Sąd Najwyższy oddalił skargę na przewlekłość apelacji w Sądzie Apelacyjnym w Gdańsku

Pismem z … lutego 2026 r. T. (dalej: „Skarżąca”), reprezentowana przez

profesjonalnego pełnomocnika, złożyła skargę na przewlekłość postępowania

prowadzonego przed Sądem Apelacyjnym w Gdańsku w sprawie o sygn. akt V AGa

3/25, wnosząc o: 1) stwierdzenie, że w ww. postępowaniu nastąpiła przewlekłość; 2)

przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz Skarżącej kwoty 10 000 zł; 3) zasądzenie

od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w Gdańsku kosztów postępowania

skargowego wraz z kosztami zastępstwa prawnego dla radcy prawnego wg norm

przepisanych.

I NSP 100/26

2

W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że Skarżąca … grudnia 2024 r.

wniosła do Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, za pośrednictwem Sądu Okręgowego,

apelację od wyroku z 27 listopada 2024 r. W dniu 29 stycznia 2025 r. Sąd

Apelacyjny zawiadomił Skarżącą o wyznaczeniu składu sędziowskiego do

rozpoznania apelacji oraz doręczył odpis apelacji powodów z … października 2024

r. W lutym 2025 r. obie strony złożyły odpowiedzi na apelacje przeciwnika

procesowego. Rozprawa w Sądzie Apelacyjnym zaplanowana została

na 10 czerwca 2027 r.

W ocenie autora skargi, ustalenie, że rozprawa apelacyjna ma odbyć się w

tak odległym terminie jest całkowicie nieuzasadnione, a podyktowane jest

wyłącznie znaczną liczbą spraw rozpatrywanych przez Wydział, w szczególności

spraw tzw. frankowych, i brakami kadrowymi w sądach. Zarówno w orzecznictwie

ETPC, jak i Sądu Najwyższego, utrwalił się pogląd, że obowiązkiem każdego

państwa-strony Konwencji jest zapewnienie organizacji i funkcjonowania wymiaru

sprawiedliwości, które umożliwiają rzeczywiste i skuteczne korzystanie z prawa

do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie.

Dotychczasowe doświadczenia Skarżącej świadczą, że w warunkach

„normalnej” pracy Sądu Apelacyjnego, środki zaskarżenia były rozpatrywane w

maksymalnym okresie 6, co najwyżej 8 miesięcy. Rozpoznanie apelacji na

rozprawie po upływie 18 miesięcy od jej złożenia stanowi jednoznacznie o

przewlekłości. Czas trwania postępowania sądowego ma bezpośredni wpływ

na interes majątkowy Skarżącej.

W piśmie z … marca 2026 r., które wpłynęło z Sądu Apelacyjnego

w Gdańsku, wniesiono o oddalenie skargi.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na

naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu

przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i

postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz.U. 2023, poz. 1725;

I NSP 100/26

3

dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), strona może wnieść skargę o

stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej

prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie

zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa

dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i

prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej

dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Dla

stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy

w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd

w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie albo

czynności podjętych przez prokuratora prowadzącego lub nadzorującego

postępowanie przygotowawcze w celu zakończenia postępowania

przygotowawczego lub czynności podjętych przez sąd lub komornika sądowego w

celu przeprowadzenia i zakończenia sprawy egzekucyjnej albo innej sprawy

dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego. Dokonując tej oceny, uwzględnia się

łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania

skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także

charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony,

która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron,

a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania (art. 2 ust. 2

ustawy o skardze na przewlekłość).

O przewlekłości postępowania można mówić zarówno wtedy, gdy sąd nie

podejmuje żadnych czynności, jak i wtedy, gdy je podejmuje, ale są one

nieprawidłowe i w ich następstwie dochodzi do zwłoki w rozpatrzeniu sprawy

(postanowienie Sądu Najwyższego z 24 lutego 2016 r., III SPP 53/15). Na

znaczenie sprawnego rozstrzygania sporów sądowych, jako jednego z elementów

zagwarantowanego konstytucyjnie prawa do sądu, zwraca się uwagę w literaturze

(S. Pikulski, J. Szczechowicz, Ludzki wymiar prawa a przewlekłość postępowania

sądowego Księga Jubileuszowa Profesora Tadeusza Jasudowicza, Toruń 2004, s.

353 i n.).

Ustawa o skardze na przewlekłość nie określa wprost, jaki okres

oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. W

I NSP 100/26

4

dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmowano, że o

przewlekłości postępowania apelacyjnego można zasadniczo mówić w przypadku

bezczynności sądu drugiej instancji polegającej na niewyznaczeniu rozprawy

apelacyjnej, która trwa co najmniej 12 miesięcy (postanowienia Sądu Najwyższego:

z 12 maja 2005 r., III SPP 96/05; z 16 marca 2006 r., III SPP 10/06 oraz z 21 marca

2006 r., III SPP 13/06). Podobnie przyjmował Naczelny Sąd Administracyjny

(postanowienia NSA: z 7 lipca 2006 r., I OPP 64/06; z 24 kwietnia 2008 r., I OPP

16/08 oraz z 4 czerwca 2008 r., I OPP 20/08).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd Najwyższy stwierdza,

że nie doszło w niej do naruszenia prawa do sądu w aspekcie rozpoznania sprawy

bez nieuzasadnionej zwłoki. Bezspornym faktem jest, że akta sprawy wraz z

apelacjami stron wpłynęły do Sądu Apelacyjnego w Gdańsku 9 stycznia 2025 r. (k.

1549 akt sądowych). Sąd dokonał pewnych czynności wstępnych (wylosowanie

sędziego referenta, wydanie zarządzenia po zakończeniu postępowania

międzyinstancyjnego, zawiadomienie stron o składzie). Przesłano też odpisy

apelacji przeciwnikom procesowym. Zarządzeniem z 11 listopada 2025 r.

wyznaczono termin zdalnej rozprawy odwoławczej na 10 czerwca 2027 r. (k. 1568

akt sądowych).

Całokształt okoliczności sprawy przesądza o braku bezczynności Sądu

Apelacyjnego i skutkuje oddaleniem skargi wraz z wszystkimi jej wnioskami

szczegółowymi. Stwierdzić należy, że choć planowany termin rozpoznania sprawy

(10 czerwca 2027 r.) jest w istocie odległy, to Sąd Apelacyjny – działając zgodnie z

przytoczonym wyżej standardem orzeczniczym – skierował sprawę na termin

rozpoznania w przeciągu 12 miesięcy od dnia otrzymania akt. Sąd Najwyższy

dostrzega znaczny wpływ spraw do Sądu Apelacyjnego w Gdańsku.

Jest to okoliczność obiektywna, niezawiniona przez sędziego sprawozdawcę, czy

administrację sądową. Skarżąca może oczekiwać prawomocnego rozstrzygnięcia

sporu 10 czerwca 2027 r., co już samo w sobie jest pewną wartością.

Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 12 ust. 1

ustawy o skardze na przewlekłość, orzekł jak w sentencji postanowienia.

D.Z.

I NSP 100/26

5

[r.g.]

Mirosław Sadowski Paweł Czubik Aleksander Stępkowski