Sąd Najwyższy odrzucił skargę na przewlekłość, bo sprawa była już zakończona

Skargą z 3 lutego 2026 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego: 23 marca

2026 r.) na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej

zwłoki A.Ł. (dalej: skarżący) wniósł o:

„1. stwierdzenie przewlekłości postępowania prowadzonego przez Sąd

Apelacyjny w Warszawie w sprawie o sygn. VI ACz […];

1. stwierdzenie, że przewlekłość miała charakter rażący i długotrwały, z uwagi

na wielomiesięczne zaniechanie sporządzenia uzasadnienia postanowienia

z 8 maja 2025 r., pomimo skutecznego wniosku strony oraz wielokrotnych

wezwań Sądu Apelacyjnego do przekazania akt;

2. zobowiązanie Sądu Apelacyjnego do niezwłocznego sporządzenia

i doręczenia skarżącemu uzasadnienia postanowienia z 8 maja 2025 r.

w sprawie VI ACz […];

I NSP 128/26

2

3. zobowiązanie Sądu Apelacyjnego do podjęcia w oznaczonym terminie

czynności niezbędnych do sporządzenia uzasadnienia postanowienie,

w szczególności zapewnienia akt sprawy II C […];

4. przyznanie skarżącemu odpowiedniej sumy pieniężnej na podstawie art. 12

ust. 4 ustawy, z uwagi na długotrwałe naruszenie prawa do sądu oraz realne

skutki przewlekłości dla skarżącego i małoletnich dzieci”.

W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że Sąd Apelacyjny w Warszawie

w sprawie VI ACz […], postanowieniem z dnia 8 maja 2025 r. oddalił zażalenie

skarżącego od postanowienia Sądu Okręgowego Warszawa – Praga z 14 sierpnia

2024 r. (II C […]). Skarżący 3 czerwca 2025 r. wniósł o sporządzenie pisemnego

uzasadnienia postanowienia Sądu Apelacyjnego oraz doręczenie odpisu tego

postanowienia z uzasadnieniem. Do dnia wniesienia skargi Sąd Apelacyjny w

Warszawie nie sporządził uzasadnienia postanowienia z 8 maja 2025 r. ani nie

doręczył go stronie. Skarżący wyjaśnił, że brak uzasadnienia uniemożliwił mu

poznanie motywów rozstrzygnięcia i podjęcie decyzji co do dalszych środków

ochrony prawnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze

na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu

przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora

i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r.,

poz. 1725, dalej: ustawa o skardze na przewlekłość postępowania) - strona może

wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy,

nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki,

jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego

postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych

okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia

sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego

(przewlekłość postępowania). Stosownie do art. 5 ust. 1 tejże ustawy, skargę

tę wnosi się w toku postępowania w sprawie. Z przepisu tego a contrario wynika,

I NSP 128/26

3

że niedopuszczalne jest wniesienie skargi na przewlekłość postępowania, które już

się zakończyło. Nadrzędnym celem skargi na przewlekłość postępowania jest

bowiem zdyscyplinowanie sądu do podjęcia działań zmierzających do zapewniania

stronie realizacji prawa do sądu w zakresie rozpoznania sprawy w rozsądnym

terminie. Funkcja ta traci rację bytu w odniesieniu do postępowań już zakończonych

(zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 7 stycznia 2020 r., I NSP 171/19;

6 listopada 2019 r., I NSP 150/19; 13 marca 2019 r., I NSP 51/18 oraz uchwałę

Sądu Najwyższego z 28 marca 2013 r., III SPZP 1/13).

2. Postępowanie w sprawie toczącej się przed Sądem Apelacyjnym

w Warszawie pod sygn. VI ACz […], którego dotyczy skarga, zakończyło

się prawomocnie wydaniem postanowienia z 8 maja 2025 r., zaś skarga została

złożona po uprawomocnieniu się tego postanowienia. Czyni to bezprzedmiotowym

kwestionowanie długości tego postępowania. Innymi słowy skarga nie może mieć

za swój przedmiot oceny procesu uzasadniania rozstrzygnięcia, które w sprawie

już zapadło i strony dysponują prawomocnym orzeczeniem sądu II instancji

co do istoty, zaś samo postępowanie jest zakończone.

3. Z uwagi na powyższe Sąd Najwyższy, na podstawie art. 373 § 1 k.p.c.

w zw. z art. 397 § 3 k.p.c. w zw. z art. 5 ust. 1 i art. 8 ust. 2 ustawy o skardze

na przewlekłość postępowania, skargę odrzucił.

[az]

[a.ł]

Aleksander Stępkowski