na przewlekłość postępowania

Postanowieniem z 24 lutego 2026 r., Sąd Apelacyjny Wydział I Cywilny w

Szczecinie, w sprawie o sygn. akt. I S 8/26 postanowił stwierdzić, że sędziowie X.

Y., X.1 Y.1 i X.2 Y.2 podlegają wyłączeniu z mocy ustawy od rozpoznania tej

sprawy, zaś na podstawie art. 481 k.p.c. zwrócił się do Sądu Najwyższego o

wyznaczenie innego sądu apelacyjnego do rozpoznania niniejszej sprawy.

Sąd Najwyższy zważył co następuje

I NO 25/26

2

Złożona 27 października 2025 r., na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia

17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy

w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym

przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn.:

Dz. U. z 2023 r. poz. 1725, dalej: ustawa o skardze na przewlekłość postępowania)

skarga C.T. o stwierdzenie przewlekłości postępowania sądowego przed Sądem

Okręgowym w Szczecinie, w sprawie o sygn. I C 1020/25 z powództwa C.T.

przeciwko Ministerstwu, X. Y., X.1 Y.1 i X.2 Y.2, wpłynęła zgodnie z właściwością

do Sądu Apelacyjnego w Szczecinie 29 stycznia 2026 r., gdzie nadano jej

sygnaturę I S 8/26. Jednocześnie, sprawa, w której miałoby dojść do przewlekłości

postępowania przed Sądem Okręgowym w Szczecinie została zakończona 18

listopada 2025 r. zwrotem pozwu zarządzonym na podstawie art. 130 § 2 k.p.c., w

związku z nieuzupełnieniem w terminie formalnych braków pozwu.

Zarządzeniem z 18 lutego 2026 r. przewodniczący wydziału w Sądzie

Apelacyjnym w Szczecinie nakazał niekierowanie sprawy do Systemu Losowego

Przydziału Spraw wyznaczając do jej rozpoznania SSA X.3 Y.3, jako tego, „który

nie znajduje podstaw do wyłączenia się od rozpoznania przedmiotowej skargi”.

Sędzia wyznaczony w ten sposób, wydał 24 lutego 2026 r. postanowienie, które

wywołało postępowanie zakończone niniejszym postanowieniem.

Odmowa wyznaczenia innego sądu apelacyjnego do rozpoznania sprawy ze

skargi na przewlekłość postępowania sądowego przed Sądem Okręgowym

w Szczecinie w sprawie o sygn. I C 1020/25, wynika z dwóch względów.

Po pierwsze, sędzia wyznaczony do rozpoznania skargi na przewlekłość

postępowania został z naruszeniem art. 47a § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. -

Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 217), który przesądza,

że sprawy są przydzielane sędziom i asesorom sądowym losowo, w ramach

poszczególnych kategorii spraw. Jednocześnie, z zarządzenia o wyznaczeniu

SSA X.3 Y.3 nie wynika, by był on 18 lutego 2026 r. sędzią pełniącym dyżur i by

spełnione zostały przesłanki przydzielenia tej sprawy sędziemu pełniącemu dyżur.

Sędzia sprawozdawca winien stwierdzić te okoliczności z urzędu i podjąć właściwe

czynności.

I NO 25/26

3

Po drugie, niezależnie od powyższych nieprawidłowości, sędzia

sprawozdawca nie wydał postanowienia w przedmiocie skargi na przewlekłość

postępowania, lecz z urzędu wydał postanowienie stwierdzające, że sędziowie X.

Y., X.1 Y.1 i X.2 Y.2 podlegają wyłączeniu z mocy ustawy od rozpoznania tej

sprawy, choć nie zostali oni do tej sprawy wyznaczeni.

Tymczasem art. 481 k.p.c., jako przesłanki wystąpienia do sądu przełożonego

o wyznaczenie innego sądu do rozpoznania sprawy, nie wskazuje na fakt orzekania

w sądzie (rozumianym jako jednostka organizacyjna wymiaru sprawiedliwości),

sędziego podlegającego wyłączeniu na mocy art. 48 § 1 pkt 1-4 k.p.c., ale na fakt

wyłączenia takiego sędziego od rozpoznawania danej sprawy. Aby natomiast do

takiego wyłączenia doszło, wówczas sędzia taki musiałby uprzednio zostać

wyznaczonym do jej rozpoznania (zob. postanowienia SN z: 22 maja 2025 r.,

III CO 408/25, 29 maja 2024 r., III CO 544/24).

Ponieważ więc w sprawie, która jest przedmiotem wystąpienia, nie ziściła się

hipoteza normy z art. 481 k.p.c., nie ma też podstaw do orzeczenia zgodnie

z jej dyspozycją.

[az]

[r.g.]