Skarga na przewlekłość apelacji oddalona, bo Sąd Apelacyjny już ruszył sprawę

Pismem z … marca 2026 r. A. K. (dalej: „Skarżąca”), reprezentowana przez

profesjonalnego pełnomocnika, złożyła skargę na przewlekłość postępowania

prowadzonego przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VIII

ACa 8875/25, wnosząc o: 1) stwierdzenie, że w ww. postępowaniu nastąpiła

przewlekłość; 2) nakazanie Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie podjęcia czynności

celem rozpoznania sprawy toczącej się pod sygn. akt VIII ACa 8875/25, tj.

niezwłocznego wyznaczenia terminu rozprawy apelacyjnej, 3) przyznanie od

Skarbu Państwa na rzecz Skarżącej kwoty 20 000 zł; 4) zasądzenie od Skarbu

Państwa – Sądu Apelacyjnego w Warszawie na rzecz Skarżącej kosztów

I NSP 149/26

2

postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, w wysokości według

norm prawem przewidzianych.

W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że … grudnia 2021 r.

do Sądu Okręgowego w Warszawie wpłynął pozew A. K. i K. K. przeciwko P.

o zapłatę i ustalenie. W dniu 18 czerwca 2024 r. Sąd Okręgowy wydał wyrok w I

instancji.

Apelacja pozwanego … wpłynęła do Sądu 6 września 2024 r.

Od tego momentu Sąd nie wyznaczył terminu rozprawy apelacyjnej. Pismem

z … stycznia 2026 r. pełnomocnik Skarżącej złożył wniosek o przyspieszenie

czynności w sprawie. Pismem z 17 lutego 2026 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie

poinformował pełnomocnika, że sprawa oczekuje dopiero na sprawdzenie braków

formalnych/fiskalnych apelacji. Doszło zatem do nieuzasadnionej bezczynności

Sądu.

W ocenie autora skargi, charakter sprawy oraz stopień jej faktycznej

i prawnej zawiłości nie uzasadniają bezczynności w zakresie wyznaczenia terminu

rozprawy apelacyjnej. Od dnia wpływu apelacji do Sądu niebawem miną dwa lata,

zaś termin rozprawy nie jest nawet znany. Fakt braku wyznaczenia terminu

rozprawy apelacyjnej w sposób jednoznaczny przemawia za przyjęciem,

że w prowadzonej sprawie doszło do przewlekłości postępowania.

W piśmie z … maja 2026 r., które wpłynęło z Sądu Apelacyjnego

w Warszawie, wniesiono o oddalenie skargi.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze

na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu

przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora

i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz.U. 2023, poz. 1725;

dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), strona może wnieść skargę

o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie

jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie

I NSP 149/26

3

zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa

dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych

i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej

lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).

Dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania,

należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych

przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie

albo czynności podjętych przez prokuratora prowadzącego lub nadzorującego

postępowanie przygotowawcze w celu zakończenia postępowania

przygotowawczego lub czynności podjętych przez sąd lub komornika sądowego

w celu przeprowadzenia i zakończenia sprawy egzekucyjnej albo innej sprawy

dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego. Dokonując tej oceny, uwzględnia się

łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania

skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także

charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony,

która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron,

a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania

(art. 2 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość).

O przewlekłości postępowania można mówić zarówno wtedy, gdy sąd

nie podejmuje żadnych czynności, jak i wtedy, gdy je podejmuje, ale są one

nieprawidłowe i w ich następstwie dochodzi do zwłoki w rozpatrzeniu sprawy

(postanowienie Sądu Najwyższego z 24 lutego 2016 r., III SPP 53/15).

Na znaczenie sprawnego rozstrzygania sporów sądowych, jako jednego

z elementów zagwarantowanego konstytucyjnie prawa do sądu, zwraca się uwagę

w literaturze (S. Pikulski, J. Szczechowicz, Ludzki wymiar prawa a przewlekłość

postępowania sądowego Księga Jubileuszowa Profesora Tadeusza Jasudowicza,

Toruń 2004, s. 353 i n.).

Ustawa o skardze na przewlekłość nie określa wprost, jaki okres

oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę.

W dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmowano,

że o przewlekłości postępowania apelacyjnego można zasadniczo mówić

w przypadku bezczynności sądu drugiej instancji polegającej na niewyznaczeniu

I NSP 149/26

4

rozprawy apelacyjnej, która trwa co najmniej 12 miesięcy (postanowienia

Sądu Najwyższego: z 12 maja 2005 r., III SPP 96/05; z 16 marca 2006 r.,

III SPP 10/06 oraz z 21 marca 2006 r., III SPP 13/06). Podobnie przyjmował

Naczelny Sąd Administracyjny (postanowienia NSA: z 7 lipca 2006 r., I OPP 64/06;

z 24 kwietnia 2008 r., I OPP 16/08 oraz z 4 czerwca 2008 r., I OPP 20/08).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd Najwyższy stwierdza,

że nie doszło w niej do naruszenia prawa do sądu w aspekcie rozpoznania sprawy

bez nieuzasadnionej zwłoki. Bezspornym faktem jest, że akta sprawy

wraz z apelacją strony pozwanej wpłynęły do Sądu Apelacyjnego w Warszawie

19 sierpnia 2025 r. (k. 452 akt sądowych). W dniu … stycznia 2026 r.

do Sądu wpłynęło pismo pełnomocnika Skarżącej, stanowiące wniosek

o przyspieszenie podjęcia czynności w sprawie (k. 456 akt sądowych).

Sąd Apelacyjny udzielił odpowiedzi (k. 458-459 akt sądowych). W dniu 26 marca

2026 r. wydano zarządzenie po dokonaniu kontroli formalnej apelacji

i zawiadomiono strony o składzie Sądu rozpoznającym sprawę. Postanowieniem

z 31 marca 2026 r. ustalono wartość przedmiotu zaskarżenia w apelacji, w wyniku

czego wezwaniem z 2 kwietnia 2026 r. zobowiązano stronę pozwaną

do uzupełnienia opłaty od środka zaskarżenia (k. 468 akt sądowych).

Całokształt okoliczności sprawy przesądza o braku bezczynności

Sądu Apelacyjnego i skutkuje oddaleniem skargi wraz z wszystkimi jej wnioskami

szczegółowymi. Stwierdzić należy, że – wbrew sugestii autora skargi (s. 2) –

akta sprawy wpłynęły do Sądu Apelacyjnego 19 sierpnia 2025 r., a więc 7 miesięcy

przed złożeniem skargi na przewlekłość postępowania. W istocie przez 11 miesięcy

nie przekazano akt wraz z apelacją do Sądu Apelacyjnego, co jednak pozostaje

irrelewantne dla oceny zasadności skargi, skoro zarzucono w niej wyraźnie

przewlekłość Sądu Apelacyjnego.

Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że złożenie skargi spełniło

swój zasadniczy cel, tj. nadało sprawie w postępowaniu odwoławczym prawidłowy

bieg (wyrazem tego jest zwłaszcza ustalenie wartości przedmiotu zaskarżenia

postanowieniem z 31 marca 2026 r. i wezwanie pełnomocnika strony pozwanej

do

uzupełnienia braków fiskalnych środka zaskarżenia). Innymi słowy,

I NSP 149/26

5

na

tym

etapie skarga dotycząca przewlekłości Sądu Apelacyjnego

jest przedwczesna i dlatego podlegała ona oddaleniu.

Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 12 ust. 1

ustawy o skardze na przewlekłość, orzekł jak w sentencji postanowienia.

D.Z.

[a.ł]

Leszek Bosek Paweł Czubik Marek Dobrowolski